วันที่ 15 ก.ค. 63 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ที่วัดหลวงราชสัณฐานหรือวัดหลวงใน ต.เวียง อ.เมือง จ.พะเยาได้มีการเก็บรักษา หีบธรรม เก็บคัมภีร์ ใบลานโบราณล้านนา อายุ216 ปีซึ่งทางวัดเก็บรักษาไว้ในวิหารจำนวน 3 หีบวางเรียงกันในวิหาร ซึ่งหีบธรรมโบราณล้านนา เป็นที่เก็บคัมภีร์พระไตรปิฏกหรือผูกธรรม ใบลาน ที่เขียนด้วยเหล็กจารลงอักขระ ตัวเลขยันต์มีตัวหนังสือ ล้านนา ที่พระ ภิกษุ สงฆ์- สามเณรใช้เทศนาจากคำสอน ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เทศก์ให้ญาติโยมได้ ฟัง หีบธรรมคล้ายกับตู้เก็บพระธรรม หีบธรรมที่พบในวัดหลวงราชวัณฐาน สะท้อนให้เห็นปณิธานและความศรัทธาอันแรงกล้าของชาวพุทธ ที่มีการสร้างขึ้นมาด้วยไม้สักทอง ลงรักปิดทองล่องชาดประดับตกแต่งเขียนด้วยลวดลาย ดอกไม้ ลายกนก อย่างสวยงามติดรอบแบบล้านนาโบราณ

 

สำหรับหีบธรรมโบราณวัด หลวงราชสัณฐาน หรือวัดหลวงใน มี 3 ขนาด หีบใบเล็กมีความกว้าง 27 นิ้ว สูง 42 นิ้ว ยาว 50 นิ้ว ,หีบใบกลาง ความกว้าง 35 นิ้วสูง 12 นิ้วยาว 53 นิ้วและหีบใบใหญ่ กว้าง 46 นิ้ว ความสูง 52 ความยาว 68 นิ้ว หีบแต่ละหีบมีการวาดลวดลายลงรักปิดทองล่องชาดที่เป็นเอกลักษณ์ของล้านนา เป็นกล่อง ไม้สัก รูปแปดเหลี่ยม มีโครงสร้างไม่ซับซ้อนเน้นความแข็งแรง และประโยชน์ใช้สอยเป็นหลัก และตกแต่งด้วยลวดลายดอกไม้ ลายกนกและภาพเขียนต่าง ๆ ติดรอบหีบ คัมภีร์ โบราณ เป็นเอกลักษณ์ของหีบธรรม คัมภีร์โบราณ ของเมืองพะเยา

ขณะเดียวกันก็ได้มีผู้สนใจต่างได้นำตัวเลขของอายุวัด 216 และ ปีพ.ศ.2347เลขของการวัดขนาดหีบคัมภีร์โบราณทั้ง 3 ใบนำไปตีเป็นตัวเลขไป เสี่ยงโชคซื้อสลากกินแบ่งรัฐบาลงวดวันที่ 16 กรกฎาคมนี้

 

พระครูอุปถัมภ์ จันทร์วงศ์ เจ้าอาวาสวัดหลวงราชสัณฐาน กล่าวว่า ความเป็นมาเกี่ยวกับหีบธรรม คัมภีร์โบราณ ทีอายุกว่า 100 ปี มาจากสมัยพระเจ้าหลวงดั้งเดิม ซึ่ง ทางวัดได้เก็บรักษา หีบธรรมโบราณมีทั้งหมด 3 หีบ มีขนาดเล็ก -กลาง และหีบใหญ่ ด้านในจะเก็บคัมภีร์ใบลาน ที่ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาค้นคว้าศึกษา ประวัติของพุทธศาสนา ตลอดจนคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่จะได้นำมาประพฤติปฏิบัติ และถือว่าเป็นการเก็บอนุรักษ์ หีบธรรมทั้ง 3 หีบให้อยู่คู่กับพระพุทธศาสนา และวัดหลวงราชสัณฐาน ต่อไป

 

สำหรับหีบ เก็บคัมภีร์โบราณ มี 3 ขนาด หีบเล็กมีความกว้าง 27 นิ้ว สูง 42 นิ้ว ยาว 50 นิ้ว หีบกลาง ความกว้าง 35 นิ้วสูง 12 นิ้วยาว 53 นิ้วและหีบใหญ่ กว้าง 46 นิ้ว ความสูง 52 ความยาว 68 นิ้ว ปัจจุบันนี้เก็บรักษาไว้ที่วัดหลวงราชสัณฐานในวิหาร เพื่อที่จะให้ญาติโยมได้มาดูชม ศึกษาค้นคว้า และนำไปเป็นแบบอย่างต่อไป

 

ประวัติวัดหลวงราชสัณฐานหรือวัดหลวงใน ตั้งอยู่ในตำบลเวียง อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา เดิมเป็นวัดร้าง มาก่อนต่อมาเจ้าหลวงวงศ์ ผู้ครองเมืองพะเยา ได้บูรณะปฏิสังขรณ์ร่วมกับชาวบ้าน ขึ้นมาใหม่ จนสร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2347 จนถึงปัจจุบันมีอายุ216ปี โดยชาวบ้านเรียกว่า วัดหลวงราชสัณฐานหรือวัดหลวงในดังกล่าว