ภาคเอกชน คาดหวัง รัฐบาลชุดใหม่แก้ไขราคาข้าวอย่างตรงจุด ด้วยการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ และการใช้นวัตกรรม ลดต้นทุนและเพิ่มมูลค่าขณะที่ภาควิชาการ คาดหวัง การนำนวัตกรรมที่มีอยู่มาใช้ขับเคลื่อนภาคการเกษตรของไทย 

 เมื่อวันที่   19 มกราคม 2569  นายประทีป สันติวัฒนา ประธานเจ้าหน้าที่บริหารกลุ่มน้ำมันรำข้าวคิง บริษัท น้ำมันบริโภคไทย จำกัด เปิดเผยถึงภาพรวมสถานการณ์อุตสาหกรรมข้าวไทยในปัจจุบัน ว่า ข้าวไทเผชิญความท้าทายครั้งใหญ่จากปัจจัยเชิงโครงสร้าง โดยเฉพาะปัญหาผลผลิตต่อไร่ที่ต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับคู่แข่งทางการค้า อย่างเวียดนามหรืออินเดีย ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ ซึ่งปัญหาหลัก ที่ชาวนาไทยต้องเผชิญขณะนี้ คือภาระต้นทุนการผลิตที่ยังอยู่ในระดับสูง ทั้ง ค่าเช่าที่ดิน ค่าจ้างแรงงาน และสารเคมีทางการเกษตร ขณะที่ราคาข้าวในตลาดโลกมีความผันผวนรุนแรง

 โดยปัจจุบันราคาข้าวไทยปรับตัวลดลงจนต่ำกว่า 10 บาทต่อกิโลกรัมแล้ว หลังจากอินเดียเริ่มกลับมาส่งออกข้าวอีกครั้ง พร้อมเสนอว่า สิ่งสำคัญที่รัฐบาลต้องเร่งทำคือการลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตต่อไร่ให้สูงขึ้น เพื่อให้ชาวนาสามารถอยู่รอดได้ท่ามกลางความผันผวนของราคา ส่วนของนโยบายภาครัฐที่อยากเห็น คือการแก้ปัญหาเรื่องการจัดการ โดยมองว่ารัฐบาลยังให้ความสำคัญน้อยเกินไป ทั้งที่เป็นปัจจัยพื้นฐานที่กระทบต่อทุกภาคส่วน ทั้งเกษตรกรรม อุตสาหกรรม และการท่องเที่ยว เพราะ ปัจจุบันปัญหา น้ำท่วม-น้ำแล้ง เกิดจากการขาดการบริหารจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ แม้ปริมาณฝนจะใกล้เคียงเดิมทุกปี แต่ความต้องการใช้น้ำในภาคประชาชนทั้งประเทศรวมกัน และอุตสาหกรรมที่เพิ่มขึ้น ทำให้ชาวนาต้องเผชิญภาวะขาดแคลนน้ำมาโดยตลอด

นายประทีป บอกด้วยว่า การนำนวัตกรรมมาใช้เพิ่มมูลค่าในทุกส่วนของข้าว (Supply Chain) ตั้งแต่แกลบ รำ จนถึงปลายข้าว เพื่อสร้างรายได้เข้าสู่อุตสาหกรรมให้มากขึ้น ขณะเดียวกันรัฐบาลก็ต้องสนับสนุนงบประมาณในการให้ความรู้และตรวจสอบคุณภาพในกระบวนการสีข้าว โดยเฉพาะ "รำข้าว" ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เพื่อให้ได้คุณภาพที่สม่ำเสมอและรองรับการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับชาวนารวมถึงภาคอุตสาหกรรมข้าวไทยในอนาคต อีกด้วย

ด้านนางสาวกริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) กล่าวว่าความคาดหวังต่อรัฐบาลใหม่ที่จะเข้ามาขับเคลื่อนภาคการเกษตรโดยเฉพาะเรื่องข้าว นั้นปัจจุบันประเทศไทยมีนวัตกรรมมากมายซึ่งเชื่อว่าหากรัฐบาลชุดใหม่ที่จะเข้ามาและเลือกนวัตกรรมที่มีอยู่แล้วมาใช้ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและแก้ปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนได้จะเกิดประโยชน์ได้อย่างมากทั้งวัน โดยเฉพาะในเรื่องข้าว ที่จะทำให้เกษตรกรสามารถอยู่ได้ รวมไปถึงการหาตลาดที่ทำให้ข้าวไทยมีมูลค่าสูงสุดรวมไปถึงการบริโภคภายในประเทศ การรักษาและพัฒนาสายพันธุ์ข้าว พร้อมเสนอว่ารัฐบาลต้องมองทั้งในมิติภายในและภายนอกประเทศ ประกอบกับ การใช้นวัตกรรมเสริมจะทำให้เกิดความยั่งยืนในเรื่องของข้าวไทยได้

อย่างไรก็ตามช่วงการเลือกตั้งนี้ จะเห็นว่าทุกพรรคการเมืองมีนโยบายที่จะช่วยเหลือภาคการเกษตรที่ดี แต่ สิ่งสำคัญคือพรรคไหน เมื่อเข้ามาเป็นรัฐบาลแล้ว จะสามารถนำนโยบายที่มีตั้งไว้มาขับเคลื่อนให้เกิดผลเป็นรูปธรรม และหากทำได้จริงจะเกิดประโยชน์ต่อเกษตรกรและประเทศเป็นอย่างมาก