“ตำนานยักษ์คุ อำนาจเจริญ”  จากคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่มาหลายชั่วอายุคน นับเป็นเวลากว่า 100 ปี ของคำว่า ยักษ์คุ หรือ ยักษ์คุกเข่า นั้น เป็นสิ่งที่น่าสนใจในความสอดคล้องของเรื่องราว ท่าสีดา บ้านนาสีดา( ปัจจุบันเป็นท่าเรือข้ามแม่น้ำโขง ไป สปป.ลาว ) ซึ่งนางสีดาแต่งกายรอพระลักษณ์ พระราม เพื่อเดินทางไปด้วยกัน และมียักษ์คุกเข่ารออยู่ด้วย  โดยมีหลักฐานซากสลัก หักพัง ของปราสาทโบราณ “เฮือนหิน” เป็นสิ่งยืนยันเหลือไว้เป็นตำนาน ชีวิตวิถีเรียบง่าย ตามแบบของคนลุ่มน้ำโขง

ส่วน ประเพณีแห่ยักษ์คุ ตามตำนานที่เล่าสืบต่อกันมา ณ.ริมฝั่งแม่น้ำโขง เขตประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว(สปป.ลาว)ตรงข้ามกับที่ว่าการอำเภอชานุมาน(หลังเก่า) มีปราสาทหิน และมียักษ์ตนหนึ่งมานั่งก้มลงกราบไว้บริเวณฝั่งเขตไทย รอยคุกเข่าและรอยนั่งเป็นบึงเล็กๆ ชาวบ้านจึงตั้งชื่อชุมชนว่า บ้านยักษ์คุ “ คุ.” แปลว่า คุกเข่า ต่อมา เมื่อ 90 ปี ที่ผ่านมา ทางราชการของลาว ได้ส่งนักศึกษาเข้ามาศึกษาวิชาการในไทย เมื่อจบกลับประเทศ ในขณะนั้น เป็นเวลาที่ฝรั่งเศส เข้ายึดครองประเทศลาว บุคคลนี้จึงเกิดความไม่พอใจฝรั่งเศส จึงสร้างบ้านเรือนขึ้นที่บ้านยักษ์คุ และขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารและได้บรรดาศักดิ์เป็น “พระประจญจาตุรงค์” และตั้งชื่อชุมชนว่า “เมืองชานุมานมณฑล” ขึ้งตรงต่อมณฑลอุบลราชธานี

ยักษ์คุ เป็นความเชื่อตามตำนานปรัมปราชาวชานุมาน เกี่ยวกับเรื่องทศกัณฐ์ พระลักษณ์ พระราม อัตลักษณ์ท้องถิ่น ที่มีอยู่แห่งเดียวในประเทศไทย ยังมีหลักฐานปรากฏบริเวณริมแม่น้ำโขง อ.ชานุมาน เป็นบ่อน้ำ 3 บ่อ เชื่อกันว่า เกิดจากการกระทำของยักษ์คุ หรือ ยักษ์อยู่ในท่านั่งคุกเข่า จนกลายเป็นวัฒนธรรม โดดเด่นของจังหวัดอำนาจเจริญ

จึงขอเชิญชวนนักท่องเที่ยว ร่วมค้นหาและศึกษาประวัติศาสตร์ ตำนานความเป็นมาของยักษ์คุ หนึ่งเดียวในโลก ที่จังหวัดอำนาจเจริญ ในงานประเพณีแห่ยักษ์คุอัตลักษณ์จังหวัดอำนาจเจริญ ประจำปี 2569 ในระหว่างวันที่ 6 – 8  มีนาคม พ.ศ.2569 ณ.บริเวณลานหน้าสำนักงานเทศบาลตำบลชานุมาน อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ ซึ่งจะทำให้ท่านประทับใจไปอีกนาน...

สนธยา ทิพย์อุตร/รายงาน