วันที่ 26 สิงหาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า บรรยากาศตลาดสดชุมชนบ้านแม่ใส ต.แม่ใส อ.เมือง จ.พะเยา คึกคักหลังเข้าสู่ช่วงฤดูกาลของ จิ้งกุ่งหรือจิ้งโกร่ง อาหารพื้นบ้านยอดนิยมของชาวภาคเหนือ โดยแม่ค้านำจิ้งกุ่งที่ออกหาเองและรับซื้อมาจากชาวบ้าน บรรจุใส่ขวดพลาสติกเจาะรูระบายอากาศ ใส่ขวดละประมาณ 40 ตัว จำหน่ายในราคา 100 บาท หรือเฉลี่ยตัวละ 2-3 บาทซึ่งในช่วงปลายฝนจิ้งกุ่งตัวโต ลำตัวอ้วนสมบูรณ์

แม่ค้าขายจิ้งกุ่งเปิดเผยว่า ช่วงนี้เป็นช่วงที่จิ้งกุ่งตามธรรมชาติออกมาชุกชุมและมีขนาดใหญ่ จึงออกหาเองบางส่วน พร้อมรับซื้อจากชาวบ้านอีกส่วนหนึ่ง เพื่อนำมาจำหน่ายที่ตลาดสดบ้านแม่ใส โดยวันนี้นำมามากกว่า 2,000 ตัว จัดเรียงใส่ขวดและนำออกวางขาย ปรากฏว่าใช้เวลาไม่ถึง 10 นาที พ่อค้าแม่ค้า รวมถึงชาวบ้านที่มารอซื้อ ต่างพากันเข้ามาเลือกซื้อจนหมดเกลี้ยงอย่างรวดเร็ว

แม่ค้าบอกว่า จิ้งกุ่งที่นำมาขายจะคัดตัวที่สมบูรณ์และมีขนาดเหมาะสำหรับนำไปปรุงอาหาร โดยพ่อค้าแม่ค้าหลายรายมารับซื้อเพื่อนำไปขายต่อ ขณะที่บางส่วนซื้อกลับไปทำอาหารรับประทานในครอบครัว เพราะเป็นเมนูพื้นบ้านที่หากินได้เฉพาะช่วงฤดูกาล และหลายคนรอคอยทุกปี  

สำหรับ จิ้งกุ่ง เป็นแมลงที่อาศัยอยู่ตามรูดิน โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่ดินชื้น เรือกสวน และทุ่งหญ้า ชาวบ้านภาคเหนือนิยมออกหาในช่วง ฤดูฝนต่อเนื่องถึงปลายฝนต้นหนาว ซึ่งเป็นช่วงที่จิ้งกุ่งมีความอ้วนสมบูรณ์และพบได้มาก

เมนูยอดนิยมของชาวเหนือ ได้แก่ จิ้งกุ่งทอดกรอบ คั่วเกลือ น้ำพริกจิ้งกุ่ง ลาบจิ้งกุ่ง และแกงแค โดยเฉพาะน้ำพริกจิ้งกุ่งและจิ้งกุ่งทอด ถือเป็นเมนูพื้นบ้านที่ได้รับความนิยม เพราะให้รสชาติกรอบ มัน และมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว

ด้านคุณค่าทางอาหาร จิ้งกุ่งถือเป็น แหล่งโปรตีนจากแมลง รวมถึงแร่ธาตุบางชนิด เช่น ฟอสฟอรัส และใยอาหาร จิ้งกุ่งกลายเป็น ของอร่อยตามฤดูกาลที่สร้างรายได้ให้ชาวบ้าน ตั้งแต่ผู้ที่ออกขุดหา ผู้รับซื้อ ไปจนถึงพ่อค้าแม่ค้าที่นำไปจำหน่ายต่อ ขณะที่ความต้องการของตลาดยังมีสูง จนบางวันสินค้าที่นำมาวางขายหลายพันตัวถูกกว้านซื้อหมดภายในเวลาไม่กี่นาที