เมื่อวันที่ 3 ก.ย.69 ที่ลานสานสุขทุ่งหนองคำ ต.ทุ่งแต้ อ.เมืองยโสธร  จ.ยโสธร นายเอกอุกฤษฎ์  เจริญทรัพย์ นายกเทศมนตรีตำบลทุ่งแต้ พร้อมด้วยนายชาคริต  สิทธิฤทธิ์ ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมและรักษารายการเบื้องต้นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม นายภัทรพล  สารการ นายอำเภอเมืองยโสธร นายสำราญ  แก่นทอง กำนันตำบลทุ่งแต้ นายดลชัย  ธนาคุณ ประธานสภาเทศบาลตำบลทุ่งแต้และประธานสภาวัฒนธรรมตำบลทุ่งแต้ และนางใสแสง  ทองขาว นักวิชาการศึกษาชำนาญการ ร่วมกันแถลงข่าวการจัดงานประเพณีจุดไฟตูมกา หนึ่งเดียวในโลก ประจำปี 2569 ภายใต้แนวคิด "TUM KA LIGHT FESTIVAL – The One and Only in the World" เพื่อประกาศความพร้อมในการต้อนรับนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกให้มาร่วมสัมผัสเทศกาลแห่งแสงสว่างที่สะท้อนถึงภูมิปัญญา ความศรัทธา และวิถีชีวิตของชาวอีสานที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานรวมทั้งเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับฐานรากของจังหวัดยโสธร

นายเอกอุกฤษฎ์   กล่าวว่ทาสำหรับประเพณีจุดไฟตูมกา นับเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นอันทรงคุณค่าที่ชาวตำบลทุ่งแต้ได้สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่นนานกว่า 200 ปี โดยนำผลตูมกา ซึ่งเป็นผลไม้ป่าลักษณะทรงกลม มาผ่านกระบวนการทำด้วยความประณีตบรรจง ทั้งการขูดเปลือก การคว้านเมล็ดออกจนหมด และแกะสลักลวดลายโปร่งแสงลงบนผลตูมกาด้วยมืออย่างพิถีพิถัน ทำให้ไฟตูมกาแต่ละดวงมีความงดงามที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว และเมื่อนำเทียนมาจุดไว้ภายใน แสงเทียนจะลอดผ่านลวดลายฉลุออกมาเป็นแสงสว่างที่นุ่มนวล เรียบง่าย ทว่าเปี่ยมไปด้วยความหมาย เปรียบเสมือนแสงธรรมแห่งปัญญาที่ส่องสว่างไสวในค่ำคืนวันออกพรรษา ซึ่งเป็นการนำพาเรื่องราวของบรรพบุรุษและความร่วมมือร่วมใจของคนในชุมชนมาถ่ายทอดให้คนรุ่นหลังได้ภาคภูมิใจ

ประเพณีจุดไฟตูมกา เป็นวัฒนธรรมและภูมิปัญญาอันเป็นเอกลักษณ์ของชาวชุมชนบ้านทุ่งแต้ จัดขึ้นใน วันออกพรรษา ของทุกปี เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา โดยชาวบ้านมีความเชื่อตามพุทธประวัติที่กล่าวว่า ในพรรษาที่ 7 นับแต่ปีที่ตรัสรู้ องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เสด็จขึ้นไปจำพรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เพื่อเทศนาโปรดพระพุทธมารดาอยู่หนึ่งพรรษาและได้เสด็จกลับลงมายังโลกมนุษย์ในวันออกพรรษา ดังนั้น ในวันออกพรรษาชาวบ้านทุ่งแต้จึงได้เตรียมสิ่งของเพื่อนำมาถวายเป็นพุทธบูชา ประกอบด้วย ดอกไม้ ธูป เทียน มานข้าว (ข้าวที่กำลังตั้งท้อง) ไฟตูมกาที่ชาวบ้านเปรียบเหมือนดอกไม้ที่สูงค่า

“ชาวต.ทุ่งแต้ ขอเชิญชวนพี่น้องประชาชนชาวยโสธร นักท่องเที่ยวทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ มาร่วมสัมผัสบรรยากาศความงดงามสุดอลังการและร่วมเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในงานประเพณีจุดไฟตูมกา ประจำปี 2569 ซึ่งกำหนดจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ระหว่างวันที่ 23 - 26 ตุลาคม 2569 ณ วัดบูรพาทุ่งแต้ ตำบลทุ่งแต้ อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร โดยผู้เข้าร่วมงานจะได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมอันตระการตา อิ่มเอมกับบรรยากาศยามค่ำคืนที่เต็มไปด้วยแสงไฟตูมการอบชุมชน พร้อมทั้งสัมผัสวิถีชีวิตดั้งเดิม ชิมอาหารพื้นบ้าน และเลือกซื้อสินค้าภูมิปัญญาท้องถิ่น ซึ่งนอกจากจะได้รับความประทับใจกลับไปแล้ว ยังเป็นการช่วยกระจายรายได้สู่ชุมชนบ้านทุ่งแต้โดยตรงอีกด้วย”นายเอกอุกฤษฎ์   กล่าว