สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ผนึกกำลังภาคีเครือข่ายระดับชาติ จัดงาน “มหกรรมวันมะเร็งท่อน้ำดีโลก (World OV CCA Day) 2026” ที่จังหวัดหนองคาย หลังพบประชาชนในพื้นที่ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับมากกว่า 42% ผลักดัน “หนองคายโมเดล” เป็นต้นแบบการแก้ปัญหาแบบสุขภาพหนึ่งเดียว (One Health) ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีอย่างยั่งยืน

เมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569 ที่ โรงแรมรอยัลนาคารา อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับ สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และภาคีเครือข่าย จัดงาน “มหกรรมวันมะเร็งท่อน้ำดีโลก (World OV CCA Day) 2026” ควบคู่การประกวดนวัตกรรมการสื่อสารรณรงค์ “คนอีสานรุ่นใหม่ ปลอดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี – ISAN ZERO OV HACKATHON”

ภายในงานมีประชาชน นักเรียน นักศึกษา และบุคลากรสาธารณสุข เข้าร่วมกิจกรรมกว่า 300 คน พร้อมกิจกรรมตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับด้วยชุดตรวจปัสสาวะ OV ATK การอัลตราซาวด์คัดกรองมะเร็งท่อน้ำดีระยะแรก รวมถึงนิทรรศการและเวทีเสวนาให้ความรู้ด้านการป้องกันโรค
นพ.แหลมทอง แก้วตระกูลพงษ์ รองนายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดหนองคาย เปิดเผยว่า จังหวัดหนองคายยังคงเผชิญความรุนแรงของปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของมะเร็งท่อน้ำดี โดยพบประชาชนติดเชื้อมากกว่า 42% ขณะที่ภาพรวมประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดีราว 20,000 คนต่อปี จังหวัดจึงเร่งดำเนินการคัดกรองเชิงรุก ทั้งการตรวจหาการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ และการค้นหาผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีในระยะเริ่มต้น เพื่อเข้าสู่ระบบการรักษาอย่างทันท่วงที

ด้านนายกิตติศักดิ์ ธีระวัฒนา รองผู้ว่าราชการจังหวัดหนองคาย กล่าวว่า การจัดงานมหกรรมวันมะเร็งท่อน้ำดีโลกครั้งนี้ มีความสำคัญอย่างยิ่ง เนื่องจากมะเร็งท่อน้ำดีจากการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ เป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญของประเทศไทยและอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ปัจจุบันมีผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับในภูมิภาครวมกว่า 40 ล้านคน โดยประเทศไทยมีผู้ติดเชื้อประมาณ 10 ล้านคน และมีผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ปีละกว่า 20,000 ราย ซึ่งกว่าครึ่งอยู่ในวัยทำงาน อายุ 40–60 ปี ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างรุนแรง

ขณะที่ รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม รักษาการแทนผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี กล่าวว่า การจัดกิจกรรม World CCA Day ปีนี้ เลือกจังหวัดหนองคายเป็นพื้นที่นำร่อง เพื่อพัฒนา “หนองคายโมเดล” การแก้ปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีแบบครบวงจร ตามแนวคิดสุขภาพหนึ่งเดียว ตั้งแต่การตัดวงจรชีวิตพยาธิใบไม้ตับ การสร้างความรู้ความตระหนัก การผลิตอาหารปลอดภัย การจัดการสิ่งแวดล้อม ตลอดจนการคัดกรอง วินิจฉัย และดูแลรักษาผู้ป่วยอย่างเป็นระบบ พร้อมเชิญชวนทุกภาคส่วนร่วมขับเคลื่อนให้เกิดผลอย่างยั่งยืน

ด้าน นพ.วรัญญู สัตยวงศ์ทิพย์ รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า เป้าหมายสำคัญของการจัดงาน คือการสร้างความรู้ที่ถูกต้องแก่ประชาชนภาคอีสาน ภายใต้แนวคิด “Isan Zero OV” เพื่อลดการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับที่นำไปสู่มะเร็งท่อน้ำดี พร้อมเน้นย้ำบทบาทของผู้ประกอบการร้านอาหาร ให้คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้บริโภค และหลีกเลี่ยงอาหารสุก ๆ ดิบ ๆ โดยเฉพาะก้อยปลาและลาบปลา

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีเวทีเสวนาในหัวข้อ “อีสานยุคใหม่ แซ่บสุก เซฟชีวิต” การจัดแสดงนิทรรศการด้านการป้องกันโรค การตรวจคัดกรองประชาชน และกิจกรรมเวิร์กช็อปโครงการ ISAN ZERO OV MEDIA HACKATHON ซึ่งมีทีมผลิตสื่อผ่านเข้ารอบ 20 ทีม จาก 4 ประเภทสื่อ คัดเลือกเหลือ 10 ทีม เพื่อรับทุนผลิตสื่อรณรงค์ในระยะต่อไป

ทั้งนี้ จังหวัดหนองคายตั้งเป้าพัฒนาระบบสาธารณสุขด้านการป้องกัน คัดกรอง วินิจฉัย และรักษาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีอย่างครบวงจร ควบคู่การยกระดับสุขาภิบาลและอาหารปลอดภัย หวังตัดวงจรการแพร่ระบาด และมุ่งสู่เป้าหมายสูงสุด “หนองคายโมเดล จังหวัดที่ไม่มีผู้เสียชีวิตจากมะเร็งท่อน้ำดี” อย่างยั่งยืน