จังหวัดขอนแก่น-เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี มหาวิทยาลัยขอนแก่น ร่วมกับภาคีเครือข่าย เดินหน้าขับเคลื่อนโครงการ “Isan Zero OV” เพื่อรณรงค์ลดปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมุ่งเน้นให้เยาวชน Gen Z มีบทบาทสำคัญในการสื่อสารและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค

รศ.ดร.วัชรินทร์ ลอยลม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยมะเร็งท่อน้ำดี เปิดเผยว่า ปัจจุบันภาคอีสานยังพบผู้ป่วยมะเร็งท่อน้ำดีรายใหม่ประมาณปีละ 20,000 ราย และมีอัตราการเสียชีวิตใกล้เคียงกัน ส่วนใหญ่อยู่ในวัยทำงาน อายุระหว่าง 40–60 ปี ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมอย่างมีนัยสำคัญ

ผลการตรวจคัดกรองด้วยชุดตรวจปัสสาวะ OV-ATK ยังพบว่า เยาวชน Gen Z อายุ 15 ปีขึ้นไป มีอัตราการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับสูงถึงร้อยละ 20 หรือประมาณ 1 ใน 5 สะท้อนให้เห็นว่าพฤติกรรมการบริโภคอาหารเสี่ยงยังคงมีอยู่ แม้ในกลุ่มคนรุ่นใหม่

โครงการดังกล่าวเชื่อมั่นว่าเยาวชนเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนสังคม จึงเปิดพื้นที่ให้มีส่วนร่วมผ่านกิจกรรมสร้างสรรค์ โดยจะจัดงานระหว่างวันที่ 4–5 เมษายน 2569 ณ วิทยาลัยการปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ภายในงาน วันที่ 4 เมษายน จะมีการแข่งขันรอบชิงชนะเลิศ Media Hackathon จาก 10 ทีมสุดท้าย ระดับมัธยมศึกษาและอุดมศึกษา นำเสนอผลงานสื่อสร้างสรรค์ เช่น คลิปวิดีโอ ละคร บอร์ดเกม และงานศิลปะ เพื่อชิงถ้วยรางวัลจากนายกรัฐมนตรี

ส่วนวันที่ 5 เมษายน จะมีการประกวด Junior Chef สร้างสรรค์เมนูอาหารอีสาน ภายใต้แนวคิด “แซ่บ สุก เซฟชีวิต” เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารปรุงสุกอย่างปลอดภัย พร้อมการแสดงศิลปวัฒนธรรม อาทิ หมอลำกลอนร่วมสมัย และหมอลำหุ่นกระติบข้าว

นอกจากนี้ ภายในงานยังเปิดให้บริการตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีฟรี สำหรับกลุ่มเสี่ยง ด้วยชุดตรวจ OV-ATK ที่มีความแม่นยำสูง โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติติดเชื้อ หรือมีพฤติกรรมบริโภคปลาน้ำจืดแบบสุกๆ ดิบๆ

ขณะเดียวกัน ประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป สามารถรับสิทธิ์ตรวจพยาธิใบไม้ตับฟรีปีละ 1 ครั้ง ผ่านแอปพลิเคชัน “เป๋าตัง” ในหมวดสุขภาพ เพื่อนำไปใช้รับชุดตรวจจากหน่วยบริการที่เข้าร่วมโครงการ

ทั้งนี้ ผู้จัดงานเชิญชวนประชาชนเข้าร่วมกิจกรรมเพื่อเรียนรู้และดูแลสุขภาพ เนื่องจากโรคพยาธิใบไม้ตับสามารถรักษาได้ หากตรวจพบตั้งแต่ระยะเริ่มต้น แต่หากปล่อยให้เรื้อรัง อาจพัฒนาไปสู่มะเร็งท่อน้ำดีซึ่งรักษาได้ยาก