เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยว่า ที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบร่างบันทึกความเข้าใจและร่างความตกลงด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ระหว่างกระทรวง อว. กับหน่วยงานของสาธารณรัฐประชาชนจีน รวม 5 ฉบับ พร้อมอนุมัติให้ตนเป็นผู้ลงนามในเอกสารดังกล่าว ณ มหาศาลาประชาชน กรุงปักกิ่ง ในโอกาสที่นายกรัฐมนตรีเดินทางเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนอย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 16–20 กรกฎาคม 2569

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวย้ำถึงความสำคัญของวาระนี้ว่า ความร่วมมือทั้ง 5 ฉบับนี้ ถือเป็นก้าวกระโดดครั้งสำคัญที่จะช่วยยกระดับ Ecosystem ด้านการอุดมศึกษาและนวัตกรรมของไทยให้เชื่อมโยงกับจีนอย่างเป็นรูปธรรม โดยเราเจาะจงไปที่เทคโนโลยียุทธศาสตร์ที่จะเป็นตัวกำหนดอนาคตของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นการจัดตั้งห้องปฏิบัติการร่วมไทย-จีนด้านการสำรวจอวกาศห้วงลึก (Deep Space Exploration) การเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์ฟิวชัน การทำงานร่วมกันในระบบดาวเทียมนำทาง BeiDou ตลอดจนการสนับสนุนโปรเจกต์วิจัยร่วมและการส่งเสริมการศึกษาในสาขาที่เป็นโลกอนาคต

รองนายกฯ และ รมว.อว. ขยายความเพิ่มเติมถึงทิศทางการวิจัยว่า "สำหรับมิติของการวิจัย เราจะโฟกัสไปที่องค์ความรู้ซึ่งเป็นเทรนด์หลักของโลกอนาคต ทั้งเกษตรอัจฉริยะ อาหารแห่งอนาคต ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เทคโนโลยีชีวภาพ วัสดุศาสตร์ พลังงาน เทคโนโลยีอวกาศ สิ่งแวดล้อม และการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) โดยหัวใจสำคัญคือเราจะมีการแลกเปลี่ยนนักวิจัย การแชร์โครงสร้างพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ระดับแนวหน้าร่วมกัน เพื่อเร่งพัฒนาบุคลากรด้านเทคโนโลยีขั้นสูง (Deep Tech) ของไทยให้โตได้เร็วขึ้น"

นอกจากนี้ ยังมีความร่วมมือด้านการอุดมศึกษาเพื่อส่งเสริมการแลกเปลี่ยนนักศึกษา นักวิชาการ และบุคลากร การวิจัยร่วม การมอบทุนการศึกษา การเรียนการสอนภาษาไทย-จีน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างสถาบันอุดมศึกษาของทั้งสองประเทศให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น

"ความตกลงทั้ง 5 ฉบับนี้ จะเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยปลดล็อกและยกระดับศักยภาพของประเทศไทยในการก้าวสู่เทคโนโลยีและนวัตกรรมแห่งอนาคต เป้าหมายสูงสุดของเราคือการสร้างกำลังคนคุณภาพสูง หรือ Talent ที่พร้อมตอบโจทย์โลกยุคใหม่ ผลักดันงานวิจัยให้เกิด Impact นำไปต่อยอดใช้ประโยชน์ได้จริงในมิติเศรษฐกิจและสังคม เพื่อสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันที่ยั่งยืนให้ประเทศ ควบคู่ไปกับการสานต่อความสัมพันธ์อันดีระหว่างไทยกับจีนให้แข็งแกร่งและเดินหน้าไปด้วยกันในระยะยาว" ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว