เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน 2569 ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานการประชุมคณะกรรมการอำนวยการสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (กอวช.) ครั้งที่ 5/2569 โดยมี ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ ผู้อำนวยการ สอวช. ทำหน้าที่กรรมการและเลขานุการ

ในการประชุม สอวช. โดย ดร.ศรีฉัตรา ไชยวงค์วิลาน นักยุทธศาสตร์ 2 ฝ่ายคาดการณ์เชิงยุทธศาสตร์และอนาคตศึกษา ได้นำเสนอความคืบหน้าโครงการประเมินความต้องการเทคโนโลยีเพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย หรือ Thailand Technology Needs Assessment (Thailand TNA) ฉบับที่ 2 ซึ่งเป็นกลไกสำคัญภายใต้กรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (UNFCCC) เพื่อช่วยกำหนดเทคโนโลยีที่จำเป็นต่อการลดก๊าซเรือนกระจกและเสริมสร้างขีดความสามารถในการปรับตัวของประเทศ

ดร.ศรีฉัตรา กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศได้กลายเป็นความท้าทายสำคัญที่ส่งผลต่อเศรษฐกิจ การค้า และความสามารถในการแข่งขันของประเทศ โดย Thailand TNA ฉบับที่ 2 ซึ่งดำเนินการในช่วงปี 2568-2570 ให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน การเชื่อมโยงกับกลไกการเงินระหว่างประเทศ และความสอดคล้องกับเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกและการมุ่งสู่ Net Zero ของประเทศไทย

การประเมินครอบคลุม 4 ภาคส่วนสำคัญ ได้แก่ พลังงาน เกษตร ทรัพยากรน้ำ และการตั้งถิ่นฐานและความมั่นคงของมนุษย์ โดยมีการคัดเลือกเทคโนโลยีสำคัญทั้งด้านการลดก๊าซเรือนกระจกและการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อาทิ เทคโนโลยีพลังงานสะอาด เทคโนโลยีดักจับและกักเก็บคาร์บอน ระบบติดตามและบริหารจัดการน้ำด้วย AI และ IoT ตลอดจนแบบจำลองภูมิอากาศและเครื่องมือดิจิทัลเพื่อเพิ่มความสามารถในการบริหารความเสี่ยงจากสภาพภูมิอากาศ

ที่ประชุมได้ร่วมแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นอย่างกว้างขวาง โดยเน้นย้ำให้ผลการประเมินสามารถนำไปสู่การปฏิบัติจริง ไม่เป็นเพียงรายงานเชิงวิชาการ แต่ต้องเชื่อมโยงกับหน่วยงานเจ้าภาพ กลไกงบประมาณ การวิจัยและนวัตกรรม กลไกการเงินระหว่างประเทศ และความต้องการของภาคอุตสาหกรรม รวมถึงการพัฒนากำลังคนเพื่อรองรับเทคโนโลยีขั้นสูงในอนาคต

ด้าน ดร.สุรชัย กล่าวว่า หัวใจสำคัญของ Thailand TNA ฉบับที่ 2 คือการผลักดันข้อเสนอเชิงเทคโนโลยีไปสู่ภาคปฏิบัติให้มากขึ้น โดยเฉพาะการเชื่อมโยงกับแหล่งทุนระดับโลก เช่น กองทุนภูมิอากาศสีเขียว (GCF) และกองทุนสิ่งแวดล้อมโลก (GEF) เพื่อสนับสนุนการลงทุนในเทคโนโลยีสำคัญที่ยังมีต้นทุนสูง พร้อมทั้งจะนำข้อเสนอแนะจากที่ประชุมไปใช้ในการจัดทำรายงานวิเคราะห์อุปสรรค ปัจจัยเอื้อ และแผนปฏิบัติการเทคโนโลยี (Technology Action Plans: TAPs) ระหว่างปี 2569-2570 เพื่อพัฒนาไปสู่ข้อเสนอโครงการ การระดมทุน การลงทุน และการใช้งานจริงในประเทศ อันจะช่วยสนับสนุนเป้าหมาย Net Zero และยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในระยะยาว