วันอาทิตย์ ที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2569 05:59 น.

ภูมิภาค

จัดกิจกรรมงานประเพณี "สืบฮีตสานฮอยล้านนา" พิธีรดน้ำ ดำหัวฯถวาย "เครื่องสักการะ บรมครูบาอาจารย์"

วันอังคาร ที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2566, 17.04 น.
เมื่อ​วันที่​ 11 เม.ย.2566 เวลา 09.09 น. เป็นวันแรม 6 ค่ำ เดือน 5 ปีขาล จัตวาศก จุลศักราช 1384 ตามความเชื่อของคนล้านนา ที่ศูนย์ประสานงานกองทุนแม่ของแผ่นดินจังหวัดเชียงใหม่  นายสว่าง ธาตุอินทร์​จันทร์ ประธานกองทุนแม่ของแผ่นดินจังหวัดเชียงใหม่ และ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ได้จัดให้มีกิจกรรมพิธีทำบุญถวายเครื่องสักการะ บรมครูบาอาจารย์ ถวายเพลพระ พร้อมด้วยเครื่องสักการะ คาวหวาน แด่เทพเทวา โดย มีการแห่มหรสพ​ดนตรีพื้นเมือง และรำถวาย อย่างสวยงาม ทั้งนี้ได้รับการสนับสนุนจาก "พระอธิการชาญชัย กนฺตวีโร" เจ้าอาวาสวัดร้องอ้อ นำคณะฯ "​ฮีตล้านนาดนตรีพื้นเมืองเชียงใหม่" เข้าร่วมในพิธีครั้งนี้ มีการฟ้อนรำถวายแก่เทพเทวดาสิ่งศักดิ์สิทธิ์  การรำฟ้อนเมืองสักการะ​บรมครู, การรำขันดอก, การแสดงกลองสะบัดชัย, การรำฟ้อนเจิง และการรำฟ้อนทีหรือฟ้อนร่ม ของคณะ "​ฮีตล้านนาดนตรีพื้นเมืองเชียงใหม่" ควบคุมการดำเนินการฟ้อนรำและบรรเลงมหรสะโดย​ พระสะหลียศ พระลูกวัด "วัดร้องอ้อ"  เพื่อถวายสักการะแก่บรมครู​บาอาจารย์​ประจำปี 2566 โดยมีชาวบ้านเข้ามาร่วมพิธีในครั้งนี้กันอย่างพร้อมเพียง
 
นายสว่าง ธาตุอินทร์​จันทร์ ประธานกองทุนแม่ของแผ่นดินจังหวัดเชียงใหม่และ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน กล่าวว่าตามหลักวิถีชีวิตของชาวล้านนา การจัดทำพิธีกรรมเพื่อบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ที่เราเคารพนับถือนั้นมีมาช้านานแล้ว เป็นการถวายการสักการะ หรือคาระวะครูบาอาจารย์หรือพ่อปู่ของศาสนาพุทธ และพราหมณ์โดยมีการประดิษฐ์เครื่องสักการะ สำหรับใช้ในพิธีกรรมขึ้น เครื่องสักการะที่มักพบเห็นในพิธีกรรมของชาวล้านนานั้น มีด้วยกัน 5 ประการ คือ หมากสุ่ม หมากเบ็ง ต้นผึ้ง ต้นเทียน และต้นดอก ซึ่งแฝงไปด้วยความหมายที่ดี  "หมากสุ่ม" มีลักษณะเป็นพุ่ม ทำจากหมากแห้งแล้วผ่าให้เป็นซีก นำมาร้อยแล้วเสียบกับโครงไม้ไผ่หรือโครงหยวกกล้วยให้เป็นพุ่ม หมากสุ่ม มีความหมายถึงการทำทานหรือการให้ทานแก่บรรพบุรุษที่ล่วงลับไปแล้ว, "หมากเบ็ง" ทำจากใบตาลหรือใบมะพร้าวมาสานเป็นดอกไม้แล้วนำหมากสุกหรือหมากดิบมาไว้ตรงกลางของดอก เป็นจำนวน 24 ลูก ผูกติดยึดโยงกับโครงไม้หรือโครงเหล็กที่ทำเป็นพุ่ม (ลักษณะที่ผูกติดกันนี้คนเหนือจึงเรียกว่า เบ็ง) หมากเบ็ง มีความหมายถึงการแสดงความสามัคคี ความร่วมไม้ร่วมมือกันของผู้คนในหมู่บ้าน, "ต้นผึ้ง" เป็นการนำเอาขี้ผึ้ง ปั้นเป็นรูปดอกไม้ แล้วนำมาตกแต่ง เสียบเข้ากับก้านทางมะพร้าว แล้วจึงปักลงบนต้นกล้วยที่ตัดเตรียมไว้ ให้เป็นทรงพุ่ม ต้นผึ้ง มีความหมายถึงการให้แสงสว่าง ให้เกิดสติปัญญา ขี้ผึ้งจึงเป็นเครื่องสักการะที่สำคัญอีกอย่างหนึ่ง, "ต้นเทียน" เป็นการนำเอาเทียนที่ทำจากขี้ผึ้งมาผูกติดกับทางไม้มะพร้าวเสียบลงบนต้นกล้วย ปักให้มีลักษณะเป็นทรงพุ่ม การถวายเทียนนั้นยังปรากฏในพิธีกรรมทางศาสนาอื่น ๆ อีกด้วย 
 
ซึ่ง​การประดิษฐ์เครื่องสักการะทั้ง 5 ประการนั้น ทำให้เห็นว่า ชาวล้านนามีความคิดที่ลึกซึ้งและรู้จักใช้สิ่งของจากธรรมชาติมาสร้างสรรค์ให้มีความสวยงามและเกิดประโยชน์อย่างสูงสุด เพื่อใช้เป็นเครื่องหมายในการทำความเคารพต่อสิ่งที่ตนให้การสักการะและบูชาเพื่อน้อมรำลึกถึง​บรมครูอาจารย์
 
พิธีทำบุญถวายเครื่องสักการะ บรมครูอาจารย์ ได้จัดทำขึ้นทุกปีในช่วงเทศกาลปี๋ใหม่เมือง (ช่วงเทศกาลสงกรานต์) ​เพื่อบรวงสรวงครู​บาอาจารย์​ที่ประสิทธิ์​ประศาสน์​วิชาให้ อีกทั้งยังเป็นการขอพรให้ในปีใหม่ที่จะถึงให้ประสบแต่ความสำเร็จในหน้าที่การงาน รวมไปถึงกิจการเจริญรุ่งเรืองตลอดทั้งปี ซึ่งตนเองได้สืบทอดประเพณีบูชาบรมครูแบบ​ล้านนา พร้อมทั้งสืบทอดตำนานจุดเทียนมงคล สืบชะตา สะเดาะเคราะห์​ ตามตำนานโบราณล้านนา เพื่อจุดในพิธีนี้ด้วย คนล้านนาเรียกว่า "ต๋ามเตียนปู่จาพระเจ้า" โดยเทียนดังกล่าวจะมีอยู่สามเล่ม คือ เทียนบูชาลดเคราะห์ เทียนบูชาสืบชะตา และเทียนบูชาโชคลาภ และการจุดเทียนยังถือว่าเป็นการสืบชะตาให้แก่ตัวเรา ให้รุ่งเรืองรุ่งโรจน์ ประดุจเปลวไฟในปีใหม่ที่มาถึงนี้ จะทำให้ชีวิตมีความเจริญรุ่งเรืองก้าวหน้า แต่ต้อระมัดระวังเรื่องฟื้นไฟในช่วงนี้ด้วยเช่นกัน สำหรับการจัดพิธีถวายเครืองสัการะบูชา สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ตามหลักศาสนาพุทธและพราหมณ์ บูชาบรมครูบาอาจารย์มีการจัดกิจกรรมเป็นประจำทุกปี เพื่อเป็นการ "สืบฮีตสานฮอยล้านนา" ร่วมไปถึงยังเป็นการสืบสานอนุรักษ์​วัฒนธรรมประเพณีล้านนาของชาวเหนือที่หาดูได้ยากในยุคโซเชียล สังคมปัจจุบัน จึงต้องมีการอนุรักษ์งานประเพณีสืบต่อไป.

หน้าแรก » ภูมิภาค