วันอังคาร ที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 00:44 น.

การศึกษา

"ยศชนัน" เดินหน้าบูรณาการฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย ประสาน 16 หน่วยงาน นำปัญญาประดิษฐ์ สนับสนุนการออกแบบนโยบายพัฒนารายบุคคล ย้ำจุดยืนสนับสนุนอธิปไตยข้อมูลดิจิทัลพื้นฐานของประเทศ

วันจันทร์ ที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569, 13.38 น.

เมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ที่โรงแรมควีนส์แลนด์ กรุงเทพฯ ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ในฐานะประธานกรรมการนโยบายการพัฒนาเด็กปฐมวัย เป็นประธานเปิดการประชุมเสวนาวิชาการเรื่อง "การบูรณาการข้อมูลจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดทำระบบฐานข้อมูลเด็กปฐมวัย"

งานดังกล่าวจัดโดยสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา (สกศ.) โดย ศ.ดร.ยศชนัน ได้ร่วมเป็นสักขีพยานในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ระหว่าง 16 หน่วยงาน เพื่อเริ่มต้นจัดทำระบบฐาน

ข้อมูลเด็กปฐมวัยของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม
ศ.ดร.ยศชนัน เปิดเผยว่า ชีวิตของเด็กหนึ่งคนเกี่ยวข้องกับหลายกระทรวงตั้งแต่เกิด การทำงานแบบแยกส่วนจึงไม่ตอบโจทย์อีกต่อไป และจำเป็นต้องเชื่อมโยงข้อมูลเข้าด้วยกันทุกหน่วยงาน

สำหรับการดำเนินการครั้งนี้ จะใช้ระบบฐานข้อมูลแบบกระจายศูนย์ (Federated Data) โดยแต่ละหน่วยงานจะยังคงจัดเก็บข้อมูลไว้ในระบบของตนเองตามเดิม แต่จะเปิดให้ระบบกลางเข้าถึงข้อมูลได้เฉพาะส่วนที่จำเป็นต่อการวิเคราะห์ เพื่อทลายข้อติดขัดด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA)

“การทำงานให้เอาเด็กเป็นตัวตั้ง แล้วเอากฎหมายมาประกบ อย่าเอาข้อกฎหมายมาเป็นตัวตั้งจนไม่ได้เริ่มทำอะไร” ศ.ดร.ยศชนัน ย้ำถึงแนวทางการผลักดันนโยบาย

รองนายกรัฐมนตรี กล่าวต่อไปว่า การเชื่อมโยงข้อมูลเป็นเพียงก้าวแรก แต่เป้าหมายสำคัญคือการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ มาประมวลผลข้อมูลจำนวนมหาศาลของเด็กแต่ละคนที่กระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน ทั้งด้านสุขภาพ พัฒนาการ การศึกษา และสภาพแวดล้อม

การประมวลผลดังกล่าว จะทำให้รัฐเห็นความต้องการและสามารถจัดลำดับความช่วยเหลือได้อย่างแม่นยำเป็นรายบุคคล แทนการใช้นโยบายแบบเหวี่ยงแหเหมือนที่ผ่านมา โดยได้สั่งการให้เร่งตั้งทีมกำหนดโจทย์การใช้งาน (Use Case) และเริ่มสร้างโมเดลปัญญาประดิษฐ์จากข้อมูลชุดนี้ทันที

“นโยบายที่ดีที่สุด คือนโยบายที่ออกแบบเฉพาะบุคคล เมื่อเราเห็นข้อมูลครบ เราจะเข้าใจเด็ก และออกนโยบายที่ช่วยให้เขาเติบโตได้ครบทั้งร่างกาย อารมณ์ จิตใจ สังคม และสติปัญญา” รองนายกรัฐมนตรี กล่าว

ศ.ดร.ยศชนัน ยังยกตัวอย่างให้เห็นภาพชัดเจนว่า หากต้องการเห็นทีมชาติไทยไปฟุตบอลโลก ต้องเริ่มวางรากฐานโภชนาการตั้งแต่ปฐมวัย จะมาเริ่มตอนอายุ 17–18 ปีคงไม่ทัน

เช่นเดียวกับด้านการศึกษา การมีข้อมูลที่แม่นยำจะช่วยให้รัฐสามารถจัดหลักสูตรให้ตรงกับศักยภาพของเด็กแต่ละคน ลดปัญหาเด็กหลุดออกจากระบบ และทำให้เด็กทุกคนเติบโตได้อย่างเต็มศักยภาพสูงสุด

นอกจากนี้ รองนายกรัฐมนตรี ยังได้ประกาศจุดยืนเรื่องอธิปไตยทางข้อมูล (Data Sovereignty) และความปลอดภัยทางไซเบอร์ว่า ข้อมูลพื้นฐานของประเทศต้องอยู่บนระบบโครงสร้างพื้นฐานของไทยเอง ห้ามฝากไว้กับแพลตฟอร์มต่างชาติโดยเด็ดขาด “การใช้แพลตฟอร์มของต่างประเทศในข้อมูลพื้นฐานของประเทศ (Foundation Data) คือการสูญเสียเอกราชครั้งยิ่งใหญ่ของประเทศ”

สำหรับการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าว ปัจจุบันได้เดินหน้าคู่ขนานกันไปใน 2 ระยะ คือ

1. ระยะเร่งด่วน - ขณะนี้ดำเนินการเทียบฐานข้อมูลเด็กของกระทรวงศึกษาธิการ กับฐานข้อมูลทะเบียนราษฎรของกรมการปกครองเสร็จสิ้นแล้ว และพร้อมขยายผลเชื่อมโยงไปยังฐานข้อมูลของหน่วยงานอื่นทันที

2. ระยะยาว (วางรากฐาน) - จะจัดสร้างระบบฐานข้อมูลกลางโดยยึดฐานทะเบียนราษฎรเป็นหลัก ขณะนี้อยู่ระหว่างเสนอคณะรัฐมนตรี (ครม.) เพื่อมอบหมายให้ สกศ. เป็นหน่วยงานเจ้าภาพหลัก และให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดส่งข้อมูลสนับสนุนอย่างเป็นระบบ

ทั้งนี้ 16 หน่วยงานที่ร่วมลงนาม MOU เชื่อมฐานข้อมูลดังกล่าว ครอบคลุมทั้งด้านการศึกษา สาธารณสุข สังคม การปกครอง และเทคโนโลยีดิจิทัล ประกอบด้วย สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา, สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ, สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน, สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการศึกษาเอกชน, สำนักงานปลัดกระทรวง อว., กรมกิจการเด็กและเยาวชน, กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ, กรมอนามัย, กรมสุขภาพจิต, กรมการปกครอง, กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น, กรุงเทพมหานคร (สำนักการศึกษา), สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน), สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน), สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข
 
 

หน้าแรก » การศึกษา