เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2569สถานการณ์โลกในเช้าวันที่ 11 กันยายน 2569 ยังคงเผชิญแรงกดดันจากหลายปัจจัยที่เชื่อมโยงกัน ตั้งแต่ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง ราคาพลังงานและความผันผวนของตลาดการเงิน ไปจนถึงสงครามรัสเซีย–ยูเครน การครบรอบ 25 ปีเหตุการณ์ 11 กันยายน 2544 และการแข่งขันด้านเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ระหว่างสหรัฐฯ กับจีน โดยทั้ง 5 ประเด็นมีนัยสำคัญต่อทิศทางเศรษฐกิจ ความมั่นคง และภูมิรัฐศาสตร์ในระยะต่อไป

1. ตะวันออกกลางเดือด ดันราคาน้ำมันทะลุ 100 ดอลลาร์

สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่าง สหรัฐฯ กับอิหร่าน รวมถึงความเคลื่อนไหวของกลุ่มฮูตีในเยเมน กำลังเพิ่มความเสี่ยงต่อเส้นทางเดินเรือและการขนส่งพลังงาน โดยเฉพาะบริเวณทะเลแดงและช่องแคบบับเอลมันเดบ ซึ่งถือเป็นเส้นทางยุทธศาสตร์ของการค้าโลก

แรงกดดันดังกล่าวส่งผลให้ราคาน้ำมันดิบ Brent ขยับขึ้นมาอยู่ที่ประมาณ 109 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล และมีการประเมินว่าราคาอาจเข้าใกล้ระดับ 120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หากสถานการณ์การขนส่งพลังงานหยุดชะงักเป็นเวลานาน

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะตลาดน้ำมัน แต่มีโอกาสส่งผ่านไปยังต้นทุนการขนส่ง ค่าไฟฟ้า การผลิตสินค้า และราคาสินค้าอุปโภคบริโภคทั่วโลก ขณะที่ธนาคารกลางหลายประเทศอาจต้องเผชิญโจทย์ยากขึ้นในการควบคุมเงินเฟ้อโดยไม่ทำให้เศรษฐกิจชะลอตัวมากเกินไป

2. ตลาดการเงินโลกผันผวน นักลงทุนกังวลเงินเฟ้อ

วิกฤตพลังงานและความไม่แน่นอนทางภูมิรัฐศาสตร์กำลังเพิ่มแรงกดดันต่อตลาดการเงินโลก นักลงทุนมีแนวโน้มลดการถือครองสินทรัพย์เสี่ยง ขณะที่ตลาดพันธบัตรถูกแรงขายกดดัน ส่งผลให้อัตราผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐฯ อายุ 10 ปีขยับเข้าใกล้ 5%

ตลาดหุ้นในเอเชียก็ได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะตลาดญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ ขณะที่เงินดอลลาร์สหรัฐมีแรงหนุนจากความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย

ปัจจัยสำคัญที่ตลาดกำลังจับตาคือ ตัวเลขเงินเฟ้อของสหรัฐฯ ประจำเดือนสิงหาคม เนื่องจากข้อมูลดังกล่าวอาจมีผลต่อการประเมินทิศทางนโยบายการเงินของธนาคารกลางสหรัฐฯ หรือ Fed

นักลงทุนจึงต้องประเมินสถานการณ์สองด้านพร้อมกัน คือ หากเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นจากราคาพลังงาน Fed อาจลดความเร็วในการผ่อนคลายนโยบายการเงิน แต่หากเศรษฐกิจชะลอตัวอย่างรุนแรง การคงดอกเบี้ยสูงก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเติบโตของเศรษฐกิจโลก

3. ยูเครนเผชิญการโจมตีรุนแรง เร่งเตรียมรับฤดูหนาว

สงครามรัสเซีย–ยูเครนยังคงรุนแรง โดยรัสเซียเพิ่มการโจมตีเป้าหมายและโครงสร้างพื้นฐานของยูเครน โดยเฉพาะการโจมตีเมือง Pavlohrad เมื่อวันที่ 10 กันยายน ซึ่งมีรายงานผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 7 ราย และบาดเจ็บ 76 ราย

สถานการณ์ดังกล่าวสร้างความกังวลต่อความสามารถของยูเครนในการป้องกันเมืองและโครงสร้างพื้นฐาน ก่อนเข้าสู่ฤดูหนาว ขณะที่ปัญหาการขาดแคลนระบบป้องกันภัยทางอากาศและขีปนาวุธสกัดกั้นยังเป็นความท้าทายสำคัญ

ด้านแคนาดาประกาศความช่วยเหลือแก่ยูเครน โดยรวมถึงการสนับสนุนระบบป้องกันภัยทางอากาศมูลค่า 350 ล้านดอลลาร์แคนาดา พร้อมแผนขยายการผลิตโดรนเพื่อสนับสนุนการป้องกันประเทศ

สงครามครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงความขัดแย้งระหว่างสองประเทศ แต่ยังสะท้อนการแข่งขันด้านอุตสาหกรรมการทหาร เทคโนโลยีโดรน ระบบป้องกันภัยทางอากาศ และการสนับสนุนจากพันธมิตรตะวันตก ซึ่งอาจมีผลต่อโครงสร้างความมั่นคงของยุโรปในระยะยาว

4. ครบรอบ 25 ปี 9/11 โลกย้อนทบทวนบทเรียน “สงครามต่อต้านการก่อการร้าย”

วันที่ 11 กันยายน 2569 เป็นวาระครบรอบ 25 ปีเหตุการณ์โจมตีสหรัฐฯ เมื่อวันที่ 11 กันยายน 2544 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตเกือบ 3,000 คน และกลายเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของการเมืองและความมั่นคงระหว่างประเทศในศตวรรษที่ 21

เหตุการณ์ดังกล่าวนำไปสู่การทำสงครามในอัฟกานิสถานและต่อมาอิรัก พร้อมกับการขยายมาตรการต่อต้านการก่อการร้ายของสหรัฐฯ และพันธมิตรทั่วโลก

ในวาระครบรอบ 25 ปี นักวิเคราะห์จำนวนมากจึงกลับมาทบทวนคำถามสำคัญว่า “สงครามต่อต้านการก่อการร้าย” สามารถสร้างความมั่นคงที่ยั่งยืนได้มากน้อยเพียงใด

ขณะเดียวกัน ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านในยุครัฐบาลประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ถูกนำมาเปรียบเทียบกับบทเรียนจากสงครามหลังเหตุการณ์ 9/11 โดยเฉพาะความกังวลเรื่องการเข้าไปพัวพันกับความขัดแย้งที่อาจยืดเยื้อและไม่มีทางออกทางการเมืองที่ชัดเจน

5. AI กลายเป็นสนามแข่งขันความมั่นคงใหม่ สหรัฐฯ–จีนเผชิญศึกเทคโนโลยี

การแข่งขันระหว่างสหรัฐฯ กับจีนกำลังขยายจากการค้า เซมิคอนดักเตอร์ และเทคโนโลยีขั้นสูง เข้าสู่สนาม ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI อย่างเต็มรูปแบบ

จีนปฏิเสธข้อกล่าวหาจากสหรัฐฯ ที่ว่าบริษัท AI ของจีนใช้เทคนิค “distillation” เพื่อถ่ายโอนหรือดึงความสามารถจากโมเดล AI ของสหรัฐฯ ขณะที่ทั้งสองฝ่ายยังคงเดินหน้าหารือและเตรียมการเจรจาระดับผู้นำ

ประเด็น AI จึงไม่ได้ถูกมองเป็นเพียงการแข่งขันทางธุรกิจอีกต่อไป แต่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงแห่งชาติ อุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ ความได้เปรียบทางทหาร และความสามารถในการพัฒนาเทคโนโลยีเชิงยุทธศาสตร์

นอกจากนี้ นักวิจัยและฝ่ายนิติบัญญัติของสหรัฐฯ ยังให้ความสำคัญมากขึ้นกับความเสี่ยงของ AI ขั้นสูง ตั้งแต่การนำ AI ไปใช้ในระบบอาวุธและสงคราม ไปจนถึงความกังวลเกี่ยวกับระบบ AI ที่อาจมีความสามารถสูงจนมนุษย์ควบคุมได้ยาก

โลกกำลังเผชิญ “วิกฤตซ้อนวิกฤต”

ภาพรวมของข่าวโลกทั้ง 5 ประเด็นสะท้อนว่า ความมั่นคง เศรษฐกิจ พลังงาน และเทคโนโลยีไม่ได้แยกออกจากกันอีกต่อไป

ความขัดแย้งในตะวันออกกลางสามารถผลักดันราคาน้ำมันให้สูงขึ้น ขณะที่ราคาพลังงานสูงสามารถเร่งเงินเฟ้อและกระทบตลาดการเงิน ด้านสงครามยูเครนยังผลักดันการแข่งขันด้านอาวุธและเทคโนโลยี ขณะที่ AI กำลังกลายเป็นองค์ประกอบใหม่ของการแข่งขันมหาอำนาจ

สำหรับประเทศไทย ประเด็นที่ควรจับตาเป็นพิเศษ ได้แก่ ราคาน้ำมัน ค่าเงินบาท เงินเฟ้อ ต้นทุนการนำเข้า ต้นทุนการขนส่ง และผลกระทบต่อค่าครองชีพ เพราะความผันผวนของภูมิรัฐศาสตร์โลกสามารถส่งผ่านมายังเศรษฐกิจไทยได้อย่างรวดเร็ว

กล่าวได้ว่า เช้าวันที่ 11 กันยายน 2569 โลกกำลังอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของระเบียบโลกครั้งสำคัญ โดยมี สงคราม พลังงาน เงินเฟ้อ และ AI เป็น 4 แรงขับเคลื่อนหลักที่อาจกำหนดทิศทางการเมืองและเศรษฐกิจระหว่างประเทศในช่วงต่อไป