คณะอนุกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ ด้านการผลิต สรุป2 แนวทางสำคัญช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวปีการผลิต 2569/70 สนับสนุนโครงการไร่ละ 1,000 บาทครัวเรือนละไม่เกิน 10 ไร่ และมาตรการชดเชยส่วนต่างราคาข้าว 5 ชนิด เตรียมเสนอ ต่อที่ประชุม นบข. ชี้ขาด 

เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2569 นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานการประชุมคณะอนุกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ ด้านการผลิต ครั้งที่ 1/2569 โดยมีผู้แทนจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ณ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกล่าวว่า ที่ประชุมฯ ได้สรุปแนวทางการช่วยเหลือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวที่กำลังได้รับความเดือดร้อน เพื่อเตรียมนำเสนอต่อที่ประชุมคณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) ที่มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน สำหรับในปีการผลิต 2569/70 ที่ประชุมฯได้เห็นชอบแนวทางช่วยเหลือใน 2 แนวทางประกอบด้วย มาตรการสนับโครงการสนับสนุนค่าบริหารจัดการและพัฒนาคุณภาพผลผลิตเกษตรกรผู้ปลูกข้าวปี 2569/70 ไร่ละ 1,000 บาท ไม่เกิน 10 ไร่ต่อครัวเรือน (โครงการไร่ละ 1,000) 

ทั้งนี้จากการตรวจสอบการลงทะเบียนเกษตรกรในระบบของกรมส่งเสริมการเกษตรพบว่าในฤดูกาลผลิตนี้ มีเกษตรกรผู้ปลูกข้าวประมาณ 4.69 ล้านครัวเรือน โดยประเมินว่าจะต้องใช้วงเงินในการดำเนินมาตรการดังกล่าวว่า 40,000 ล้านบาท ส่วนอีกแนวทางคือ มาตรการรักษาเสถียรภาพด้านราคาและรายได้ ผ่านการชดเชยส่วนต่างราคากรณีราคาตลาดต่ำกว่าราคาประกันอ้างอิง โดยจะมีการกำหนดราคาประกันอ้างอิงในข้าว 5 ชนิด ได้แก่ ข้าวหอมมะลิ ข้าวหอมมะลินอกพื้นที่ ข้าวเหนียว ข้าวปทุมธานี และข้าวเจ้า โดยจะใช้ราคาเฉลี่ยย้อนหลัง 7 วันทำการจาก 3 แหล่งข้อมูล คือจากการค้าภายใน สมาคมโรงสี และราคาข้าวสารเฉลี่ย 

อย่างไรก็ตามหากราคาประเมินต่ำกว่าเกณฑ์อ้างอิง รัฐบาลจะชดเชยส่วนต่างให้ในอัตราร้อยละ 50 โดยประสานงานกับธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) โอนเงินตรงเข้าบัญชีเกษตรกร คาดว่าจะใช้วงเงินงบประมาณในมาตรการนี้ราว 20,000 ถึง 40,000 ล้านบาท ขึ้นอยู่กับสภาวะราคาข้าวในตลาด นอกจากนี้ ที่ประชุมยังได้รวบรวมข้อเสนอแนะเพิ่มเติมในการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว เช่น การส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตต่อไร่ การพัฒนาพันธุ์ข้าวใหม่ การลดปริมาณการใช้น้ำ และแนวทางการปลูกข้าวคาร์บอนต่ำ เพื่อนำเสนอต่อที่ประชุม นบข.ที่คาดว่าจะมีขึ้นในเร็วๆนี้ ต่อไป 

ด้านนายปราโมทย์ เจริญศิลป์ นายกสมาคมชาวนาและเกษตรกรไทย กล่าวว่า มีความพึงพอใจต่อผลการประชุมในวันนี้ โดยมองว่าทั้ง 2 แนวทางที่จะนำเสนอต่อที่ประชุม นบข.เป็นมาตรการที่ขณะนี้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวกำลังรอคอย พร้อมยังได้สะท้อนถึงความเดือดร้อนที่สำคัญของเกษตรกรในขณะนี้คือผลกระทบจากอุทกภัยที่พื้นที่การเกษตรหลายพื้นที่ได้รับความเสียหาย และปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น จึงคาดหวังว่านอกจากมาตรการช่วยเหลือด้านการผลิตแล้วรัฐบาลจะเข้ามาช่วยดูแลในเรื่องราคาผลผลิตของเกษตรกรอีกทางหนึ่ง