เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2569 นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เปิดเผยว่า ตามที่สำนักพระราชวังได้มีประกาศอย่างเป็นทางการว่า สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ได้สิ้นพระชนม์ นำมาซึ่งความโทมนัสสุดอาลัยต่อพสกนิกรชาวไทยทั่วทั้งแผ่นดิน โดยนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้แถลงการณ์ผ่านโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย และได้มีการประชุมคณะรัฐมนตรีนัดพิเศษ (12 มิถุนายน 2569) เพื่อเตรียมดำเนินการในส่วนที่เกี่ยวข้อง นายกรัฐมนตรีได้มีข้อสั่งการให้กระทรวงวัฒนธรรมดำเนินการเตรียมการและจัดสร้างพระเมรุอย่างสมพระเกียรติ โดยศึกษาพระประวัติและพระกรณียกิจอย่างครบถ้วน พร้อมทั้งขอรับพระราชวินิจฉัยจากองค์ที่ปรึกษา และประสานงานกับสำนักพระราชวังอย่างใกล้ชิดในส่วนที่เกี่ยวข้องนั้น

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวว่า ได้มอบหมายให้นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม ประชุมชี้แจงผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรมทั้งส่วนกลางและสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดทั่วประเทศ เพื่อเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติภารกิจที่เกี่ยวข้องกับพระราชพิธีพระศพให้เป็นไปตามโบราณราชประเพณี พร้อมทั้งให้กระทรวงวัฒนธรรมจัดตั้งศูนย์อำนวยการและคณะทำงานเฉพาะกิจ เพื่อบูรณาการการดำเนินงานร่วมกับสำนักพระราชวัง สำนักนายกรัฐมนตรี และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนติดตาม กำกับ และสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานในสังกัดให้เป็นไปด้วยความเรียบร้อยและสมพระเกียรติ โดยกระทรวงวัฒนธรรมมีภารกิจสำคัญในการสนับสนุนการดำเนินงานพระราชพิธีเกี่ยวกับพระศพ ครอบคลุมการออกแบบและจัดสร้างพระเมรุ และอาคารประกอบ การสนับสนุนในส่วนของพระพิธีธรรมและกิจกรรมทางศาสนาขององค์การทางศาสนาต่างๆ การจัดกิจกรรมน้อมรำลึกในพระกรุณาธิคุณและการร่วมถวายความอาลัยของประชาชน การจัดทำจดหมายเหตุและบันทึกเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ ตลอดจนการจัดทำหนังสือ สื่อ และองค์ความรู้เกี่ยวกับพระประวัติและพระกรณียกิจ เพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนได้ศึกษาเรียนรู้และน้อมรำลึกในพระกรุณาธิคุณอย่างถูกต้อง ทั้งนี้ ภารกิจดังกล่าวจะเป็นไปตามที่รัฐบาลหรือนายกรัฐมนตรีจะมอบหมายให้กระทรวงวัฒนธรรมดำเนินการต่อไป

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวต่อว่า นอกจากนี้ กระทรวงวัฒนธรรมจะดำเนินการรวบรวม จัดทำ และเผยแพร่สื่อเทิดพระเกียรติในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งภาพยนตร์ สารคดี นิทรรศการ ศิลปะการแสดง และสื่อวัฒนธรรมร่วมสมัยพร้อมประสานความร่วมมือกับศิลปินแห่งชาติ ศิลปินพื้นบ้าน นักเรียน นักศึกษา และเครือข่ายทางวัฒนธรรมทั่วประเทศ ในการจัดกิจกรรมน้อมรำลึกในพระกรุณาธิคุณและร่วมถวายความอาลัย ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกหมู่เหล่าได้ร่วมแสดงออกถึงความจงรักภักดี ในส่วนของการอำนวยความสะดวกแก่ประชาชน กระทรวงวัฒนธรรมจะสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมายจากรัฐบาล สำนักนายกรัฐมนตรี และสำนักพระราชวัง จัดเจ้าหน้าที่ร่วมปฏิบัติงานในภารกิจที่เกี่ยวข้อง ดูแลและอำนวยความสะดวกแก่ประชาชนที่เดินทางมาร่วมถวายความเคารพพระศพ รวมทั้งสนับสนุนการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง เพื่อให้ประชาชนทั่วประเทศได้รับทราบแนวทางปฏิบัติและสามารถร่วมถวายความอาลัยได้อย่างเหมาะสมและสมพระเกียรติ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าวเพิ่มเติมว่า ตามที่รัฐบาลได้มีประกาศให้สถานที่ราชการ รัฐวิสาหกิจ หน่วยงานของรัฐ และสถานศึกษาทุกแห่ง ลดธงครึ่งเสาเป็นเวลา 15 วัน และให้ข้าราชการ พนักงานรัฐวิสาหกิจ และเจ้าหน้าที่ของรัฐไว้ทุกข์เป็นเวลา 15 วัน ตั้งแต่วันที่ 12 มิถุนายน 2569 เป็นต้นไปนั้น กระทรวงวัฒนธรรมจะประสานหน่วยงานในสังกัดและเครือข่ายทางวัฒนธรรมทั่วประเทศ เพื่อให้การดำเนินภารกิจ กิจกรรม และงานพิธีต่าง ๆ ของภาครัฐเป็นไปด้วยความเหมาะสม สอดคล้องกับช่วงเวลาแห่งการถวายความอาลัย และเป็นไปตามแนวทางที่รัฐบาล สำนักนายกรัฐมนตรี สำนักพระราชวัง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำหนด สำหรับกิจกรรมทางศาสนา ศิลปะ วัฒนธรรม และงานประเพณีของประชาชนในส่วนภูมิภาค รวมถึงประเพณีนิยมต่าง ๆ ที่จัดขึ้นตามวิถีชีวิต ขนบธรรมเนียม และวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่นนั้น ยังคงสามารถดำเนินการได้ตามปกติ โดยขอให้พิจารณาปรับรูปแบบกิจกรรมให้มีความเหมาะสมกับช่วงเวลาแห่งการถวายความอาลัย อาทิ การแต่งกายอย่างสุภาพเหมาะสมการยืนสงบนิ่ง การถวายความอาลัย หรือการน้อมรำลึกในพระกรุณาธิคุณก่อนเริ่มกิจกรรมตามความเหมาะสม ตลอดจนการปฏิบัติตามแนวทางที่สำนักพระราชวังสำนักนายกรัฐมนตรี หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกำหนด โดยคำนึงถึงความเหมาะสมของกาลเทศะและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่

“กระทรวงวัฒนธรรมและหน่วยงานในสังกัดทุกแห่ง จะปฏิบัติหน้าที่ด้วยความจงรักภักดีและสำนึกในพระกรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ พร้อมระดมสรรพกำลัง บุคลากร องค์ความรู้ และเครือข่ายทางวัฒนธรรมทุกภาคส่วน เพื่อให้การดำเนินงานทุกภารกิจที่เกี่ยวข้องกับพระราชพิธีพระศพเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ถูกต้องตามโบราณราชประเพณี และสมพระเกียรติยศอย่างสูงสุด” รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม กล่าว