ช่วงปลายปี 2568 ต่อเนื่องถึงต้นปี 2569 ปรากฏภาพที่ไม่คุ้นตาบนทางหลวงสายหลักของสหรัฐฯ เมื่อคณะพระสงฆ์ในจีวรสีกรักจำนวนเกือบ 20 รูป เดินเท้าข้ามรัฐจากเมืองฟอร์ตเวิร์ธ รัฐเท็กซัส มุ่งหน้าสู่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ระยะทางกว่า 2,300 ไมล์ เพื่อร่วมกันประกาศ “ธรรมยาตรา” หรือการเดินเพื่อสันติภาพ ท่ามกลางวิกฤตซ้อนทับของโลกสมัยใหม่ ทั้งความขัดแย้งทางการเมือง ความแตกแยกทางศาสนา และความเปราะบางทางจิตวิญญาณ

การเดินทางครั้งนี้มีจุดเริ่มต้นจาก ศูนย์วิปัสสนากรรมฐานฮวงดาว เมืองฟอร์ตเวิร์ธ ซึ่งเป็นศูนย์กลางจิตวิญญาณของชุมชนชาวพุทธเชื้อสายเวียดนามและนานาชาติในสหรัฐฯ คณะสงฆ์ประกอบด้วยพระจากหลายเชื้อชาติ ทั้งเวียดนาม ลาว และไต้หวัน สะท้อนภาพ “พุทธศาสนาข้ามพรมแดน” ที่หลอมรวมความหลากหลายไว้ภายใต้เป้าหมายเดียวคือสันติภาพ

ผู้นำคณะคือ พระภิกษุปัญญากระ (Bhikkhu Pannakara) ผู้มีประสบการณ์เดินจาริกในหลายประเทศ ท่านย้ำว่า การเดินครั้งนี้ไม่ใช่การเคลื่อนไหวทางการเมือง หากเป็น “การปลุกสันติภาพในใจผู้คน” ผ่านการปฏิบัติอย่างสงบ เรียบง่าย และสม่ำเสมอ นอกจากมิติทางจิตวิญญาณแล้ว คณะสงฆ์ยังตั้งเป้าหมายเชิงนโยบาย คือการยื่นข้อเสนอต่อรัฐสภาสหรัฐฯ เพื่อผลักดันให้ วันวิสาขบูชา ได้รับการรับรองในระดับชาติ

อีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญของธรรมยาตราครั้งนี้คือ “อโลกา” สุนัขสายพันธุ์พื้นเมืองอินเดีย ผู้เดินเคียงข้างคณะสงฆ์มาตั้งแต่การจาริกในเอเชีย อโลกากลายเป็นจุดศูนย์รวมความสนใจของสาธารณชน ด้วยภาพลักษณ์ที่อ่อนโยน ซื่อสัตย์ และสงบ ทำหน้าที่เป็น “สะพานเชื่อม” ระหว่างโลกศาสนากับฆราวาส โดยเฉพาะในสังคมตะวันตกที่ผู้คนอาจรู้สึกห่างเหินจากพิธีกรรมทางศาสนา ภาพของสุนัขเดินนำหน้าพระสงฆ์ช่วยลดกำแพงความแปลกแยก และทำให้สารเรื่องสันติภาพเข้าถึงง่ายขึ้น

อย่างไรก็ตาม เส้นทางสู่สันติภาพไม่ได้ราบรื่นเสมอไป เดือนพฤศจิกายน 2568 คณะสงฆ์ประสบอุบัติเหตุบนทางหลวงในรัฐเท็กซัส ทำให้พระสงฆ์ได้รับบาดเจ็บหลายรูป หนึ่งในนั้นต้องสูญเสียขาข้างหนึ่ง เหตุการณ์ดังกล่าวกลายเป็นบททดสอบศรัทธาครั้งใหญ่ แต่คณะสงฆ์เลือกตอบสนองด้วยการให้อภัยและเดินหน้าต่อ ขณะที่พระผู้บาดเจ็บได้กลับมาร่วมขบวนอีกครั้งในเวลาต่อมา สร้างแรงบันดาลใจแก่ผู้ติดตามทั่วโลก

อโลกาเองก็เผชิญบททดสอบ เมื่อมีอาการบาดเจ็บจากการเดินระยะยาวในช่วงต้นปี 2569 และต้องเข้ารับการรักษา คณะสงฆ์ตัดสินใจปรับแผนการเดินเพื่อรอการฟื้นตัว สะท้อนหลักธรรมเรื่องความเมตตาและการเกื้อกูลข้ามสายพันธุ์อย่างเป็นรูปธรรม

เส้นทางธรรมยาตราผ่านรัฐทางใต้ของสหรัฐฯ หรือ “Bible Belt” ซึ่งมีความเคร่งครัดในศาสนาคริสต์สูง ปรากฏทั้งภาพการต้อนรับอย่างอบอุ่นจากชุมชนท้องถิ่น ไปจนถึงการต่อต้านจากกลุ่มสุดโต่งทางศาสนา ทว่าการตอบสนองของคณะสงฆ์ด้วยความสงบและไม่โต้เถียง กลับยิ่งตอกย้ำสารแห่งอหิงสา และได้รับเสียงชื่นชมจากสาธารณชนจำนวนมาก

ในยุคดิจิทัล ธรรมยาตราครั้งนี้ยังขยายผลผ่านสื่อสังคมออนไลน์ บัญชีของอโลกาและโครงการ Walk for Peace มีผู้ติดตามรวมกว่า 4 แสนคน ทำให้ผู้คนทั่วโลกสามารถ “เดินร่วมทาง” ทางใจไปกับคณะสงฆ์ เปลี่ยนการแสวงบุญจากกิจกรรมเฉพาะกลุ่ม ให้กลายเป็นปรากฏการณ์ระดับโลก

นักวิชาการมองว่า ธรรมยาตราข้ามทวีปครั้งนี้สะท้อนอนาคตของศาสนาในโลกตะวันตก—ศาสนาที่จับต้องได้ เป็นมิตร และเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันมากขึ้น ไม่ว่าปลายทางจะถึงกรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ตามกำหนดหรือไม่ รอยเท้าแห่งสันติภาพที่คณะสงฆ์และอโลกาทิ้งไว้ตลอดเส้นทาง ได้กลายเป็นบทสนทนาร่วมสมัยว่าด้วยความเมตตา ความอดทน และความหวังในโลกที่กำลังแตกแยกทีละก้าว.