... “ศรีมหาโพธิ์คู่บ้าน  ไผ่ตงหวานคู่เมือง  ผลไม้ลือเลื่อง  เขตเมืองทวารวดี”... เป็นคำขวัญแสดงเอกลักษณ์อันโดดเด่นประจำ จ.ปราจีนบุรี

และอีกสัญลักษณ์หนึ่งอันเป็นเมืองพระพุทธศาสนาคือการค้นพบรอยพระพุทธบาทคู่ขนาดใหญ่ที่สุดอายุมากกว่า 1,500 ปียุคทวารวดี เมื่อวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2529 ณ วัดสระมรกต ตำบลโคกไทย อำเภอศรีมโหสถ จังหวัดปราจีนบุรี ซึ่งมีขนาดความกว้าง 1.30 เมตร ยาว 3.30 เมตร ซึ่งเป็นรอยพระพุทธบาทคู่ที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทยต่อมาได้จังหวัดปราจีนบุรี ได้เริ่มจัดงานเทศกาลมาฆปูรมีศรีปราจีน เป็นครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2530 ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชาของทุกปี ณ สถานที่แห่งนี้

งานเทศกาลมาฆปูรมีศรีปราจีน  นับเป็นงานบุญใหญ่ที่สุดใน “วันมาฆบูชา” ของภาคตะวันออก จัดขึ้นเป็นระยะเวลา 9 วัน โดยกิจกรรม งานเทศกาลมาฆปูรมีศรีปราจีน ครั้งที่ 39 ประจำปี 2568 นี้  "เส้นทางธรรมแห่งศรัทธา รอยพระพุทธบาทคู่ เมืองอวัธยะปุระ" จัดระหว่าง ตั้งแต่ วันที่ 5-13 กุมภาพันธ์ 2568อย่างยิ่งใหญ่!

พระปริยัติวัชราจารย์ที่ปรึกษาเจ้าคณะภาค 12, พระบูรพาอาจารย์เจ้าคณะจังหวัด (ธ )พระวชิราธิบดี ดร.ผู้รักษาการแทนเจ้าคณะจังหวัด ปราจีนบุรี,นางจารุณี กาวิน รอง ผวจ.ปราจีนบุรี , ดร.บังอรวิลาวัลย์ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดปราจีนบุรี,นางวันดี เผื่อนอุดม ผอ.สำนักงานท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยสำนักงานนครนายก(ททท.),นางสุมณฑาเจริญสินวัฒนธรรมจังหวัดปราจีนบุรี และ พ.ต.อ.ประสงค์ ศิริทิพย์วานิช รอง ผบก.ภ.จว.ปราจีนบุรี ร่วมแถลงข่าวสื่อมวลชน สรุปความว่า

ความสำคัญของวันมาฆบูชา คือ เป็นวันที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดง "โอวาทปาติโมกข์" แก่พระสงฆ์เป็นครั้งแรก หลังจากตรัสรู้มาแล้วเป็นเวลา 9 เดือน ซึ่งหลักคำสอนนี้เป็นหลักการ และวิธีการปฏิบัติต่าง ๆ หากสรุปเป็นใจความสำคัญ จะมีเนื้อหาว่า "ทำความดี ละเว้นความชั่ว ทำจิตใจให้บริสุทธิ์" 

เทศกาลมาฆปูรมีศรีปราจีน ได้มีกิจกรรมย้อนรอยประวัติศาสตร์ เส้นทางธรรมแห่งศรัทธารอยพระพุทธบาทคู่ เมืองอวัธยะปุระ ชม การประกวดขบวนแห่พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ,ขบวนเดินธุดงค์พระสงฆ์กว่า 250 รูป , แสดงโอวาทปาติโมกข์ , เวียนเทียนรอบรอยพระพุทธบาทคู่ , ปฏิบัติธรรมบวชเนกขันมะ ,สาธยายพระไตรปิฎก ,ตอบปัญหาธรรม, ประกวดสวดมนต์หมู่ ,ประกวดบรรยายธรรม ,เสวนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ,ประกวดวาดภาพ นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติฯ,นมัสการพระบรมสารีริกธาตุ, ผ้าป่าลอยฟ้า ,นำเที่ยวเมืองโบราณ และ ตลาดวัฒนธรรมเมืองอวัธยะปุระ 50 ร้านค้า

ในการท่องเที่ยวนอกจากได้บุญกุศล ยังได้เรียนรู้แหล่งโบราณคดีต่าง ๆ  เนื่องจากที่จังหวัดปราจีนบุรี เป็นจังหวัดที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมาที่ยาวนาน มีการพบซากโบราณสถานในหลายพื้นที่ของจังหวัดและเป็นเมืองโบราณที่มีชื่อเรียกว่า "เมืองอวิธยะปุระ" หรือ "เมืองศรีมโหสถ" ซึ่งได้ถือกำเนิดขึ้นในอาญาจักรสุวรรรณภูมิ เมื่อพระพุทธศาสนาได้ราว ๓๐๐ ปี

ปัจจุบันได้มีการชุดค้นพบหลักฐาน ที่เกี่ยวข้องกับซากเมืองโบราณ ศาสนสถาน ตลอดจนที่ตั้ง ตามตำแหน่งภูมิศาสตร์กระจายตัวอยู่อย่างกว้างขวาง ภายในตัวเมืองมีโบราณสถานและโบราณวัตถุมากมาย มีการขุดค้นพบหลักฐานของศาสนสถาน ที่แสดงถึงความเจริญรุ่งเรืองมาแต่อดีตกาล ปรากฎหลักฐานว่าประชาชนที่อาศัยอยู่ภายในเมือง มีความเกี่ยวข้องกับพุทธศาสนา ทั้งลัทธิเถรวาท และลัทธิมหายาน ชื่งหลักฐานสำคัญที่ได้จากการชุดค้นพบในแหล่งโบราณสถาน ที่เกี่ยวกับศาสนาพุทธ ได้แก่ พระพุทธรูปปางต่าง ๆ ที่ทำจากหินทรายและศิลาแลง พระพุทธรูปสมัยทวารวดี ทำด้วยสำริด พระพุทธรูป ปางนาคปรก ทําจากหินทรายและมีการขุดค้นพบ "รอยพระพุทธบาทคู่" ซึ่งเป็นรอยพระพุทธบาทคู่ที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศไทย แสดงถึงเมื่อครั้งอดีตกาล มีการเผยแพร่ พระพุทธศาสนามา ณ ดินแดนแห่งนี้

และ การได้มานมัสการต้นพระศรีมหาโพธิ์ วัดต้นโพธิ์ อายุมากกว่า 2,500 ปี ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศ นำหน่อมาจากเมืองพุทธคยา ประเทศอินเดีย ต้นเดียวกันกับที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ เพื่อความเป็นสิริมงคลด้วย