เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 2569  นายจักรภพ เพ็ญแข สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย เปิดเผยภายหลังลงพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา เพื่อรับฟังสถานการณ์วิกฤตมันสำปะหลังร่วมกับเกษตรกร นักวิชาการ และผู้เกี่ยวข้องในห่วงโซ่การผลิตว่า ขณะนี้ภาคการผลิตมันสำปะหลังของไทยกำลังเผชิญสถานการณ์ที่น่ากังวลอย่างมาก โดยเฉพาะนครราชสีมา ซึ่งถือเป็น “เมืองหลวงของมันสำปะหลัง” และเป็นแหล่งผลิตสำคัญที่สุดของประเทศ กำลังประสบปัญหาผลผลิตลดลงอย่างรุนแรงจนเหลือไม่ถึงครึ่งหนึ่งของปริมาณที่ตลาดภายในประเทศต้องการ

นายจักรภพ กล่าวว่า การลงพื้นที่ครั้งนี้เกิดขึ้นภายหลังได้รับหนังสือเชิญจากนายเติมศักดิ์ บุญชื่น ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดนครราชสีมา และคณาจารย์มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ให้เข้ามาร่วมรับฟังและหาแนวทางแก้ไขปัญหา โดยได้ลงพื้นที่แปลงสาธิตในอำเภอกลางดง ก่อนหารือร่วมกับนักวิชาการ เกษตรกร และผู้เกี่ยวข้องที่มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสานเป็นเวลาหลายชั่วโมง

“ปีที่แล้วโจทย์ใหญ่ของมันสำปะหลังคือเรื่องราคา แต่ปีนี้สถานการณ์เปลี่ยนไปเป็นวิกฤตด้านผลผลิต ซึ่งลดลงอย่างมากจากหลายปัจจัย โดยเฉพาะโรคใบลายที่มีแมลงเป็นพาหะนำเชื้อไวรัส สร้างความเสียหายตั้งแต่เกษตรกรไปจนถึงผู้ประกอบการตลอดห่วงโซ่อุปทาน หลายคนในพื้นที่บอกตรงกันว่า นี่เป็นวิกฤตหนักที่สุดเท่าที่เคยประสบมา” นายจักรภพ กล่าว

ทั้งนี้ มันสำปะหลังถือเป็นวัตถุดิบต้นน้ำสำคัญของประเทศ เพราะนอกจากใช้ผลิตแป้งมันสำปะหลังแล้ว ยังเชื่อมโยงไปสู่อุตสาหกรรมสินค้าและบริการอีกหลากหลายประเภท ดังนั้น การที่ผลผลิตลดลงอย่างรุนแรงจึงไม่ใช่เพียงปัญหาของเกษตรกร แต่มีโอกาสส่งผลกระทบต่อภาคอุตสาหกรรมและระบบเศรษฐกิจที่เกี่ยวข้องในวงกว้าง

นายจักรภพ กล่าวว่า อีกปัจจัยที่ซ้ำเติมสถานการณ์คือปัญหาบริเวณชายแดนไทย–กัมพูชา ซึ่งส่งผลต่อการบริหารจัดการปริมาณมันสำปะหลังข้ามพรมแดน ขณะเดียวกันปัญหาการเคลื่อนย้ายพืชและวัสดุการเกษตรยังเชื่อมโยงกับความเสี่ยงของการแพร่กระจายโรคพืชเข้าสู่ประเทศไทย ทำให้ปัญหาครั้งนี้มีความซับซ้อนและจำเป็นต้องจัดการทั้งระบบ

สำหรับแนวทางแก้ไข การหารือครั้งนี้ให้ความสำคัญกับงานวิจัยของนักวิชาการมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน ซึ่งมีแนวทางเสริมความแข็งแรงของต้นมันสำปะหลัง เพื่อกระตุ้นกลไกตามธรรมชาติของพืชให้สามารถต้านทานโรค รวมถึงแนวทางการบำรุง ระยะเวลาและขั้นตอนในการจัดการแปลงอย่างเป็นระบบ อย่างไรก็ตาม ยังไม่เปิดเผยรายละเอียดของงานวิจัยและชื่อผู้วิจัยในขณะนี้ เนื่องจากต้องการให้มีการทดลองและยืนยันผลอย่างชัดเจนก่อน หากผลเป็นไปตามเป้าหมาย อาจนำไปสู่การพัฒนาเป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์แก้ปัญหามันสำปะหลังในระดับประเทศได้

นายจักรภพ กล่าวว่า ที่ประชุมได้ข้อสรุปร่วมกันว่าจะเร่งพัฒนา “ตัวแบบการแก้ปัญหา” และใช้พื้นที่นำร่องในลักษณะ Sandbox เพื่อทดสอบแนวทางก่อนขยายผลไปยังพื้นที่ปลูกมันสำปะหลังจังหวัดอื่น โดยกำหนดกรอบเวลาประมาณ 10 วัน เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ ข้อมูล และข้อเสนอที่ยังแยกส่วนกันอยู่ ให้กลายเป็นแผนปฏิบัติการเดียว ก่อนนำไปประสานและผลักดันร่วมกับหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่โดยตรง

“นี่คือกรณีวิกฤต เราจึงต้องใช้วิธีการบริหารงานยามวิกฤต หรือ Crisis Management เข้ามาจัดการ ไม่สามารถแก้ปัญหาแบบแยกส่วนหรือรอให้แต่ละหน่วยงานทำงานตามขั้นตอนปกติเพียงอย่างเดียวได้” นายจักรภพ กล่าว

นายจักรภพ ระบุด้วยว่า ในรัฐบาลชุดนี้ พรรคเพื่อไทยได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยรัฐมนตรีและทีมงานได้เร่งทำงานแก้ปัญหาภาคเกษตรอย่างต่อเนื่อง ส่วนตนในฐานะ ส.ส.บัญชีรายชื่อ ซึ่งไม่ได้ผูกติดกับพื้นที่จังหวัดใดจังหวัดหนึ่ง พร้อมทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมระหว่างเกษตรกร นักวิชาการ ภาคธุรกิจ และฝ่ายนโยบาย เพื่อให้การแก้ปัญหาเดินหน้าได้เร็วขึ้น

แม้นครราชสีมาจะเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญเนื่องจากเป็นฐานการผลิตมันสำปะหลังขนาดใหญ่ แต่พืชเศรษฐกิจชนิดนี้มีพื้นที่เพาะปลูกกระจายอยู่ในอีกกว่าสิบจังหวัด ดังนั้น หากสามารถสร้างโมเดลแก้ปัญหาที่ได้ผลจากโคราช ก็จะสามารถนำองค์ความรู้และแนวทางดังกล่าวไปขยายผลในพื้นที่อื่นทั่วประเทศได้

“การลงพื้นที่ทำให้เห็นชัดว่า ประเทศไทยมีคนเก่งและองค์ความรู้ดี ๆ อยู่เป็นจำนวนมาก ปัญหาคือเราต้องไปค้นหาและนำคนเหล่านี้มาทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะการผลักดันในระดับนโยบายและการเมือง ผมยินดีทำหน้าที่เป็นหนึ่งในคนที่ช่วยประกอบส่วนต่าง ๆ เข้าด้วยกัน เพื่อให้องค์ความรู้ของคนไทยกลายเป็นคำตอบที่ใช้แก้ปัญหาให้คนไทยได้จริง” นายจักรภพ กล่าว