หนองคาย – เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2569 นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) พร้อมคณะเจ้าหน้าที่ ลงพื้นที่สถานีสูบน้ำบ้านแดนเมือง อำเภอโพนพิสัย จังหวัดหนองคาย เพื่อติดตามความคืบหน้า เร่งรัดการก่อสร้าง และยกระดับแผนรองรับวิกฤตสภาพอากาศ

นายชยันต์ เมืองสง เลขาธิการ สทนช. เปิดเผยว่า โครงการบริหารจัดการน้ำห้วยหลวงตอนล่าง วงเงินงบประมาณ 21,000 ล้านบาท เป็นหัวใจสำคัญในการแก้ไขปัญหาอุทกภัยและภัยแล้ง โดยมีจุดหลักคือ "สถานีสูบน้ำบ้านแดนเมือง" ซึ่งมีความคืบหน้าแล้วกว่าร้อยละ 85 ตัวสถานีได้รับการออกแบบให้บริหารจัดการน้ำได้ 2 ทิศทาง คือ เร่งระบายน้ำจากลำห้วยหลวงลงสู่แม่น้ำโขงในช่วงฤดูฝนด้วยเครื่องสูบน้ำ 10 เครื่อง ศักยภาพการระบายน้ำ 150 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที และสูบน้ำย้อนกลับจากแม่น้ำโขงเข้ามาสำรองไว้ใช้ในช่วงฤดูแล้ง

ทั้งนี้ เพื่อรับมือกับสถานการณ์เอลนีโญ สทนช. ได้ประเมินสถานการณ์รายวันผ่านระบบเส้นควบคุม (Dynamic Curve) พร้อมมอบหมายให้กรมชลประทานกักเก็บน้ำในลำห้วยหลวงให้ได้มากที่สุด อย่างไรก็ตาม เนื่องจากที่ผ่านมาโครงการติดอุปสรรคด้านการจัดหาที่ดินและสถานการณ์โควิด-19 คณะกรรมการทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (กนช.) จึงมีมติเห็นชอบให้ขยายกรอบระยะเวลาดำเนินโครงการไปจนถึงปี 2575 ซึ่งอยู่ระหว่างเตรียมเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) อนุมัติงบประมาณ โดยการขยายระยะเวลาดังกล่าวจะเพิ่มพื้นที่แก้มลิงอีก 20 แห่ง และปรับปรุงลำน้ำ ทำให้กักเก็บน้ำสำรองทั้งระบบได้กว่า 250 ล้านลูกบาศก์เมตร ครอบคลุมพื้นที่รับประโยชน์กว่า 300,000 ไร่ ในพื้นที่จังหวัดอุดรธานีและหนองคาย โดยตั้งเป้าใช้ "ห้วยหลวงโมเดล" เป็นต้นแบบขยายผลไปยังพื้นที่อื่นในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ด้าน นายสุนทร คำศรีเมือง ผู้อำนวยการสำนักงานก่อสร้างชลประทานขนาดใหญ่ที่ 5 กรมชลประทาน กล่าวว่า ปัญหาของพื้นที่ลุ่มต่ำบริเวณนี้คือ ในฤดูฝนเกษตรกรไม่สามารถทำนาได้เนื่องจากน้ำท่วมขัง และในฤดูแล้งน้ำไหลลงสู่แม่น้ำโขงทั้งหมด โครงการนี้จึงเข้ามาตอบโจทย์โดยสร้างสถานีบริเวณปากลำห้วยหลวงเพื่อใช้ลำน้ำเป็นแหล่งกักเก็บน้ำหลัก โดยในฤดูแล้งปีนี้ หากประตูระบายน้ำก่อสร้างแล้วเสร็จ จะเริ่มกักเก็บน้ำได้ที่ระดับ 160 เมตรรักษ์ระดับน้ำทะเลปานกลาง (ม.รทก.) หรือประมาณ 138 ล้านลูกบาศก์เมตร ช่วยบรรเทาปัญหาภัยแล้งแก่ประชาชนอย่างเป็นรูปธรรม

ขณะที่ นายธรรมพงศ์ เนาวบุตร ผู้อำนวยการ สทนช. ภาค 3 กล่าวเสริมว่า ได้ใช้กลไกคณะกรรมการลุ่มน้ำโขงตะวันออกเฉียงเหนือเป็นแกนหลักในการติดตามและกำกับดูแลอย่างใกล้ชิด เพื่อให้การดำเนินโครงการสอดคล้องกับแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ นำไปสู่ความมั่นคงทางน้ำอย่างยั่งยืน