วันที่ 17 เมษายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เกิดเหตุเพลิงไหม้บ่อขยะในพื้นที่ตำบลแม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา ส่งผลให้เกิดกลุ่มควันหนาทึบและกลิ่นเหม็นไหม้จากพลาสติกและสารเคมี ลอยปกคลุมทั่วเขตตัวเมืองพะเยา จนท้องฟ้ามืดครึ้ม กระทบต่อการใช้ชีวิตของประชาชนในวงกว้าง

โดยเฉพาะในพื้นที่มหาวิทยาลัยพะเยา ได้รับผลกระทบโดยตรงจากควันพิษที่ลอยเข้าสู่พื้นที่ภายในมหาวิทยาลัย ทำให้ทางมหาวิทยาลัยต้องออกประกาศแจ้งเตือนสถานการณ์อย่างเร่งด่วน เพื่อความปลอดภัยของบุคลากรและนิสิตประกาศระบุให้ทุกหน่วยงานและประชาคมมหาวิทยาลัยหลีกเลี่ยงการอยู่ในพื้นที่เสี่ยง พิจารณาอพยพออกนอกพื้นที่ชั่วคราว สวมหน้ากากอนามัยเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพ

พร้อมกันนี้ ศูนย์สิ่งแวดล้อมและการจัดการที่ยั่งยืน มหาวิทยาลัยพะเยา ขอให้ทุกคนติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด และเฝ้าระวังสุขภาพอย่างเคร่งครัด เนื่องจากควันจากการเผาไหม้ขยะอาจมีสารพิษปะปน ซึ่งส่งผลกระทบต่อระบบทางเดินหายใจในระยะสั้นและระยะยาว

ขณะเดียวกัน แม้ว่ามาตรการ ห้ามเผาในพื้นที่จังหวัดพะเยาจะสิ้นสุดลงตั้งแต่วันที่ 14 เมษายนที่ผ่านมา แต่ล่าสุดผู้บังคับการตำรวจภูธรจังหวัดพะเยา ได้สั่งการเข้มไปยังทุกสถานีตำรวจในสังกัด ให้ดำเนินมาตรการ จับ ปรับ จำคุก อย่างจริงจังกับผู้ลักลอบเผาป่า เผาขยะ หรือก่อเหตุที่ทำให้เกิดไฟป่าและฝุ่น PM 2.5โดยเน้นย้ำว่า หากพบการกระทำความผิด ให้ดำเนินคดีตามกฎหมายอย่างเด็ดขาด ภายใต้แนวคิด ร่วมกันหยุดเผา หยุดควัน เพื่ออากาศที่ดี

อย่างไรก็ตามกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากชาวบ้านในพื้นที่อย่างหนัก โดยตั้งคำถามถึงหน่วยงานภาครัฐว่า เหตุใดมาตรการเข้มงวดจึงเพิ่งมาเริ่มดำเนินการอย่างจริงจังหลังจากหมดช่วงประกาศห้ามเผาไปแล้ว ในช่วงก่อนหน้าที่มีประกาศห้ามเผา กลับไม่เห็นการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวดเท่าที่ควร ปล่อยให้มีการลักลอบเผาเกิดขึ้นต่อเนื่อง จนส่งผลสะสมกลายเป็นปัญหาหมอกควันและไฟไหม้บ่อขยะในครั้งนี้ ประชาชนจึงเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งทบทวนมาตรการป้องกันและควบคุมอย่างจริงจัง ตั้งแต่ต้นทาง ไม่ใช่เพียงการแก้ปัญหาปลายเหตุ