วธ. โดยสศร. เปิดตัว “จิระเดช-พรพิไล มีมาลัย: บ้านนอกฯ” เป็นผอ.ฝ่ายศิลป์ร่วมกับเอมิลี ชิน-เจี๋ย ลี เกชยาดา ซิเรการ์ และ ชูคิ อิมะมุระ เป็นภัณฑารักษ์ในงานมหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ “Thailand Biennale, Rayong 2027” ร่วมมือทุกฝ่ายเร่งเตรียมความพร้อมจัดงานขับเคลื่อนระยองสู่ “เมืองศิลปะ” ส่งเสริมเรียนรู้ศิลปะร่วมสมัย-ท่องเที่ยว กระตุ้นเศรษฐกิจชาติ 

เมื่อวันที่ 25 กันยายน 2569 นางเกษร กำเหนิดเพ็ชร ผู้อำนวยการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ได้รับมอบหมายจากนางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานงานแถลงข่าวเปิดตัวผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์และภัณฑารักษ์ มหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Rayong 2027 โดยมี ผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง ผู้บริหารของสศร.และจังหวัดระยอง ผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น แขกผู้มีเกียรติ และสื่อมวลชน เข้าร่วม ณ ห้อง 101 อาคารศูนย์นวัตกรรมไออาร์พีซี อำเภอเมืองระยอง จังหวัดระยอง

นางเกษร กำเหนิดเพ็ชร ผู้อำนวยการสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) กล่าวว่า กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ร่วมกับจังหวัดระยอง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ศิลปินและเครือข่ายศิลปวัฒนธรรรมเตรียมความพร้อมในการจัดงานมหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Rayong 2027 ซึ่งเป็นการจัดงานครั้งที่ 5 ในปี 2570 ตั้งแต่เดือนธันวาคมปี 2570 จนถึงเดือนเมษายน ปี 2571 เป็นระยะเวลา 5 เดือน เพื่อเปิดมิติใหม่ของงานศิลปะร่วมสมัยและเผยแพร่ศิลปะและวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์โดดเด่นของภาคตะวันออกของประเทศไทยสู่สายตาชาวโลก ซึ่งจังหวัดระยองมีแนวคิดในการสร้างสมดุลระหว่างอุตสาหกรรมและสิ่งแวดล้อม ผ่านศิลปวัฒนธรรม อีกทั้งมีศักยภาพและสิ่งอำนวยความสะดวกรองรับการจัดงานพร้อมทุกด้านและมีประสบการณ์จัดงานระดับนานาชาติอีกด้วย

ผอ.สศร. กล่าวอีกว่า วธ.โดยสศร.ร่วมกับจังหวัดระยองได้คัดเลือกผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์และภัณฑารักษ์ มหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Rayong 2027 โดยมติเลือก จิระเดช-พรพิไล มีมาลัย: บ้านนอกฯ เป็นผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ และเอมิลี ชิน-เจี๋ย ลี เกชยาดา ซิเรการ์ และ ชูคิ อิมะมุระ เป็นภัณฑารักษ์โครงการฯ ภายใต้แนวคิด สิน-สมุทร กระแส หลังจากนี้วธ. โดยสศร. และจังหวัดระยอง จะร่วมมือกับหน่วยงานรัฐ เอกชน ศิลปินและเครือข่ายศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย จะร่วมกันขับเคลื่อนการจัดงานภายใต้แนวคิดดังกล่าว โดยผู้อำนยการฝ่ายศิลป์และภัณฑารักษ์ จะลงพื้นที่จังหวัดระยอง เพื่อศึกษาความพร้อมและศักยภาพของพื้นที่ ก่อนที่จะมีการคัดเลือกศิลปินเข้าร่วมโครงการ และนำศิลปินลงพื้นที่เพื่อศึกษาอัตลักษณ์ วิถีชีวิต วัฒนธรรม เพื่อสร้างสรรค์ผลงานที่สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ตามลำดับต่อไป

ทั้งหมดนี้เป็นกระบวนการที่ สศร. จังหวัดระยอง ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ และภัณฑารักษ์ จะขับเคลื่อนการทำงานอย่างต่อเนื่อง จึงขอเชิญชวนพี่น้องชาวระยอง ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนการจัดงาน เพื่อสร้างความยิ่งใหญ่และพลิกบทบาทจังหวัดระยองจากเมืองด้านอุตสาหกรรม สู่เมืองที่เชื่อมโยงอุตสาหกรรม สิ่งแวดล้อม และศิลปะเข้าด้วยกันด้วยความลงตัว ซึ่งก่อนหน้านี้ได้มีการจัดตั้งศูนย์ปฏิบัติการ Thailand Biennale, Rayong 2027 ขึ้น เพื่อเป็นพื้นที่รวบรวมข้อมูลข่าวสารการจัดงานและประชาสัมพันธ์ด้านการท่องเที่ยวในจังหวัดระยอง โดยเฉพาะแหล่งท่องเที่ยวซึ่งเป็น UNSEEN ของจังหวัดระยอง ขณะเดียวกันจังหวัดระยองได้เดินหน้าสร้างการรับรู้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ 8 อำเภอ ภายใต้แนวคิด “ระยอง 8 อำเภอ 8 อัตลักษณ์ ร่วมผลักดันสร้างเมืองศิลปะ” โดยเปิดพื้นที่ให้แต่ละอำเภอค้นหาและนำเสนอทุนทางวัฒนธรรม อัตลักษณ์ เรื่องราว วิถีชีวิต แหล่งท่องเที่ยว ภูมิปัญญา ชุมชนและศักยภาพด้านศิลปะของพื้นที่นำไปสู่การพัฒนากิจกรรมที่เชื่อมโยงกับการจัดงาน Thailand Biennale, Rayong 2027 ในอนาคตเพื่อสร้างโอกาสด้านการท่องเที่ยว เศรษฐกิจสร้างสรรค์และการมีส่วนร่วมของประชาชนในจังหวัดระยอง

ด้านนายวรวุฒิ ด่านสมพงศ์ วัฒนธรรมจังหวัดระยอง ได้รับมอบหมายจากนายไตรภพ วงศ์ไตรรัตน์ ผู้ว่าราชการจังหวัดระยอง กล่าวว่า จากจุดเริ่มต้นสำคัญเกิดขึ้นเมื่อวันที่ ๑๔ พฤศจิกายน 2568 สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยประกาศผลการคัดเลือกเมืองเจ้าภาพมหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ “Thailand Biennale 2027” โดยมีมติเห็นชอบให้จังหวัดระยองเป็นเมืองเจ้าภาพ Thailand Biennale 2027 ซึ่งเป็นการจัดงานครั้งที่ 5 ของมหกรรมดังกล่าว การได้รับเลือกครั้งนี้นับเป็นโอกาสสำคัญของจังหวัดระยองในการนำศักยภาพด้านศิลปะ วัฒนธรรม ธรรมชาติ ชุมชน และเศรษฐกิจสร้างสรรค์ของจังหวัดออกสู่สายตาคนไทยและนานาชาติ โดยแนวคิดสำคัญของการเตรียมงานฯมุ่งเชื่อมโยง ศิลปะกับสิ่งแวดล้อม อุตสาหกรรม การท่องเที่ยว และวิถีชีวิตของผู้คน เพื่อให้การจัดงานเกิดประโยชน์ต่อพื้นที่ในระยะยาว

นายวรวุฒิ กล่าวต่อไปว่า “เรายืนยันว่าระยองพร้อมทุกรูปแบบ จากความร่วมมือร่วมใจของทุกภาคส่วน เพื่อประกาศศักยภาพและศิลปวัฒนธรรมของระยอง สู่สายตาชาวโลก” ซึ่งเป็นความมุ่งมั่นของจังหวัดระยองในการเตรียมความพร้อมสำหรับการเป็นเจ้าภาพมหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติครั้งสำคัญนี้ โดยขณะนี้ จังหวัดระยองได้เดินหน้าวางระบบการบริหารจัดการและเตรียมความพร้อมในหลายด้าน ทั้งการจัดโครงสร้างคณะอนุกรรมการ การเตรียมงบประมาณ การประชาสัมพันธ์ การสร้างการรับรู้ และการประสานความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาชน และเครือข่ายศิลปิน การเปิดศูนย์ปฏิบัติการ Thailand Biennale, Rayong 2027 เพื่อเป็นพื้นที่รวบรวมข้อมูล ข่าวสาร และองค์ความรู้เกี่ยวกับ Thailand Biennale รวมถึงเป็นพื้นที่ประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวและสถานที่ที่น่าสนใจของจังหวัดระยอง เพื่อให้ประชาชน นักท่องเที่ยว และผู้ที่สนใจสามารถเข้าถึงข้อมูลของงานและจังหวัดระยองได้มากขึ้น และเป็นการ “เตรียมงานภายใน” ไปสู่การ “สื่อสารกับสาธารณะ” ให้คนระยองและคนจากพื้นที่อื่นเริ่มรู้จัก Thailand Biennale, Rayong 2027 และเห็นภาพว่าเทศกาลศิลปะครั้งนี้จะเข้ามาเชื่อมโยงกับพื้นที่ของจังหวัดอย่างไร

นอกจากนี้ จังหวัดระยองยังได้เดินหน้าสร้างการรับรู้ “8 อำเภอ” เพื่อสร้างการรับรู้และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ 8 อำเภอ มุ่งเปิดพื้นที่ให้แต่ละอำเภอได้ร่วมค้นหาและนำเสนอทุนทางวัฒนธรรม อัตลักษณ์ เรื่องราว วิถีชีวิต แหล่งท่องเที่ยว ภูมิปัญญา ชุมชน และศักยภาพด้านศิลปะของพื้นที่ เพื่อนำไปสู่การพัฒนากิจกรรมที่เชื่อมโยงกับการจัดงานในอนาคต และเปิดพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของงาน เพื่อให้ เด็กและเยาวชน เป็นกำลังสำคัญของการสร้างเมืองศิลปะในระยะยาว

นายวรวุฒิ กล่าวในตอนท้ายว่า สำหรับจังหวัดระยอง Thailand Biennale, Rayong 2027 จึงไม่ได้หมายถึงเพียงการนำผลงานศิลปะจากศิลปินไทยและนานาชาติมาจัดแสดงในจังหวัด แต่เป็นโอกาสในการนำ “เรื่องราวของระยอง” ออกไปสู่ผู้ชมในวงกว้าง ตั้งแต่ชายฝั่งทะเลและพื้นที่ธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยว

วิถีประมงและชุมชน อาหาร ภูมิปัญญาท้องถิ่น ประวัติศาสตร์ วรรณกรรม ศิลปวัฒนธรรม ไปจนถึงบริบทของเมืองอุตสาหกรรม ล้วนสามารถกลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราวที่ทำให้ผู้มาเยือนได้รู้จักระยองในมิติที่หลากหลายยิ่งขึ้น เป้าหมายสำคัญจึงไม่ใช่เพียงการทำให้งาน “จัดขึ้นได้” แต่คือการทำให้คนระยองรู้สึกว่า งานนี้เป็นงานของจังหวัด และทุกคนสามารถมีส่วนร่วมได้

“จิระเดช-พรพิไล มีมาลัย: บ้านนอกฯ” ผู้อำนวยการฝ่ายศิลป์ กล่าวถึงแนวคิดและการเตรียมการว่า มหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Rayong 2027 ดำเนินการภายใต้การทำงานในรูปแบบทีมบ้านนอก ซึ่งมีสมาชิกประกอบด้วย อวิกา สมัครสมาน  เจีย เหว่ย สวี่ จิระเดช มีมาลัย  กฤตพร มหาวีระรัตน์  ปริฉัตร ธนาภิวัฒนกูร  ภัคจิรา ชาติปัญญาวุฒิ  พรพิไล มีมาลัย และ ซื่อ ตง โล โดยได้เลือกให้เอมิลี ชิน-เจี๋ย ลี เกชยาดา ซิเรการ์ และ ชูคิ อิมะมุระ เป็นภัณฑารักษ์ของงาน การจัดงานในครั้งนี้กำหนดแนวคิดของการจัดงานว่า สิน-สมุทร กระแส ซึ่งมุ่งเน้นการสร้างขอบข่ายขยายปริมลฑลแก่เรื่องเล่าและความเป็นท้องถิ่นกับความเป็นสากลในเวลาเดียวกัน ผ่านกระบวนการทำงานและความสัมพันธ์ที่ค่อย ๆ ถักทอเติบโตไปพร้อมกัน แทนที่จะนำเสนอความหมายเพียงด้านใดด้านหนึ่ง 

หากเป็นความมุ่งหมายที่ทอดยาวไปไกลกว่ากรอบระยะเวลาในช่วงการจัดแสดงนิทรรศการ เพื่อไปสู่ความปรารถนาที่จะวางรากฐานบางสิ่งไว้เบื้องหลัง ที่มากกว่าอนุสรณ์สถานที่หยุดนิ่งตายตัว คือการสร้างระบบนิเวศเฉกเช่นรากโกงกางที่สะท้อนมิติเชิงวัฒนธรรม ความก้าวหน้าแห่งอนาคตและชุมชน เพื่อให้ความสัมพันธ์เหล่านี้ก่อตัวหยั่งราก เติบโต และส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น แม้กระแสน้ำของเบียนนาเล่จะผ่านพ้นไปแล้วก็ตาม ซึ่งหลังจากงานในวันนี้เสร็จสิ้น ตนและทีมจะได้ลงพื้นที่จังหวัดระยองทันที เพื่อศึกษาและเรียนรู้ถึงอัตลักษณ์ ความต้องการ พร้อมทั้งคัดเลือกศิลปิน และนำศิลปินที่ผ่านการคัดเลือกลงพื้นที่จังหวัดระยองตามลำดับต่อไป ซึ่งวางเป้าหมายไว้ว่าจะมีศิลปินในระดับนานาชาติ ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เดินทางมาสร้างสรรค์ผลงานและร่วมขยับจังหวัดระยองให้มุ่งไปสู่เป้าหมายที่จังหวัดต้องการได้อย่างแน่นอน

จากแนวคิดและรูปแบบในการจัดงานครั้งนี้ ถือเป็นก้าวสำคัญอีกครั้งที่มหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Rayong 2027 จะช่วยขับเคลื่อนจังหวัดระยองให้มีภาพลักษณ์ใหม่ที่ไม่ใช่แค่เมืองอุตสาหกรรม แต่จะก้าวไปสู่ความเป็นเมืองแห่งศิลปะซึ่งมีความเชื่อมโยงศิลปะกับสิ่งแวดล้อม อุตสาหกรรม การท่องเที่ยวและวิถีชีวิตของผู้คนเข้าไว้ด้วยกัน นำไปสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์ ส่งเสริมการท่องเที่ยวทั้งด้านศิลปะ วัฒนธรรมและธรรมชาติ รวมทั้งการส่งเสริมการเรียนรู้ด้านศิลปะร่วมสมัยให้แก่คนไทยและชาวต่างชาติ ช่วยสร้างอาชีพ รายได้และชื่อเสียงให้แก่จังหวัดระยองและประเทศไทยในเวทีนานาชาติ”