สถาบันดนตรีสุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์

สถาบันดนตรีสุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์

รองศาสตราจารย์ ดร.ณกมล ปุญชเขตต์ทิกุล

มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร

องค์การศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก ได้ประกาศให้จังหวัดสุพรรณบุรีเป็น “เมืองสร้างสรรค์โลกด้านดนตรี(The City of Music)”เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2566ที่ผ่านมาเป็นข่าวดีสำหรับชาวสุพรรณบุรีที่ได้รับเกียรตินี้การเป็นเมืองดนตรีสร้างสรรค์ ยูเนสโก ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องมีทรัพยากรเพียบพร้อมทั้งศิลปินที่เป็นตำนานเพลงมีบทเพลงยอดนิยมจำนวนมาก และการมีแฟนเพลงที่เหนียวแน่นที่จะส่งให้ความเป็นเมืองดนตรีสร้างสรรค์สุพรรณบุรีมาถึงเป้าหมายการเป็นเมืองดนตรีสร้างสรรค์วันนี้ได้

แม้ว่าประกาศเกียรติคุณจะออกมาแล้ว แล้วคำถามคือ จะอย่างไรต่อ ไอเดียของสุพรรณบุรีคืออะไร สุพรรณบุรีจะผนึกกำลังศิลปิน สร้างสรรค์ความเป็นเมืองดนตรีร่วมกับศิลปินต่างรุ่น ต่างความนิยมไปสู่การสร้างความภาคภูมิใจของชาวสุพรรณบุรี เหล่าบรรดาทายาทศิลปิน ที่จะสามารถมีผลตอบแทนจากความเป็นอัจฉริยะของบรรพชนได้ในลักษณะไหนได้บ้าง หรือแม้แต่การแบ่งปันพื้นที่ให้ศิลปินนักร้อง นักดนตรี ครูเพลง ครูดนตรีสุพรรณบุรีเข้ามามีส่วนได้เสียในการเป็นเมืองดนตรีสร้างสรรค์ได้อย่างไรแม้ที่สุดที่น่าจะเป็นเป้าหมายหลักเสียด้วยซ้ำคือเด็กๆ เยาวชน นักเรียน นิสิตนักศึกษาเมืองสุพรรณบุรีจะมีโอกาสได้เข้ามามีส่วนร่วมในการเป็นเมืองดนตรีที่ต่อไป พวกเขาจะต้องรับไม้ต่อในการสร้างสรรค์ อนุรักษ์ สืบสานเมืองดนตรีของพวกเขา จะมีกิจกรรมหรือการสร้างรายได้แก่เด็ก ๆ เยาวชนกลุ่มนี้ของสุพรรณบุรีได้อย่างไร

การมีโครงการอนุรักษ์ สืบสานต่อยอดเพลงชนิดต่าง ๆ ของสุพรรณบุรี ไม่ว่าจะเป็นเพลงฉ่อย เพลงอีแซว เพลงเรือ หรือกลุ่มเพลงลูกทุ่ง เพลงลูกกรุง หรือเพลงสมัยใหม่ๆ ดนตรีใหม่ๆ มรดกทางวัฒนธรรมเหล่านี้จะถูกสร้างเป็นเครื่องมือเลี้ยงชีพให้แก่เยาวชนสุพรรณบุรีได้อย่างอย่างในอนาคต ที่มีความยั่งยืนจริง ๆ ไม่ใช่แค่เปิดงานและปล่อยไปตามยถากรรม

การมีสถาบันดนตรีสุพรรณบุรี ที่ทุกภาคส่วนด้านดนตรี หรือที่เกี่ยวข้องกับดนตรี อย่างเช่น วิทยาลัยนาฏศิลป์สุพรรบุรี ชมรม สมาคม บ้านครูเพลง  นักร้อง นักประพันธ์ จะมาทำงานร่วมกันสร้างสุพรรณบุรีเมืองดนตรีแก่สังคมและประชาคมโลก ที่จะมาเยือนสุพรรณบุรี เหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญที่น่าจะมีการแบ่งปันแนวคิดและกลยุทธ์ในการเปลี่ยนสุพรรณบุรีให้เป็นเมืองแห่งดนตรีสร้างสรรค์ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญที่เร่งด่วนสำหรับเมืองสุพรรณบุรีว่าจะมีแนวทางอะไรบ้าง สุพรรณบุรีจะทำอย่างไร หากต้องการให้สุพรรณบุรี เป็นมุดหมายปลายทางด้านดนตรีที่ชัดเจนและเกิดความสำเร็จแบบยั่งยืน ชาวสุพรรณบุรีจะนำเสนอโซลูชั่นที่เป็นนวัตกรรมเพื่อยกระดับวงการดนตรีอย่างไร จะมีวิธีการต่อยอดความคิดริเริ่ม กิจกรรม โครงสร้างพื้นฐาน หรือด้านอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อบรรลุเป้าหมายการเป็นเมืองดนตรีนี้สำเร็จได้

แอ๊ดคาราบาว จุดแข็งและมนต์เสน่ห์แห่งดนตรีสไตล์สุพรรณบุรี ที่น่าจะเป็นจุดหลอมรวมพลพรรคเพลงสุพรรณบุรีได้มากที่สุดในวันนี้ สำหรับแอ๊คคาราบาว ในหัวใจแฟนเพลงเมืองสุพรรบุรีเขาคือเทพแห่งเทพดนตรีที่อยู่ในหัวใจแฟนเพลงทุกกลุ่ม ทุกวัย เป็นตำนานที่ยังมีชีวิต เป็นความภูมิใจของสุพรรณบุรี และนอกสุพรรณบุรีออกไป แอ๊ดคาราบาวก็เป็นชื่อที่หลายคนในวงการดนตรีไทยคิดถึงมากที่สุดเช่นกัน ที่น่าจะเข้ามามีบทบาทนำเป็นขุนพลเพลง ที่ทำให้สุพรรณบุรีเป็นเมืองดนตรีสร้างสรรค์ได้สำเร็จโดยมีความยั่งยืน

ทำไม บรรดาขุนพลเพลงสุพรรณบุรี ชื่อแอ๊คคาราบาว มีการนึกถึงมากที่สุด มีเหตุผล 2 ข้อหลักๆ คือ แอ๊ดคาราบาวคือสมบัติทางดนตรีของสุพรรณบุรี ในแง่ความรู้ความสามารถด้านดนตรีไม่มีใครปฏิเสธ 50 ปีที่แอ๊ดคาราบาว ยังครองความนิยมอยู่ได้บนถนนโลกดนตรี การันตีด้วยตำแหน่งศิลปินแห่งชาติ  ทำให้ชื่อแอ๊ดคาราบาวโผล่มาแต่ไกล ที่จะดึงดูดความรู้ ความคิดและแหล่งเงินทองที่บรรดามีในโลกนี้ มาช่วยสร้างสถาบันดนตรีสุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์ได้

ขณะเดียวกัน สุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์ก็ต้องพิจารณาบริบทอื่น อาทิเช่น  รัฐบาลท้องถิ่นคือ อบจ. สุพรรณบุรี ผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรมเพลง สถาบันการศึกษา องค์กรชุมชน ทั้งนี้ปัจจัยแห่งความสำเร็จนอกจากภาคประชาชน พลพรรคนักเพลง นักร้อง นักดนตรีและผู้ประพันธ์เพลงที่จะต้องเป็นหลักแล้ว  ที่สำคัญคือผู้ว่าฯเมืองสุพรรณบุรี สำนักวัฒนธรรมจังหวัด นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด ทั้งสามผสานนี้ จะทำให้สุพรรณบุรีเป็นเมืองดนตรี มรดกทางวัฒนธรรม ที่เข้าถึงจิตใจของคนไทยได้อย่างแท้จริง

ตั่งแต่อดีตสุพรรณบุรี ถูกมองว่าเป็นอู่วัฒนธรรมเพลงที่สำคัญของประเทศทั้งเพลงพื้นบ้านและเพลงตลาด(เพลงลูกทุ่ง) เป็นจังหวัดที่มีรากฐานและสินทรัพย์ทางวัฒนธรรมด้านดนตรีที่แข็งแรง และมีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่เกี่ยวกับวิถีชีวิตคนในชนบทในท้องถิ่นที่ได้รับการพูดถึง อ้างอิง มาอย่างยาวนาน ไม่ว่าจะเป็นดนตรีพื้นบ้าน ภาษาท้องถิ่นที่มีเอกลักษณ์ และยังเป็นจังหวัดที่ผลิตบุคลากรด้านดนตรีที่มีความสำคัญของประเทศมาอย่างช้านาน มีตำนานเพลง ทั้งที่เป็นปูชนียบุคคลดนตรี ศิลปินแห่งชาติ หรือศิลปิน นักร้อง นักดนตรีรุ่นใหม่ทั้งเพลงลูกทุ่ง และเพลงไทยสากลที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน

ประเด็นไม่เพียงจะทำอย่างไรให้เมืองสุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์มีชีวิต ที่จะถูกอนุรักษ์รักษาไว้ให้มีคุณค่าและมีมาตรฐานที่คงที่ หรือถูกพัฒนาให้สูงขึ้นไปเรื่อย ๆ ตลอดจนมีการฟื้นฟูสิ่งที่สูญหายไปให้กลับมาอีกครั้ง ที่มีทั้งกระบวนการสืบสาน ต่อยอดดนตรีสุพรรณบุรี ให้คงอยู่เป็นอู่อารยธรรมและวัฒนธรรมเพื่อปวงชนสุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์

ต่อคำถามหรือข้อสังเกตเหล่านี้ คือสุพรรณบุรีจะอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมในจังหวัดสุพรรณบุรีอย่างไร โดยเน้นเฉพาะดนตรีสร้างสรรค์ รวมเป้าหมายที่หวังว่าจะบรรลุและสุพรรณบุรีจะมีข้อสรุปแนวคิดหรือแผนงานที่ต้องการเพื่อให้บรรลุ มีรายละเอียดและการสร้างสรรค์ โดยเน้นการมีส่วนร่วม มีขั้นตอน มีความคิดริเริ่มเฉพาะที่สุพรรณบุรีจะดำเนินการเพื่อส่งเสริมและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมผ่านดนตรีในจังหวัดสุพรรณบุรีอาทิเช่น

การสำรวจและบันทึกข้อมูลทำการสำรวจและบันทึกข้อมูลเกี่ยวกับดนตรีท้องถิ่นและวัฒนธรรมในจังหวัดสุพรรณบุรี เช่น ประเพณี พิธีกรรม และเพลงที่มีความหมายทางวัฒนธรรม

การสร้างศิลปวัฒนธรรมสร้างสรรค์งานดนตรีและศิลปวัฒนธรรมใหม่ๆ ที่ระบุถึงเรื่องราวและความเป็นพิเศษของวัฒนธรรมในจังหวัด

การสนับสนุนและส่งเสริมดนตรีสนับสนุนการแสดงดนตรีท้องถิ่น การแข่งขันดนตรี และกิจกรรมที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างสรรค์และสนับสนุนนักดนตรีท้องถิ่น

การสร้างพื้นที่การเรียนรู้สร้างพื้นที่เรียนรู้เพื่อสอนและแบ่งปันความรู้เกี่ยวกับดนตรีและวัฒนธรรมในจังหวัด

การสร้างระบบการสื่อสารสร้างระบบการสื่อสารและการกระจายข้อมูลเพื่อส่งเสริมการร่วมมือและการสร้างสรรค์ดนตรีในจังหวัด

การสร้างนวัตกรรมสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เกี่ยวข้องกับดนตรีและวัฒนธรรม ไม่ว่าจะเป็น “เรือนดนตรี” ที่เป็นโรงงานผลิตเครื่องดนตรีท้องถิ่นและเครื่องดนตรีสมัยใหม่ที่ไม่เพียงจะสร้างรายได้แก่สุพรรณบุรี แต่ยังสร้างความหลากหลายและความน่าสนใจในการอนุรักษ์วัฒนธรรมด้านดนตรีของประเทศอีกด้วย

การสร้างความต่อเนื่องสร้างกิจกรรมและโครงการที่สามารถสืบสานวัฒนธรรมในระยะยาวและส่งต่อให้กับรุ่นหลังได้อย่างต่อเนื่อง

การสร้างการเรียนรู้สร้างโอกาสให้คนได้เรียนรู้และเข้าใจดนตรีและวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง

อย่างไรก็ตาม หากต้องการขับเคลื่อนให้ “สถาบันดนตรีสุพรรณบุรีเมืองดนตรีสร้างสรรค์” เกิดขึ้นเป็นรูปเป็นร่างสถาบันดนตรีจริง สุพรรณบุรีต้องขับเคลื่อนอย่างมีเป้าหมายคือการสร้างความเข้าใจและการรักษาวัฒนธรรมท้องถิ่นผ่านดนตรี โดยมีวัตถุประสงค์ในการสร้างสรรค์และส่งเสริมดนตรีท้องถิ่น เพื่ออนุรักษ์สืบสาน ต่อยอด และฟื้นฟูวัฒนธรรมดนตรีในจังหวัดสุพรรณบุรีอย่างยั่งยืนและมีความทันสมัยให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนขับเคลื่อนอย่างแท้จริง