เพื่อสืบทอดและอนุรักษ์ไว้ซึ่งวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม ตลอดจนเพื่อส่งเสริมความสามัคคีของชาวอำเภอภูผาม่าน ในการแข่งขันการละเล่น การดำเนินการจัดงาน รักษาไว้ซึ่ง ประเพณีตรุษไทภูผาม่าน อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น

เมื่อวันที่ 25 มีนาคม 2566 ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดขอนแก่นรายงานว่า ที่ สนามหน้าที่ว่าการอำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น ดร.พงษ์ศักดิ์ ตั้งวานิชกพงษ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น เป็นประธานเปิด "งานพาแลง และการประกวดเทพีตรุษไท ภูผาม่าน เดินแบบกิตติมศักดิ์” พร้อมมอบเกียรติบัตรและรางวัล แก่ผู้เข้าแข่งขันการประกวดในรายการต่างๆ โดยมี นายสามารถ เพชรปิ่นเมือง นายอำเภอภูผาม่าน กล่าวรายงานการจัดงาน ในโอกาสนี้มี นายปรัชญา ทองแท่งไทย ส.อบจ.ขอนแก่น เขต อ.ภูผาม่าน ,นางกฤษณา วันทอง ส.อบจ.ขอนแก่น อ.ชุมแพ เขต 3, นางสาว นวพร อารัญภาณุ นางสาวไทย ขอนแก่น พ.ศ.2566 พร้อมด้วยคณะผู้นำท้องถิ่น ผู้นำท้องที่ และแขกผู้มีเกียรติ ร่วมเป็นเกียรติในพิธี ณ สนามหน้าที่ว่าการอำเภอภูผาม่าน

นายปรัชญา ทองแท่งไทย ส.อบจ.ขอนแก่น เขต อ.ภูผาม่าน กล่าวว่าความเป็นมาของประเพณีตรุษไทภูผาม่าน ประเพณีตรุษเป็นประเพณีที่มีมาแต่โบราณที่ถือปฏิบัติทั้งทางราชการและประชาชนทั่วไป เพื่อเป็นการทำบุญเฉลิมฉลองส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ตามแบบโบราณ เนื่องจากไทยกำหนดเปลี่ยนปีทางจันทรคติ ดังนั้นจึงถือวันสิ้นเดือนสี่เป็นปีเก่า วันขึ้นเดือนห้าเป็นวันขึ้นปีใหม่ จึงมีการทำบุญ และมีการละเล่นเพื่อแสดงความยินดี ร่าเริง เฉลิมฉลองด้วยการกิน การดื่ม การเที่ยว การละเล่น

ส่วนทางราชการเรียกพิธีตรุษนี้ว่า พระราชพิธีสัมพัจฉรฉินท์ เป็นพระราชพิธีที่กระทำเพื่อจะได้เป็นสวัสดิมงคลแกพระนคร พระเจ้าแผ่นดิน และพระบรมวงศานุวงศ์ ข้าราชการฝ่ายหน้า ข้าราชการฝ่ายใน ตลอดจนราษฎร ประเพณีตรุษไทภูผาม่านเป็นประเพณีที่ได้รับแบบอย่างมาจากบรรพบุรุษ คือ หมื่นหร่าม (ภูมิ) เดิมเป็นชาวนครไทย ได้พาสมรรคพรรคพวกอพยพมาตั้งบ้านเรือนอยู่แถบเมืองคอนสาร (อำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ) เมื่อประมาณต้นรัชกาลที่ 1 หลังจากตั้งบ้านเรือนเสร็จเรียบร้อยแล้ว ท่านจึงได้นำจารีตประเพณีที่เคยปฏิบัติที่บ้านเดิมของท่านนำมาปฏิบัติด้วย นั่นคือประเพณีเลี้ยงเดือน ประเพณีเลี้ยงปี และประเพณีตรุษไทย สำหรับบ้านโนนคอม บ้านเซิน ชาวบ้านเป็นชาวคอนสารที่อพยพมาทำนาทำไร่แต่ไม่กลับบ้านเดิม จึงขยายเป็นหมู่บ้านขนาดใหญ่ในเวลาต่อมา

ดร.พงษ์ศักดิ์ ตั้งวานิชกพงษ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น กล่าวว่ประเพณีตรุษไทภูผาม่าน เป็นการละเล่นแบบดั้งเดิมเพื่อเป็นการอนุรักษ์ประเพณีที่ดีงามและเก่าแก่ของอำเภอภูผาม่าน ดังคำขวัญของอำเภอภูผาม่านที่ว่า “ภูผาม่าน อุทยานขุนเขา ฝูงค้างคาวนับล้าน แลละลานถั่วเหลือง ลือเลื่องเครื่องดื่มสมุนไพร ตรุษไทเทศกาล” ดังนั้นประเพณีตรุษไทภูผาม่าน มีจุดประสงค์ของการจัดงานสองประการด้วยกัน คือเพื่อสืบทอดและอนุรักษ์ไว้ซึ่งวัฒนธรรมประเพณีอันดีงาม ตลอดจนเพื่อส่งเสริมความสามัคคีของชาวอำเภอภูผาม่านโดยการแข่งขันการละเล่น การดำเนินการจัดงานประเพณีตรุษไทภูผาม่านได้รับความร่วมมือจากบุคคล และหน่วยงานทุกหน่วยงานในอำเภอภูผาม่าน ด้วยดีเสมอมา.