เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2569  เวลา 09.00 น. ณ อาคารรัฐสภา เครือข่ายภาคประชาชน “ชมรมคนรักษ์มรดกโลก” ร่วมกับสมาชิกวุฒิสภา ประกอบด้วย นายสหพันธ์ รุ่งโรจนพณิชย์ สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดกาญจนบุรี นางสาวมณีรัฐ เขมะวงค์ สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเชียงราย และนายประหยัด จตุพรพิทักษ์กุล สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเชียงใหม่ เข้ายื่นข้อเสนอผลักดัน ทางรถไฟสายมรณะ จังหวัดกาญจนบุรี เมืองโบราณเชียงแสน และเมืองประวัติศาสตร์เชียงใหม่ เข้าสู่กระบวนการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกขององค์การยูเนสโก (UNESCO) ต่อนางเอมอร ศรีกงพาน ประธานคณะกรรมาธิการการศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ศิลปะและวัฒนธรรม วุฒิสภา

นางเอมอร ศรีกงพาน กล่าวว่า คณะกรรมาธิการเห็นด้วยกับการผลักดันทั้ง 3 พื้นที่ และพร้อมให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่ เนื่องจากเป็นแหล่งมรดกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า ทั้งในด้านอัตลักษณ์ของชาติ การศึกษา และการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน พร้อมยืนยันว่าจะร่วมประสานความร่วมมือกับทุกภาคส่วนเพื่อผลักดันให้การดำเนินงานเป็นรูปธรรม

นายสุนทร พฤกษพิพัฒน์ กรรมาธิการและที่ปรึกษาคณะกรรมาธิการการศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ศิลปะและวัฒนธรรม วุฒิสภา ระบุว่า การผลักดันแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมทั้งสามแห่งในครั้งนี้ เป็นการแสดงเจตนารมณ์ร่วมในการเชิดชูคุณค่าของมรดกที่บรรพบุรุษไทยได้สร้างสรรค์ไว้ให้เป็นที่ประจักษ์ต่อสายตาชาวโลก อีกทั้งยังเป็นโอกาสสำคัญในการยกระดับภาพลักษณ์ของประเทศไทย เนื่องจากปัจจุบันประเทศไทยมีแหล่งมรดกโลกเพียง 8 แห่ง ซึ่งยังมีศักยภาพที่จะเพิ่มจำนวนได้อีกหลายแห่ง การขึ้นทะเบียนมรดกโลกจะช่วยสร้างความเชื่อมั่นให้แก่นักท่องเที่ยวต่างชาติ ส่งเสริมเศรษฐกิจฐานราก กระจายรายได้สู่ชุมชน และสนับสนุนภาคการท่องเที่ยวซึ่งเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญของเศรษฐกิจไทย

นายสหพันธ์ รุ่งโรจนพณิชย์ สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดกาญจนบุรี กล่าวว่า ทางรถไฟสายมรณะและสะพานข้ามแม่น้ำแคว เป็นมรดกแห่งความทรงจำที่มีความสำคัญในระดับโลก ไม่ใช่เพียงของจังหวัดกาญจนบุรีหรือประเทศไทยเท่านั้น แต่เป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สะท้อนผลกระทบของสงครามโลกครั้งที่ 2 และเตือนใจมนุษยชาติถึงคุณค่าของสันติภาพ ความเสียสละ และศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ ปัจจุบันยังเป็นสถานที่จัดกิจกรรมรำลึกระดับนานาชาติ เช่น งาน Anzac Day มาอย่างต่อเนื่อง โดยการผลักดันครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่ออนุรักษ์แหล่งประวัติศาสตร์ตามมาตรฐานสากล ควบคู่กับการยกระดับจังหวัดกาญจนบุรีให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ของภูมิภาค ซึ่งที่ผ่านมาเคยมีการเสนอขึ้นทะเบียนมาแล้วเมื่อปี 2547

ด้านนางสาวมณีรัฐ เขมะวงค์ สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า เมืองโบราณเชียงแสนเป็นศูนย์กลางอารยธรรมล้านนายุคต้นที่มีอายุกว่า 700 ปี มีความโดดเด่นทั้งด้านผังเมือง กำแพงเมือง คูเมือง และโบราณสถานกว่า 140 แห่ง สะท้อนภูมิปัญญาการจัดการน้ำและการวางผังเมืองในอดีต การผลักดันให้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกจะช่วยอนุรักษ์คุณค่าทางประวัติศาสตร์ ควบคู่กับการสร้างงาน สร้างรายได้ และยกระดับเศรษฐกิจของชุมชนในพื้นที่อย่างยั่งยืน

นายประหยัด จตุพรพิทักษ์กุล สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า เมืองประวัติศาสตร์เชียงใหม่ได้ขึ้นบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ของยูเนสโกตั้งแต่ปี 2558 โดยความร่วมมือของทุกภาคส่วนในจังหวัด และล่าสุดคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบเมื่อเดือนมกราคม 2569 ก่อนส่งเอกสารฉบับสมบูรณ์ไปยังศูนย์มรดกโลก ณ กรุงปารีส เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา คาดว่าคณะผู้เชี่ยวชาญจะลงพื้นที่ประเมินในเดือนสิงหาคม และเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการมรดกโลกในช่วงกลางปี 2570 โดยเชียงใหม่ถือเป็นศูนย์กลางอารยธรรมล้านนาและพระพุทธศาสนาที่มีคุณค่าโดดเด่นในระดับนานาชาติ

นอกจากนี้ ด้านนายพิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร สมาชิกวุฒิสภา ยังได้ร่วมแสดงการสนับสนุนการผลักดันแหล่งมรดกโลกของไทย พร้อมเสนอให้เร่งผลักดันแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่มีศักยภาพอื่น ๆ เช่น ปราสาทหินพิมาย และปราสาทตาเมือนธม เพื่อยกระดับคุณค่าของมรดกไทยสู่เวทีโลก อันจะช่วยส่งเสริมการท่องเที่ยว สร้างเศรษฐกิจสร้างสรรค์ และนำรายได้เข้าสู่ประเทศในระยะยาว

ทั้งนี้ สมาชิกวุฒิสภาผู้ร่วมยื่นข้อเสนอได้ยืนยันว่าจะประสานความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อผลักดันให้ทางรถไฟสายมรณะ เมืองโบราณเชียงแสน และเมืองประวัติศาสตร์เชียงใหม่ ได้รับการบรรจุเข้าสู่บัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ของยูเนสโก และก้าวสู่การขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกในอนาคต อันจะเป็นความภาคภูมิใจของคนไทยทั้งประเทศ และเป็นการสืบทอดมรดกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอันล้ำค่าสู่คนรุ่นต่อไป