ผู้สื่อข่าวรายงานว่า การนำสมุนไพรหัวไร่ปลายนาที่คนอีสานเรียกว่าหมาน้อย ที่อยู่ในป่าในสวน หรือไร่ข้าวโพดต่างๆหรือบริเวณริมรั่ว เป็นพืชตระกูลไม้เลื้อยมักจะอยู่แถวต้นไม้แห้ง ต้นไม้ที่อยู่แนวรั่วข้างบ้าน ชาวอีสานนำมาเป็นอาหารคาววุ้นหมาน้อยทรงเครื่อง หรือของหวานแก้กระหายและแก้ร้อย ดับความเย็น อร่อยมากหากได้ชิม

นางสาวสุพัตรา  พรมใจ ชาวบ้านนาพึง อำเภอนาแห้ว จังหวัดเลย เล่าว่า  ต้นนี้หลายๆที่ เรียกว่ากรุงเขมา หรือหมาน้อย (ภาคอิสาน) เป็นไม้เถาเลื้อยเนื้อไม้แข็ง มีขนนุ่มสั้นปกคลุมหนาแน่นตามเถา กิ่ง ช่อดอก และใบออกเป็นช่อกระจุกสีขาว ขยายพันธุ์โดยการใช้เมล็ดหรือเหง้า พบในป่าดิบ ป่าผลัดใบ และป่าไผ่ ตามริมแม่น้ำลำธาร ออกดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์ มีนาคมถึงธันวาคม ใบมีสารพวกเพคติน เมื่อขยำใบกับน้ำ ทิ้งไว้จะแข็งตัวเป็นวุ้นรับประทานเป็นอาหารได้   ใบหมาน้อยนั้นเมื่อเห็นครั้งแรกหรือพบครั้งแรกก็คิดว่าเป็นใบไม้ธรรมดาทั่วไป แต่พอทราบชื่อก็น่าสนใจ ชื่อก็แปลกแล้ว แต่พอทราบว่าเป็นพืชสมุนไพรด้วยแล้วมันก็กลายเป็นของดี 

หมาน้อยมีการทำหรือขั้นตอนง่ายในนำมาทำขนมหรือของหวาน เริ่มด้วยการเอาใบหมาน้อยล้างให้สะอาด และนำมาขย้ำผสมน้ำดื่มสะอาดเพื่อคั้นน้ำออกมา จากนั้นกรองกากเหมือนทำแบบใบย่านาง และคั้นจนกว่าจะหมดเมือกที่ใบ แล้วนำกรองใส่ภาชนะไว้จากนั้นทิ้งไว้ 2-3 ช.ม รอจนแข็งตัวกลายเป็นวุ้นนุ่มๆ สีเขียว รสจืด ไม่มีกลิ่น หากนำมาตำน้ำปลาร้าต้มสุกและใส่ผงปรุงรสเพื่อปรุงรสที่ต้องการ ใส่พริกสด หอมแดง กระเทียม มาเผาไฟโขลกให้แหลกใส่ในน้ำปลาร้าปรุงรสที่ต้มไว้ก็ดี จากนั้นก็เอาวุ้นที่ได้มาตัดชิ้นพอคำ ผสมน้ำปลาร้าทรงเครื่องที่ทำไว้ แล้วโรยด้วยต้นหอมผักชีหั่นฝอย คนทั้ง 2 ผสมกัน แล้วกินได้เลยเป็นของคาว  ถ้าหากต้องการกินหวาน มัน ก็ให้ไปใส่น้ำเชื่อม น้ำกะทิ ก็สามารถกินร่วมกันได้ อร่อยไปอีกแบบ สรรพคุณที่สำคัญ ชาวบ้านบอกว่า ใบหมาน้อยเป็นยาเย็น ทำให้ร่างกายที่ร้อนในร่างกายได้เย็นลง   หากได้กินหมาน้อยเข้าไป กินปุ๊ปเย็นปับประมาณนั้น