อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง เป็นพื้นที่ที่มีประวัติศาสตร์และอารยธรรมยาวนาน หนึ่งในศูนย์กลางทางจิตวิญญาณที่สำคัญของพื้นที่คือ “วัดเขาอ้อ” หรือสำนักเขาอ้อ ซึ่งเป็นแหล่งรวมองค์ความรู้ด้านศาสนา พิธีกรรม และภูมิปัญญาโบราณของภาคใต้ ที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน

จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ วัดเขาอ้อมีจุดกำเนิดจากการเป็นสำนักบำเพ็ญพรต ก่อนพัฒนาและผสมผสานเข้าสู่พระพุทธศาสนาอย่างกลมกลืน จนกลายเป็นศูนย์กลางการถ่ายทอดองค์ความรู้ทั้งทางธรรม ทางโลก ความเชื่อ ฤกษ์ยาม การแพทย์แผนโบราณ และการใช้สมุนไพร โดยเฉพาะพิธีแช่ว่านยา 108 ตำรับ และพิธีหุงข้าวเหนียวดำ ซึ่งสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างคน ธรรมชาติ และความเชื่อดั้งเดิมของชุมชนภาคใต้

เมื่อช่วงเช้าวันที่ 24 มกราคม 2569 ที่วัดเขาอ้อ ตำบลมะกอกเหนือ อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง สายบุญและผู้มีความศรัทธาทยอยเดินทางเข้าร่วมพิธีแช่ว่าน 108 อย่างต่อเนื่อง ทำให้บรรยากาศภายในวัดเป็นไปอย่างคึกคัก พระสงฆ์และลูกศิษย์ร่วมกันประกอบพิธีตามแบบแผนโบราณของสำนักเขาอ้อ

พิธีดังกล่าวมี พระปลัดวิเชียร สีลโชโต เจ้าอาวาสวัดเขาอ้อ เป็นประธานฝ่ายสงฆ์ ทำพิธีให้กับผู้เข้าร่วมแช่ว่านจำนวน 12 คน โดยเริ่มพิธีในช่วงเช้า ใช้ฤกษ์เวลา 09.00 น. ผู้เข้าร่วมพิธีนุ่งขาวห่มขาว ทำพิธีภายในอุโบสถด้วยความสำรวม พร้อมบริกรรมคาถาตามตำราโบราณ จากนั้นจึงเข้าสู่พิธีในส่วนของคติพราหมณ์ ใช้เวลารวมประมาณ 30 นาที

ภายหลัง ผู้เข้าร่วมพิธีจะเข้าสู่รางแช่ว่านซึ่งผ่านการประกอบพิธีและลงอักขระยันต์ไว้ล่วงหน้า โดยพิธีแช่ว่านใช้ระยะเวลา 3 วัน 3 คืน เนื่องจากขนาดของรางสามารถรองรับได้ครั้งละ 6 คน จึงมีการสลับผู้เข้าร่วมเป็นรอบตลอดระยะเวลาการประกอบพิธี ซึ่งจะจัดขึ้นในช่วงเดือน 3 ของทุกปี

ตามความเชื่อของสำนักเขาอ้อ พิธีแช่ว่านยาเป็นการเสริมตบะ ความอดทน และความเข้มแข็ง รวมถึงเป็นสิริมงคลแก่ผู้เข้าร่วม อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ผ่านพิธีต้องปฏิบัติตามข้อห้ามและประพฤติตนอยู่ในศีลธรรมอย่างเคร่งครัด เพื่อคงไว้ซึ่งความศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อดั้งเดิม
ทั้งนี้ งานพิธีจัดขึ้นระหว่างวันที่ 24–26 มกราคม 2569 นอกจากพิธีแช่ว่าน 108 แล้ว ยังมีกิจกรรมทางศาสนาและพิธีกรรมสำคัญ อาทิ พิธีสะเดาะพระเคราะห์ ต่ออายุเสริมดวงชะตา พิธีหุงข้าวเหนียวดำ และพิธีรำลึกถึงบูรพาจารย์สำนักเขาอ้อ ซึ่งถือเป็นการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมและความเชื่อของท้องถิ่นให้คงอยู่สืบไป

วัดเขาอ้อยังเป็นที่รู้จักในฐานะแหล่งวิชาแพทย์แผนโบราณและภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่มีบทบาทสำคัญต่อชุมชนภาคใต้มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน