เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2569 ณ สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ ที่ประชุมคณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉิน (กพฉ.) ซึ่งมี นายวรโชติ สุคนธ์ขจร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข เป็นประธาน มีมติเห็นชอบให้สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) เสนอต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อพิจารณาให้ สพฉ. เป็นหน่วยงานของรัฐที่สามารถเข้าถึง “เงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน” พร้อมติดตามสถานการณ์การขาดแคลนน้ำมันที่เริ่มส่งผลกระทบต่อระบบการแพทย์ฉุกเฉิน

ที่ประชุมเห็นชอบให้ สพฉ. เสนอ คณะรัฐมนตรี (ค.ร.ม.) เพื่อเปิดทางเข้าถึง เงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน โดยกำหนดให้ สพฉ. เป็นหน่วยงานของรัฐที่สามารถขอรับการสนับสนุนงบประมาณเงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นบ่อยขึ้นในปัจจุบันและอนาคต เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ป่วยฉุกเฉินจากเหตุภัยพิบัติหรือสาธารณภัยได้อย่างรวดเร็วและทันเวลา

ที่ผ่านมา สพฉ. ประสบปัญหาไม่มีงบประมาณสำรองสำหรับใช้จ่ายให้กับผู้ปฏิบัติการ อาสากู้ชีพ–กู้ภัย ซึ่งเป็นด่านหน้าในการช่วยเหลือประชาชนยามเกิดภัยพิบัติฉุกเฉิน อันมีแนวโน้มเกิดถี่ขึ้น เนื่องจากติดข้อจำกัดด้านคำนิยามภายใต้ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยเงินทดรองราชการเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติกรณีฉุกเฉิน พ.ศ. 2568 ทำให้ สพฉ. ไม่เข้าเงื่อนไขในการขอรับการสนับสนุนงบประมาณ ส่งผลให้ขาดความคล่องตัวในการบริหารจัดการในสถานการณ์วิกฤต เช่น อุทกภัยภาคใต้ หรือสถานการณ์ความไม่สงบชายแดนไทย–กัมพูชา โดยเฉพาะข้อจำกัดในการเบิกจ่ายงบประมาณสำหรับภารกิจเร่งด่วน อาทิ ค่าน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับรถพยาบาล ค่าซ่อมบำรุงอุปกรณ์กู้ชีพ รวมถึงค่าปฏิบัติงานและค่าตอบแทนเจ้าหน้าที่ภาคสนาม ซึ่งเป็น “ต้นทุนของการรักษาชีวิต” ที่ไม่สามารถรอขั้นตอนงบประมาณได้

นอกจากนี้ ที่ประชุมยังมีมติเห็นชอบการกำหนดอัตราค่าฝึกอบรมด้านการแพทย์ฉุกเฉิน เพื่อยกระดับมาตรฐานระบบการแพทย์ฉุกเฉินไทยให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น พร้อมมอบหมายให้ สพฉ. ทบทวนแผนบริหารความเสี่ยงระดับองค์กร ประจำปีงบประมาณ 2569 โดยนำประเด็นการจัดหารายได้ให้เพียงพอต่อการบริหารและพัฒนาระบบมาประกอบการพิจารณา และเสนอ กพฉ. ในการประชุมครั้งถัดไป

ขณะเดียวกัน ที่ประชุมยังได้รับทราบรายงานการติดตามสถานการณ์การขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงที่มีผลกระทบต่อการบริการการแพทย์ฉุกเฉิน อันเนื่องมาจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ซึ่งมีแนวโน้มส่งผลต่อการปฏิบัติการการแพทย์ฉุกเฉิน จากความผันผวนของราคาพลังงานและความเสี่ยงขาดแคลนอาจกระทบต่อการเข้าถึงผู้ป่วยฉุกเฉิน หากสถานการณ์ยืดเยื้อ

ในประเด็นนี้ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้แสดงความห่วงใยต่อการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยปฏิบัติการ บุคลากรกู้ชีพ–กู้ภัยทั่วประเทศ โดยปัจจุบันมีรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินในระบบ สพฉ. ภายใต้ศูนย์รับแจ้งเหตุ 1669 จำนวน 14,213 คัน ครอบคลุม 80 ศูนย์ทั่วประเทศ จึงมอบหมายให้ สพฉ. เร่งประสาน ติดตาม และแก้ไขปัญหา เพื่อให้การช่วยเหลือผู้ป่วยฉุกเฉินเป็นไปอย่างต่อเนื่องและไม่สะดุด ในขณะที่ สพฉ. ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจจึงได้ดำเนินมาตรการเร่งด่วน ได้แก่

• ประชาสัมพันธ์ผ่านช่องทาง Facebook ของ สพฉ. เพื่อขอความร่วมมือจากสถานีบริการน้ำมันอำนวยความสะดวกในการเติมน้ำมันให้กับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินก่อน 
• ติดตามสถานการณ์ผ่านศูนย์สั่งการ 1669 ทั้ง 80 ศูนย์ทั่วประเทศ วิเคราะห์รายวัน จำแนกความรุนแรงจากเบาไปหาหนัก ตั้งแต่ระดับ 0 ถึงระดับ 4
• ประสานงานไปยังกระทรวงพลังงาน และผู้ให้บริการน้ำมันทั่วประเทศ เพื่อขอความร่วมมือในการสนับสนุนจัดเตรียมน้ำมัน หรือสำรองน้ำมันสำหรับรถบริการการแพทย์ฉุกเฉินในพื้นที่
• ประสานผู้ว่าราชการจังหวัดและพลังงานจังหวัด 77 จังหวัด จัดเตรียมน้ำมันสำรองอย่างน้อย 100 ลิตร/จุดบริการ สำหรับใช้ในการปฏิบัติงานกรณีที่เกิดเหตุฉุกเฉินเร่งด่วน 
ในขณะที่ ภาครัฐได้บูรณาการแก้ไขปัญหา โดยนายกรัฐมนตรีสั่งการให้จัดลำดับความสำคัญการใช้น้ำมัน และกระทรวงพลังงานขอความร่วมมือสถานีบริการน้ำมัน ไม่ปฏิเสธการเติมน้ำมันแก่รถกู้ชีพและรถฉุกเฉิน เพื่อให้ทุกชีวิตยังได้รับการช่วยเหลืออย่างทันท่วงที