แม้จะอยู่ในช่วงทำนาปลูกข้าว  ชาวนาตำบลนาจิก อ.เมืองอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ ยังคงทำการผลิตมวยนึ่งข้าวเหนียว เป็นประจำทุกวัน เพื่อป้อนตลาดไม่ให้ขาดแคลน และจะมีการทำมวยหนึ่งข้าวเหนียว ของแต่ละคนแต่ละบ้าน แบบ ชีวิตวิถีใหม่(NEW NORMAL) เป็นไปตามปฏิบัติตามคำแนะนำของหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง  ในมาตรการป้องกันโควิด 19   โดยการนำภูมิปัญญาชาวบ้าน บอกสอนจากพ่อแม่ ผลิตมวยนึ่งข้าวเหนียว ขาย ทั้งตำบล เป็นเวลา 100 ปี สร้างรายได้ดีมาก

นางปั่ง ไชสี  อายุ 57 ปี ชาวนาบ้านหนองนาเทิง ต.นาจิก อ.เมืองอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ ขณะกำลังนั่งจักสานมวยนึ่งข้าวเหนียวอยู่บ้าน กล่าวว่า ได้ศึกษาเรียนรู้การทำมวยนึ่งข้าวเหนียวมาจากพ่อแม่ที่เสียชีวิตไปแล้ว แรกๆก็จะทำใช้เองในครอบครัว หรือไม่ก็ทำเป็นของฝากของที่ระลึกให้กับญาติพี่น้องต่างอำเภอ หรือต่างจังหวัด ในโอกาสที่เดินทางไปเยี่ยมเยือน  
    

ต่อมา มีวันหนึ่งเดินทางไปตลาดในตัวเมืองอำนาจเจริญ  พบเห็นหวดนึ่งข้าวแขวนอยู่ที่ร้าน เพื่อจำหน่าย ก็เลยเดินเข้าไปจับดู ปรากฏว่า หวดมีขนาดเล็ก ไม่แข็งแรง กระทั่งกลับมาบ้าน เดินเข้าไปในครัว จับมวยขึ้นมาพิจารณาดูอย่างละเอียด ก็พบว่า มวยที่เราทำเองมีความทนทาน แข็งแรง ใบใหญ่ บรรจุข้าวได้มากกว่าหวด คิดว่า น่าจะทำมวยขายดู จากนั้นก็ทำการผลิตขาย ป้อนให้กับพ่อค้าในหมู่บ้านนำไปขายอีกต่อหนึ่ง ได้จุดประกาย เป็นจุดเริ่มต้นในการผลิตมวยนึ่งข้าวเหนียวขายกันทั้งหมู่บ้าน สร้างรายได้เข้าชุมชนปีละจำนวนมาก

นางปั่ง ไชสี ชาวนา ผู้ทำมวยนึ่งข้าวเหนนียวมาหลายสิบปีบอกถึงวิธีการทำว่า อุปกรณ์ในการทำก็มี มีดจักตอก มีดโต้ เลื่อยโค้ง กบไสทำขอบ เมื่อเตรียมอุปกรณ์เสร็จแล้ว โดยเริ่มแรกต้องไปซื้อไม้ไผ่บ้านที่ จ.อุบลราชธานี ครั้งละ 50 ต้นๆละ 80 บาท จากนั้นตันเป็นท่อนๆที่ความยาว 40 เซนติเมตร แล้วทำการจักตอกเป็นเส้นๆ ต่อมา นำตอกมาก่อขึ้นรูปมวย พร้อมสานเป็นลายสองและลายสามจนเป็นรูปร่างมวย และทำลักษณะเดิมอีกจนได้มวยอีกใบหนึ่ง  ซึ่งมีขนาดใหญ่กว่าใบแรกแล้วสวมลงใบแรก(มวย 2 ใบ) เพื่อความทนทานแข็งแรง เสร็จแล้วนำไม้เสียวที่เตรียมไว้ประกอบที่ปากมวย ใช้ตะปูตียึดและก้นมวย แล้วนำกระแตะ(สานจากไม้ไผ่) มารองที่ก้นมวย ใช้ไม้เสียวตีขอบอีกครั้ง ตะปูยึดให้แน่น ซึ่งจะสามารถรับน้ำหนักข้าวที่นึ่งได้ดี แล้วตกแต่งให้สวยงาม 

จากนั้น นำไปรมควันใช้เวลา 1 – 2 นาที เพื่อป้องกันมอดกัดแทะ ก็เป็นอันเสร็จสิ้นการทำมวยนึ่งข้าวเหนียว สามารถจำหน่ายได้ ในราคาใบละ 30 บาท ซึ่งทุก 7 วัน จะมีพ่อค้าในหมู่บ้านมารับไปขายใบละ  400 – 500 ใบ ก็อยู่ที่ความขยัน ทำมากได้เงินมาก บางครั้งสินค้าขาดตลาด(ขายดี) จึงต้องผลิตทำให้มีจำนวนพอดีกับตลาด  บางเดือนจะต้องผลิตเพิ่มเติม ตามใบสั่งพ่อค้าจากต่างจังหวัด ซึ่งเดินทางเข้ามาซื้อถึงที่นี่ ก็มีรายได้ดี เงินที่ได้ก็จะเก็บเป็นทุนทำนา

นายสุทิน ทำนา อายุ 45 ปี อยู่บ้านนาจิก ต.นาจิก อ.เมืองอำนาจเจริญ จ.อำนาจเจริญ กำลังสานมวยนึ่งข้าว กล่าวว่า ว่างจากการขายสินค้าตามตลาดนัดแล้ว ก็จะมานั่งสานมวยนึ่งข้าวเหนียวแทน ก็เป็นการเพิ่มรายได้อีกทางหนึ่ง ดีกว่าอยู่เฉยๆ ในแต่ละวันจะทำได้ประมาณ  15 -20 ใบ ซึ่งคนในตำบลนาจิกทำมวยนึ่งข้าวเหนียวส่งขายทุกคน ทำให้เงินในชุมชนสะพัดหมุนเวียนดีมาก…

สนธยา ทิพย์อุตร  รายงาน