เมื่อวันที่ 26 กันยายน 2569 จากสถานการณ์หลายพื้นที่ในประเทศไทยมีฝนตกหนักอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้เกิดน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก และน้ำล้นตลิ่ง กระทบต่อการดำรงชีวิตของประชาชน รวมถึงระบบสุขาภิบาลในครัวเรือนและชุมชน โดยเฉพาะระบบส้วมและการจัดการสิ่งปฏิกูล ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนเชื้อโรคและการแพร่กระจายของโรคในพื้นที่ประสบภัย

นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข กล่าวว่า กระทรวงสาธารณสุขมีความห่วงใยประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์น้ำท่วม โดยการดูแลประชาชนในช่วงน้ำท่วมไม่ได้มีเฉพาะการรักษาพยาบาลเมื่อเจ็บป่วย แต่ต้องให้ความสำคัญกับการป้องกันโรคและการจัดการสุขาภิบาลตั้งแต่ต้นทาง โดยเฉพาะการจัดการสิ่งปฏิกูล น้ำเสีย ขยะ และน้ำที่ใช้ในครัวเรือน ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยสำคัญต่อการป้องกันโรคในชุมชน พร้อมขอให้หน่วยงานสาธารณสุขในพื้นที่ประสานการทำงานร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้การช่วยเหลือประชาชนเป็นไปอย่างต่อเนื่องและครอบคลุม โดยมอบหมายให้กรมอนามัยสนับสนุนองค์ความรู้ อุปกรณ์ และแนวทางการจัดการสุขาภิบาลที่เหมาะสมแก่พื้นที่ประสบอุทกภัย เพื่อให้ประชาชนสามารถจัดการสิ่งปฏิกูลได้อย่างถูกสุขลักษณะ ลดการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม และป้องกันความเสี่ยงต่อสุขภาพในช่วงน้ำท่วม

แพทย์หญิงอัมพร เบญจพลพิทักษ์ อธิบดีกรมอนามัย กล่าวเสริมว่า กรมอนามัยได้เร่งสนับสนุน ถุงดำและปูนขาวกว่า 3,000 ชุด กระจายไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วประเทศ เพื่อใช้ในการจัดการสิ่งปฏิกูลและของเสียจากการขับถ่าย โดยเฉพาะพื้นที่ที่ระบบส้วมได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมและไม่สามารถใช้งานได้ตามปกติสำหรับประชาชนที่ส้วมไม่สามารถใช้งานได้เนื่องจากน้ำท่วม กรมอนามัยแนะนำ “ส้วมกระดาษ” หรือส้วมชั่วคราว เป็นทางเลือกในการขับถ่ายในภาวะฉุกเฉิน โดยเป็นการใช้ภาชนะที่เหมาะสมร่วมกับถุงพลาสติกหรือถุงดำที่แข็งแรง เพื่อรองรับสิ่งปฏิกูลและป้องกันไม่ให้สิ่งปฏิกูลสัมผัสพื้นหรือไหลลงสู่พื้นที่โดยรอบ เมื่อใช้งานแล้วควรโรยปูนขาวและปิดปากถุงให้มิดชิด เพื่อป้องกันการรั่วไหลและลดการสัมผัสกับสิ่งปฏิกูล ก่อนรวบรวมและนำไปกำจัดตามแนวทางหรือจุดที่หน่วยงานในพื้นที่กำหนด นอกจากการจัดการสิ่งปฏิกูลแล้ว ประชาชนควรให้ความสำคัญกับ สุขอนามัยส่วนบุคคล โดยล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดทุกครั้งหลังใช้ส้วม หลังสัมผัสสิ่งปฏิกูล หรือก่อนรับประทานอาหาร หากมือหรือร่างกายสัมผัสน้ำท่วมควรรีบล้างทำความสะอาด และหากมีบาดแผลควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำท่วมโดยตรง เพื่อป้องกันการติดเชื้อ

“กรมอนามัยขอให้ประชาชนในพื้นที่น้ำท่วม ไม่ขับถ่ายลงในน้ำหรือพื้นที่สาธารณะ และไม่ปล่อยสิ่งปฏิกูลลงสู่แหล่งน้ำโดยตรง หากส้วมไม่สามารถใช้งานได้ ให้ใช้ส้วมชั่วคราวหรือส้วมกระดาษตามคำแนะนำ และรวบรวมสิ่งปฏิกูลเพื่อนำไปกำจัดอย่างถูกสุขลักษณะ โดยสามารถขอคำแนะนำเพิ่มเติมจากเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหรือหน่วยงานท้องถิ่นในพื้นที่” อธิบดีกรมอนามัย กล่าว