สืบเนื่อง นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (รมว.วธ.) ลงพื้นที่จังหวัดนครพนม เยี่ยมชมแหล่งโบราณคดีบ้านกุดฉิม(นาหนองจอก) หมู่ 6 ต.กุดฉิม อ.ธาตุพนม จ.นครพนม เพื่อใช้ประกอบเป็นแนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ณ องค์การบริหารส่วนตำบลกุดฉิม (อบต.กุดฉิม) เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา

หลังการเดินทางตรวจเยี่ยมของ รมว.วธ. ทำให้นักวิชาการด้านโบราณคดีให้ความสนใจเป็นอย่างมาก เพราะเศษโบราณวัตถุประเภทเครื่องปั้นดินเผา กำไลสำริด ลูกปัดแก้ว เครื่องมือเหล็ก ตะกรันโลหะ แวดินเผา กระสุนดิน และกล้องยาสูบ บ่งบอกถึงอารยธรรมของชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในยุคโลหะ โดยกำหนดอายุประมาณ 2,500-3,000 ปี เนื่องจากโบราณวัตถุมีความคล้ายคลึงกับที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านเชียง อ.หนองหาน จ.อุดรธานี

ทั้งนี้ อบต.กุดฉิม ได้สร้างอาคารเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญ ภายในพื้นที่มีการจัดแสดงนิทรรศการ และรวบรวมโบราณวัตถุชิ้นสำคัญที่ขุดค้นพบมาให้ทุกคนได้ชมอย่างใกล้ชิด โดยมีไฮไลท์เป็นโบราณวัตถุหลากหลายประเภท ถูกจัดเรียงไว้อย่างเป็นหมวดหมู่

ล่าสุด กลุ่มผู้สูงวัยทั้งคุณวุฒิ วัยวุฒิ ซึ่งเป็นชาวนครพนมโดยกำเนิด นำโดย นายคมสิน ศรีมานะศักดิ์ ประธานสภาวัฒนธรรม จ.นครพนม นายประมวล จันทบุตร ประธานสาขาสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ประจำจังหวัดนครพนม นายณรงค์ ไชยตา ณ นครพนม ประธานชมรมพนมนครานุรักษ์ ฯลฯ เดินทางไปชมแหล่งโบราณคดีบ้านกุดฉิม ถือเป็นบรรพบุรุษดั้งเดิม ที่ตั้งชุมชนมาถึง 2,500-3,000 ปี โดยมีผู้บริหาร อบต.กุดฉิม,  พร้อมด้วย นายเอกพันธ์ ผดุงสิทธิธรรม ท้องถิ่นอำเภอธาตุพนม รวมทั้งปราชญ์ชาวบ้าน เครือข่ายวัฒนธรรมในพื้นที่ และคณะนางรำ ต.กุดฉิม แสดงการฟ้อนรำต้อนรับด้วยบทเพลงประจำตำบล 3 เพลง

โดย นายอภินันท์ ผดุงสิทธิธรรม รองประธานสภา อบต.กุดฉิม เดินนำชี้แหล่งโบราณคดีที่พบครั้งแรกเมื่อปี 2552 อยู่ในพื้นที่ส่วนบุคคลของนายกอนิล ไชยยงค์ บ้านเลขที่ 211 หมู่ 6 ต.กุดฉิม ซึ่งอยู่ใกล้กับลำห้วยเซือมที่ไหลสู่แม่น้ำโขง การค้นพบนี้เจอด้วยความบังเอิญจริงๆ เนื่องจากนายกอนิลว่าจ้างรถแบคโฮขุดเนินดินหลังบ้าน เพื่อเป็นสระน้ำสำหรับเก็บกักไว้ทำนาในฤดูแล้ง

ขณะแบคโฮขุดลงไปได้ประมาณ 2 เมตร ฟันบุ้งกี๋ได้กระทบกับวัตถุชนิดหนึ่ง งัดขึ้นมาเป็นเศษเครื่องปั้นดินเผา กำไลสำริด ลูกปัด รวมทั้งโครงกระดูกจำนวนมาก ชาวบ้านหลังทราบข่าวก็พากันมาขุด เพื่อนำไปเป็นสมบัติส่วนตัว ทำให้วัตถุโบราณเหล่านี้ถูกแยกชิ้นส่วนกระจัดกระจายไปอยู่ในมือชาวบ้าน แต่ภายหลังเจออาภรรพ์ลึกลับ ต่างพากันนำมาคืนกันหมด

ต่อมา สำนักศิลปากรที่ 10 ร้อยเอ็ด (ปัจจุบันสำนักศิลปากรที่ 10 ร้อยเอ็ด โอนความดูแลพื้นที่ดังกล่าวให้สำนักศิลปากร 9 อุบลราชธานี) ได้เดินทางตรวจสอบวัตถุโบราณประเภทเครื่องปั้นดินเผา กำไล ลูกปัด และเศษกระดูกของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์ยุคโลหะ โดยเฉพาะกำไลสำริดที่ยังอยู่ในข้อมือของโครงกระดูกหลายสิบวง เป็นลักษณะสิ่งของที่อุทิศให้กับผู้ตาย ลักษณะคล้ายกับที่พบในแหล่งโบราณคดีบ้านเชียง กำหนดอายุได้ราว 2,500-3,000 ปี จึงขอให้ชาวบ้านยุติการค้นหา โดยขาดความรู้ความเข้าใจ ในการเก็บรักษาสิ่งของโบราณ ให้มีสภาพคงเดิมมากที่สุด และอนุรักษ์พื้นที่บริเวณดังกล่าว ไว้เพื่อการศึกษาทางวิชาการ       

ซึ่งจากหลักฐานดังกล่าว ทำให้บ่งบอกถึงการตั้งชุมชนสมัยก่อนประวัติศาสตร์ยุคโลหะ เป็นชุมชนโบราณก่อนที่ศาสนาพุทธจะเข้ามาสู่บริเวณนี้ ประมาณพุทธศตวรรษที่ 12-13 โดยมีหลักฐานสำคัญจำนวน 2 ชิ้นที่แสดงไว้ในตู้กระจก พิพิธภัณฑ์บ้านกุดฉิม คือ โลหะคล้ายกริชและขวานศาสตราวุธศักดิ์สิทธิ์ของเทพในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ที่มีอิทธิพลบนดินแดนแห่งนี้ ก่อนศาสนาพุทธจะเข้ามาแทนที่

โดยห่างจากจุดค้นพบครั้งแรกไปประมาณ 700 เมตร ขนานกับลำห้วยเซือม มีเนินดินอยู่ในทุ่งนาพื้นที่ส่วนบุคคล ที่ทางกรมศิลปากรขออนุญาตเจ้าของที่ดินกันไว้สำหรับการขุดค้น ซึ่งได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดี ทั้งนี้แหล่งโบราณคดีบ้านกุดฉิม ที่เป็นปัญหาอุปสรรคสำคัญคือ พื้นที่ส่วนใหญ่ถูกปรับทำการเกษตร ส่งผลให้หลักฐานต่างๆถูกทำลายไปจำนวนมาก

โดยแหล่งโบราณคดีบ้านกุดฉิม ถูกเรียกชื่อว่านาหนองจอก เนื่องจากบริเวณนั้นมีสระน้ำขนาดใหญ่เป็นจุดเด่น ชาวบ้านเรียกว่าหนองจอก ผนวกกับมีทุ่งนารายล้อม จึงเรียกนาบริเวณนั้นว่านาหนองจอก  ภายหลังนำมาตั้งเป็นชื่อแหล่งโบราณคดี จากข้อมูลกรมศิลปากร ชี้แหล่งโบราณคดีนาหนองจอกมีความคล้ายคลึงกับแหล่งโบราณคดีบ้านเชียงอย่างมาก โดยเฉพาะการตกแต่งภาชนะด้วยเส้นนูนแล้วกดจุดเรียงเป็นแถว สันนิษฐานเบื้องต้นว่ามีอายุร่วมสมัยกัน

นักท่องเที่ยวหรือผู้ที่ชื่นชอบการเดินทางสายประวัติศาสตร์ไม่ควรพลาด แวะเที่ยวชมและร่วมกันเรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าแห่งนี้ โดยแหล่งโบราณคดีนาหนองจอก (กุดฉิม) ตั้งอยู่ข้าง อบต.กุดฉิม อ.ธาตุพนม จ.นครพนม เปิดให้เข้าชมวันจันทร์-วันศุกร์ เวลา 08.30 น. - 16.30 น. ปิดทำการในวันเสาร์ วันอาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ โทร 042053 621-22