เมื่อเวลา 00.00 น. วันที่ 12 สิงหาคม 2569 คณะศิษยานุศิษย์แจ้งข่าวการมรณภาพของ พระพรหมวชิรดิลก (สมาน สุเมโธ อุบลพิทักษ์ ป.ธ.9) ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 9 (ธรรมยุต) และเจ้าอาวาสวัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง จังหวัดขอนแก่น ณ กุฏิปลอดเชื้อ วัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง สิริอายุ 80 ปี 60 พรรษา

ก่อนหน้านี้ พระพรหมวชิรดิลกเข้ารับการรักษาอาการอาพาธที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยคณะแพทย์ติดตามอาการอย่างใกล้ชิด พบภาวะติดเชื้อในช่องท้องอันเนื่องมาจากภาวะตับแข็ง ร่วมกับภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดและภาวะไตวาย ส่งผลให้อาการทรุดลงตามลำดับ

ต่อมาเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2569 คณะแพทย์ผู้ถวายการรักษาร่วมกับทีมศูนย์การุณรักษ์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น พิจารณาให้องค์หลวงปู่กลับไปพักธาตุขันธ์ ณ วัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง อำเภอเมืองขอนแก่น ตามความประสงค์ที่ได้แสดงไว้กับคณะแพทย์ โดยทีมศูนย์การุณรักษ์ได้จัดถวายยาโดยเครื่องให้ยาทางชั้นใต้ผิวหนัง พร้อมมีทีมแพทย์และพยาบาลติดตามดูแลอย่างใกล้ชิดและต่อเนื่อง จนกระทั่งมรณภาพอย่างสงบ

พระพรหมวชิรดิลก เดิมชื่อ สมาน อุบลพิทักษ์ เกิดวันที่ 23 พฤศจิกายน 2488 ที่บ้านเลิงเปือย หรือบ้านแอวมอง ตำบลพระลับ อำเภอเมืองขอนแก่น จังหวัดขอนแก่น เป็นบุตรของนายไหลและนางอ่อน อุบลพิทักษ์

พระพรหมวชิรดิลกบรรพชาเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2502 และอุปสมบทเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2508 ณ วัดศรีจันทร์ อำเภอเมืองขอนแก่น ก่อนมุ่งศึกษาพระปริยัติธรรมจนสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค (ป.ธ.9) ซึ่งเป็นการศึกษาพระปริยัติธรรมชั้นสูงของคณะสงฆ์ นอกจากนี้ยังได้รับปริญญาศาสนศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ และมีบทบาทด้านการศึกษาพระปริยัติธรรมและการบริหารการศึกษาของคณะสงฆ์

ด้านการปกครองคณะสงฆ์ พระพรหมวชิรดิลกดำรงตำแหน่งสำคัญหลายตำแหน่ง ทั้งเจ้าอาวาสวัดป่าแสงอรุณ เจ้าคณะจังหวัดขอนแก่น (ธรรมยุต) เจ้าคณะภาค 9 (ธรรมยุต) และที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 9 (ธรรมยุต) รวมถึงได้รับแต่งตั้งเป็นพระอุปัชฌาย์วิสามัญ

พระพรหมวชิรดิลกยังมีบทบาทในการส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรม การเผยแผ่พระธรรม การปกครองคณะสงฆ์ และการพัฒนาศาสนสถาน โดยวัดป่าแสงอรุณได้รับการยกฐานะเป็นพระอารามหลวงในปี 2569 และพระพรหมวชิรดิลกได้รับพระกรุณาโปรดแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง

ในช่วงก่อนมรณภาพ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดขอนแก่นเชิญผ้าไตรและสังฆทานพระราชทานไปถวายแด่พระพรหมวชิรดิลก ณ โรงพยาบาลศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ก่อนที่องค์หลวงปู่จะกลับมาพักธาตุขันธ์ ณ วัดป่าแสงอรุณ พระอารามหลวง

การมรณภาพของพระพรหมวชิรดิลกนับเป็นการสูญเสียพระมหาเถระที่มีบทบาทสำคัญต่อการศึกษาพระปริยัติธรรม การปกครองคณะสงฆ์ และการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในจังหวัดขอนแก่นและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ท่ามกลางความอาลัยของคณะสงฆ์ คณะศิษยานุศิษย์ และพุทธศาสนิกชน