วันอังคาร ที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569 11:58 น.

การเมือง

"ณพลเดช" เสนอรัฐบาลทบทวนดีลการค้าไทย–สหรัฐฯ ยึดผลประโยชน์ชาติเป็นหลัก เปิดข้อมูล ART ให้ประชาชนมีส่วนร่วม ชี้ต้องสมดุลเศรษฐกิจ กฎหมายระหว่างประเทศ และ SDGs

วันอังคาร ที่ 17 พฤศจิกายน พ.ศ. 2569, 11.36 น.

เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569  นายณพลเดช มณีลังกา สมาชิกวุฒิสภาสำรอง กลุ่ม 16 ศิลปะ วัฒนธรรม และกีฬา จังหวัดเชียงราย และที่ปรึกษาอนุกรรมาธิการติดตามการดำเนินการตามพันธกรณีระหว่างประเทศ การพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ และความตกลงทางด้านการค้าและเศรษฐกิจระหว่างประเทศ กล่าวถึงความคืบหน้าการเจรจาความตกลงการค้าต่างตอบแทนระหว่างประเทศไทยกับสหรัฐอเมริกา (Agreement on Reciprocal Trade: ART) ว่า รัฐบาลไทยควรพิจารณารายละเอียดของการเจรจาที่ผ่านมาอย่างรอบด้าน ก่อนจะดำเนินการในขั้นตอนต่อไป โดยให้ความสำคัญกับผลประโยชน์แห่งชาติ ความสามารถในการแข่งขันของผู้ประกอบการไทย และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นกับประชาชนในระยะยาว

นายณพลเดชกล่าวว่า การเจรจาการค้ากับประเทศมหาอำนาจเป็นโอกาสสำคัญของประเทศไทยในการขยายตลาด ส่งเสริมการลงทุน และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน แต่ในอีกด้านหนึ่งก็มีความจำเป็นต้องพิจารณาเงื่อนไขและข้อแลกเปลี่ยนอย่างละเอียด เพราะความตกลงทางการค้าสมัยใหม่ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะอัตราภาษีศุลกากรเท่านั้น แต่ยังครอบคลุมถึงมาตรฐานสินค้า เกษตรกรรม พลังงาน ทรัพยากรธรรมชาติ การลงทุน เทคโนโลยี ทรัพย์สินทางปัญญา และการปรับปรุงกฎหมายภายในประเทศ

ดังนั้น รัฐบาลควรทบทวนตั้งแต่จุดเริ่มต้นของการเจรจาว่า สหรัฐฯ ได้เสนอเงื่อนไขอะไรบ้าง ประเทศไทยมีข้อเสนอแลกเปลี่ยนอย่างไร และข้อผูกพันแต่ละด้านจะส่งผลต่อเศรษฐกิจและสังคมไทยอย่างไร เพื่อให้การตัดสินใจมีข้อมูลรองรับและรักษาสมดุลของผลประโยชน์ระหว่างสองประเทศ

ทบทวนเงื่อนไขการเจรจา มองให้ครบทั้งโอกาสและผลกระทบ

นายณพลเดชกล่าวว่า จากกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทนที่ไทยและสหรัฐฯ ประกาศร่วมกันเมื่อเดือนตุลาคม 2568 มีประเด็นสำคัญหลายด้านที่ควรนำมาพิจารณา ไม่ว่าจะเป็นการลดหรือยกเลิกภาษีสินค้าสหรัฐฯ ในหลายรายการ การรักษาความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาดสหรัฐฯ ตลอดจนเงื่อนไขเกี่ยวกับสินค้าเกษตร อุตสาหกรรม ยานยนต์ พลังงาน และเศรษฐกิจดิจิทัล

ในส่วนของสินค้าเกษตรและอาหาร มีประเด็นการเปิดตลาดสินค้าเกษตรจากสหรัฐฯ รวมถึงเนื้อสัตว์ วัตถุดิบอาหารสัตว์ และผลิตภัณฑ์ทางการเกษตร ซึ่งรัฐบาลควรศึกษาผลกระทบต่อเกษตรกรไทย โดยเฉพาะผู้เลี้ยงสุกร ผู้ผลิตอาหารสัตว์ ผู้ประกอบการปศุสัตว์ และอุตสาหกรรมอาหารภายในประเทศ

การเปิดตลาดอาจเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภคและผู้ประกอบการบางกลุ่ม แต่ก็ต้องประเมินผลกระทบต่อเกษตรกรรายย่อยและผู้ผลิตภายในประเทศควบคู่กันไป รวมถึงมาตรฐานความปลอดภัยทางอาหาร สุขอนามัยสัตว์ และเงื่อนไขการนำเข้าที่ต้องสอดคล้องกับหลักวิทยาศาสตร์และกฎเกณฑ์ระหว่างประเทศ

ส่วนด้านแร่และทรัพยากรธรรมชาติ หากมีข้อเสนอความร่วมมือด้านแร่สำคัญหรือห่วงโซ่อุปทาน รัฐบาลควรพิจารณาเรื่องสิทธิในการใช้ประโยชน์ การถ่ายทอดเทคโนโลยี การเพิ่มมูลค่าภายในประเทศ และการรักษาสิ่งแวดล้อมให้ชัดเจน เพื่อให้ประเทศไทยได้รับประโยชน์จากทรัพยากรของตนอย่างยั่งยืน

ขณะเดียวกัน ประเด็นพลังงาน การจัดซื้อสินค้าและบริการจากต่างประเทศ การลงทุน และการค้าดิจิทัล ก็ควรพิจารณาถึงความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ การกระจายความเสี่ยง และผลต่อผู้ประกอบการไทย ไม่ควรมองเพียงมูลค่าการลงทุนหรือการซื้อขายในระยะสั้น แต่ควรคำนึงถึงผลประโยชน์และความสามารถในการพัฒนาประเทศในระยะยาวด้วย

ยึดผลประโยชน์คนไทยควบคู่กับการพัฒนาที่ยั่งยืน

นายณพลเดชกล่าวว่า แนวทางการเจรจาครั้งนี้ควรเชื่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ หรือ Sustainable Development Goals (SDGs) เพราะการพัฒนาเศรษฐกิจที่แท้จริงไม่ใช่เพียงการเพิ่มมูลค่าการส่งออกหรือการลงทุน แต่ต้องทำให้ประชาชนทุกกลุ่มได้รับประโยชน์อย่างทั่วถึง

โดยเฉพาะเป้าหมาย SDG 8 การส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ต่อเนื่อง ครอบคลุม และยั่งยืน รวมถึงการจ้างงานที่มีคุณค่า ซึ่งรัฐบาลควรคำนึงถึงผู้ประกอบการไทยและแรงงานในอุตสาหกรรมที่อาจได้รับผลกระทบจากการเปิดตลาด

SDG 9 การพัฒนาอุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพื้นฐาน รัฐบาลควรใช้ความตกลงทางการค้าเป็นโอกาสในการดึงดูดเทคโนโลยี การลงทุน และการพัฒนาศักยภาพของผู้ผลิตไทย ไม่ใช่เพียงการเปิดตลาดให้สินค้าจากต่างประเทศเข้ามาแข่งขัน

SDG 10 การลดความเหลื่อมล้ำ ต้องคำนึงถึงเกษตรกรรายย่อย วิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม และประชาชนกลุ่มที่มีความสามารถในการแข่งขันแตกต่างกัน โดยต้องมีมาตรการรองรับและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเหมาะสม

SDG 12 การผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน ต้องให้ความสำคัญกับมาตรฐานสินค้า ความปลอดภัยของอาหาร การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ และการดูแลสิ่งแวดล้อมตลอดห่วงโซ่การผลิต

SDG 16 การส่งเสริมสถาบันที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และตรวจสอบได้ เป็นหลักสำคัญที่รัฐบาลควรนำมาใช้กับกระบวนการเจรจาและการจัดทำข้อตกลงระหว่างประเทศ โดยประชาชนต้องสามารถเข้าถึงข้อมูลที่จำเป็นและมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจ

และ SDG 17 ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งสะท้อนว่าความร่วมมือระหว่างประเทศควรตั้งอยู่บนความเป็นหุ้นส่วน ความไว้วางใจ และการแบ่งปันผลประโยชน์อย่างเหมาะสม

ตนเห็นว่าหากรัฐบาลนำกรอบ SDGs มาใช้ประกอบการพิจารณาอย่างจริงจัง จะช่วยให้การเจรจาการค้าไม่ได้มุ่งเน้นเพียงตัวเลขทางเศรษฐกิจ แต่สามารถเชื่อมโยงไปสู่คุณภาพชีวิต ความเป็นธรรม และความสามารถในการพัฒนาประเทศในอนาคตได้ด้วย

เปิดเผยข้อมูล ART ให้ประชาชนรับทราบก่อนมีข้อผูกพัน

นายณพลเดชกล่าวว่า อีกเรื่องหนึ่งที่มีความสำคัญ คือ การเปิดเผยข้อมูลการเจรจา ART ต่อสาธารณะอย่างเหมาะสม โดยเฉพาะสาระสำคัญของข้อตกลง รายการสินค้าที่จะได้รับการลดภาษี เงื่อนไขการเปิดตลาด ข้อผูกพันด้านการลงทุนและบริการ ตลอดจนประเด็นที่อาจต้องมีการปรับปรุงกฎหมายภายในประเทศ

ประชาชนควรได้รับทราบว่าความตกลงดังกล่าวจะส่งผลต่อภาคส่วนต่าง ๆ อย่างไร ทั้งเกษตรกร ผู้ประกอบการรายย่อย ภาคอุตสาหกรรม แรงงาน และผู้บริโภค รวมถึงควรมีการประเมินว่าใครจะได้รับประโยชน์และใครอาจต้องรับภาระจากการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว

หากมีข้อจำกัดในการเปิดเผยเอกสารบางส่วนในระหว่างการเจรจา รัฐบาลก็ควรชี้แจงเหตุผลและเปิดเผยสาระสำคัญที่ประชาชนจำเป็นต้องทราบ โดยเฉพาะก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการลงนามหรือการให้ความเห็นชอบตามกฎหมาย

นอกจากนี้ ควรเปิดโอกาสให้ภาคเอกชน ภาคเกษตร นักวิชาการ ภาคประชาสังคม และประชาชนที่เกี่ยวข้องเข้ามาแสดงความคิดเห็นอย่างเป็นระบบ เพื่อให้รัฐบาลได้รับข้อมูลจากผู้ที่ได้รับผลกระทบโดยตรง ไม่ใช่จำกัดการรับฟังความคิดเห็นอยู่เฉพาะหน่วยงานภาครัฐและคณะเจรจาเท่านั้น

ตรวจสอบกฎหมายระหว่างประเทศและกฎหมายภายในให้ครบทุกระดับ

นายณพลเดชกล่าวว่า การจัดทำข้อตกลงระหว่างประเทศต้องดำเนินการภายใต้หลักกฎหมายระหว่างประเทศ ควบคู่กับการปฏิบัติตามกฎหมายภายในของประเทศไทย โดยเฉพาะรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 178 ซึ่งกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการทำหนังสือสัญญาระหว่างประเทศ และกรณีที่หนังสือสัญญาบางประเภทต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐสภา

รัฐบาลจึงควรตรวจสอบสถานะและผลทางกฎหมายของเอกสารแต่ละฉบับอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นกรอบความร่วมมือ บันทึกความเข้าใจ (MOU) หรือหนังสือสัญญาที่มีผลผูกพันระหว่างประเทศ โดยพิจารณาจากเนื้อหาและผลทางกฎหมายที่แท้จริง ไม่ใช่พิจารณาเพียงชื่อเรียกของเอกสาร

หากข้อตกลงมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับการค้าเสรี การใช้ทรัพยากรธรรมชาติ หรือมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างกว้างขวาง ก็ต้องตรวจสอบว่ามีหลักเกณฑ์ตามมาตรา 178 ที่ต้องดำเนินการอย่างไร รวมถึงกระบวนการรับฟังความคิดเห็นและการเยียวยาประชาชนที่อาจได้รับผลกระทบ

ในกรณีที่การดำเนินการตามข้อตกลงนำไปสู่โครงการลงทุนหรือกิจกรรมที่อาจมีผลกระทบรุนแรงต่อสิ่งแวดล้อม สุขภาพ หรือชุมชน ก็ต้องพิจารณารัฐธรรมนูญมาตรา 58 และกฎหมายสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้อง รวมถึงการจัดทำรายงาน EIA หรือ EHIA และการรับฟังความคิดเห็นของประชาชนตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด

ทั้งนี้ การทำ MOU หรือความตกลงทางการค้าทุกฉบับไม่ได้หมายความว่าจะต้องจัดทำ EIA หรือ EHIA โดยตรง แต่หากมีโครงการหรือกิจกรรมที่เข้าข่ายตามกฎหมาย ก็ต้องดำเนินการให้ครบถ้วน

ตนเห็นว่าการตรวจสอบทางกฎหมายตั้งแต่ต้นจะช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดข้อพิพาทระหว่างประเทศ ป้องกันปัญหาการตีความพันธกรณี และทำให้ประเทศไทยสามารถดำเนินความร่วมมือกับต่างประเทศได้อย่างมั่นคงและมีความน่าเชื่อถือ

หากเงื่อนไขยังไม่สมดุล ควรใช้การเจรจาเพื่อปรับปรุงก่อนลงนาม

นายณพลเดชกล่าวทิ้งท้ายว่า ตนสนับสนุนการขยายความร่วมมือทางการค้ากับสหรัฐอเมริกา และเห็นว่าการมีความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจที่ดีระหว่างกันเป็นประโยชน์ต่อประเทศไทย แต่การเจรจาควรอยู่บนพื้นฐานของความสมดุล ความโปร่งใส และการเคารพผลประโยชน์ของทั้งสองประเทศ

รัฐบาลไม่ควรให้ความสำคัญกับความสำเร็จในการประกาศข้อตกลงหรือการลดภาษีในระยะสั้นมากกว่าผลประโยชน์ระยะยาวของประเทศ หากมีเงื่อนไขบางประการที่ยังไม่ชัดเจน หรืออาจส่งผลกระทบต่อเกษตรกร อุตสาหกรรม ทรัพยากรธรรมชาติ และประชาชน ก็ควรใช้กระบวนการเจรจาเพื่อขอปรับปรุงเงื่อนไขให้เหมาะสมก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการลงนาม

การเป็นประเทศคู่เจรจาที่มีความสัมพันธ์ที่ดีกับมหาอำนาจ ไม่ได้หมายถึงการต้องยอมรับทุกเงื่อนไข แต่หมายถึงการสามารถรักษาผลประโยชน์ของประเทศตนเอง พร้อมกับสร้างความร่วมมือที่ทั้งสองฝ่ายได้รับประโยชน์อย่างเป็นธรรม

ท้ายที่สุด ความสำเร็จของข้อตกลง ART ไม่ควรวัดเพียงมูลค่าการค้า อัตราภาษี หรือจำนวนเงินลงทุน แต่ควรวัดจากความสามารถในการสร้างงาน เพิ่มรายได้ให้ประชาชน ยกระดับอุตสาหกรรมไทย ลดความเหลื่อมล้ำ รักษาทรัพยากรธรรมชาติ และทำให้ประเทศไทยสามารถพัฒนาได้อย่างยั่งยืน

เพราะการเจรจาที่ดีไม่ใช่เพียงการทำให้ทั้งสองประเทศบรรลุข้อตกลง แต่ต้องเป็นข้อตกลงที่ประชาชนไทยสามารถรับรู้ ตรวจสอบ และได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง ตามหลักการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ

หน้าแรก » การเมือง

Top 5 ข่าวการเมือง

ข่าวในหมวดการเมือง