มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยคณะพัฒนาการท่องเที่ยว เปิดเวทีโชว์ผลงาน “มัคคุเทศก์ยุค AI” หลังจัดหลักสูตรเข้มข้น 16 สัปดาห์ รวม 285 ชั่วโมง ยกระดับทักษะดิจิทัล การสร้างสื่อ และการตลาดออนไลน์ มุ่งพัฒนาบุคลากรท่องเที่ยวให้พร้อมรับการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคใหม่ ย้ำ AI ไม่ได้เข้ามาแทนที่มัคคุเทศก์ แต่เป็นเครื่องมือเพิ่มศักยภาพการทำงาน ขณะที่เสน่ห์ของการเล่าเรื่องและอัตลักษณ์ท้องถิ่นยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการท่องเที่ยวไทย

 

ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI ที่กำลังเข้ามามีบทบาทในหลากหลายอุตสาหกรรม ภาคการท่องเที่ยวไทยถือเป็นอีกหนึ่งภาคส่วนที่ต้องเร่งปรับตัว โดยเฉพาะวิชาชีพมัคคุเทศก์ ซึ่งไม่ได้มีหน้าที่เพียงนำทางนักท่องเที่ยว แต่ยังเป็นผู้ถ่ายทอดเรื่องราว ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และสร้างประสบการณ์ที่มีคุณค่าให้แก่ผู้มาเยือน

มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยคณะพัฒนาการท่องเที่ยว จึงเดินหน้ายกระดับบุคลากรท่องเที่ยวไทย ผ่านการพัฒนาทักษะดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ เพื่อสร้างมัคคุเทศก์ที่สามารถผสมผสานองค์ความรู้ด้านการท่องเที่ยวเข้ากับเทคโนโลยีสมัยใหม่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

 

เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2569 ณ ฟ้าล้านนาอาร์ตมิวเซียม (Fahlanna Art Museum – FAM) อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ คณะพัฒนาการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยแม่โจ้ จัดงานเสวนาวิชาการและเผยแพร่ผลงานผู้ผ่านการฝึกอบรม “หลักสูตรประกาศนียบัตรพัฒนาสมรรถนะมัคคุเทศก์ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ AI” โดยมีนายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธานเปิดงานและมอบประกาศนียบัตรแก่ผู้ผ่านการฝึกอบรม ท่ามกลางผู้บริหารมหาวิทยาลัย ผู้แทนองค์กรวิชาชีพ และภาคอุตสาหกรรมท่องเที่ยวที่เข้าร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้

 

เชียงใหม่เร่งสร้างมัคคุเทศก์คุณภาพ เพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน

 

นายบุญลือ ธรรมธรานุรักษ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า มัคคุเทศก์เป็นบุคลากรสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจท่องเที่ยว โดยมีบทบาททั้งการสร้างประสบการณ์และถ่ายทอดคุณค่าของพื้นที่ ชุมชน และวัฒนธรรมไปสู่นักท่องเที่ยว

ในยุคที่พฤติกรรมนักท่องเที่ยวเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การนำเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI มาประยุกต์ใช้ควบคู่กับทักษะวิชาชีพ จะช่วยยกระดับมาตรฐานการบริการ เพิ่มความสามารถในการแข่งขัน และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้แก่ผู้ประกอบการและชุมชนท้องถิ่น

 

รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ยังมองว่า ผลงานของผู้ผ่านการฝึกอบรมที่นำมาจัดแสดงในครั้งนี้ เป็นภาพสะท้อนความสำเร็จของการพัฒนาบุคลากรที่สามารถนำองค์ความรู้ไปใช้ได้จริง และเป็นกำลังสำคัญในการผลักดันการท่องเที่ยวเชียงใหม่ให้เติบโตอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน

 

ม.แม่โจ้ ต่อยอดนโยบายผลิตกำลังคนสมรรถนะสูง

 

ด้านผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประภากร ธาราฉาย รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยแม่โจ้ กล่าวว่า มหาวิทยาลัยมีพันธกิจสำคัญในการผลิตและพัฒนากำลังคน รวมถึงถ่ายทอดองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมสู่สังคม เพื่อให้สอดคล้องกับทิศทางการพัฒนาประเทศและความต้องการของภาคอุตสาหกรรม

หลักสูตรดังกล่าวดำเนินการภายใต้ โครงการผลิตบัณฑิตพันธุ์ใหม่และกำลังคนที่มีสมรรถนะสูง สำหรับอุตสาหกรรม New Growth Engine ตามนโยบาย Thailand 4.0 และการปฏิรูปการอุดมศึกษาไทย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569

 

โดยมุ่งเน้นการพัฒนาทักษะด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ปัญญาประดิษฐ์ และการตลาดดิจิทัล ผ่านการเรียนรู้ควบคู่กับการลงมือปฏิบัติจริง เพื่อให้บุคลากรด้านการท่องเที่ยวสามารถนำความรู้ไปต่อยอดในการประกอบอาชีพ และตอบโจทย์ความต้องการของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวในอนาคต

 

การจัดเวทีเผยแพร่ผลงานจึงเป็นมากกว่าการสรุปผลการฝึกอบรม แต่ยังเป็นพื้นที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ระหว่างมหาวิทยาลัย ภาควิชาชีพ และผู้ประกอบการ เพื่อร่วมกันกำหนดทิศทางการพัฒนาบุคลากรท่องเที่ยวไทย

 

เปิดหลักสูตร 285 ชั่วโมง ปั้นไกด์ให้ใช้ AI เป็น สร้างสื่อได้ ทำตลาดออนไลน์คล่อง

 

อาจารย์ ดร.กีรติ ตระการศิริวานิช คณบดีคณะพัฒนาการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยแม่โจ้ ในฐานะหัวหน้าโครงการ เปิดเผยว่า หลักสูตรครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมฝึกอบรมจำนวน 40 คน ใช้ระยะเวลาเรียนรู้ 16 สัปดาห์ รวม 285 ชั่วโมง แบ่งเป็นภาคทฤษฎี 90 ชั่วโมง และภาคปฏิบัติ 195 ชั่วโมง

เนื้อหาการฝึกอบรมครอบคลุม 7 โมดูลสำคัญ ได้แก่

 

1. การบริหารจัดการทัวร์ขั้นสูง
2. การนำเสนอและการสื่อสารเชิงสร้างสรรค์
3. การสร้างสื่อด้วยปัญญาประดิษฐ์ (AI Visual Content Creation)
4. การใช้งาน Generative AI และ Chatbot
5. การตลาดดิจิทัลและสื่อสังคมออนไลน์
6. คาร์บอนกับการท่องเที่ยว
7. โครงการปฏิบัติการจริง (Capstone Project)

 

จุดเด่นของหลักสูตรอยู่ที่การเปลี่ยนจากการเรียนรู้เชิงทฤษฎีไปสู่การสร้างผลงานจริง ผู้เข้ารับการฝึกอบรมสามารถนำเครื่องมือ AI มาประยุกต์ใช้สร้างสรรค์สื่อท่องเที่ยว ทั้งภาพนิ่ง อินโฟกราฟิก คลิปวิดีโอ แอนิเมชัน ตลอดจนสื่อดิจิทัลรูปแบบต่าง ๆ เพื่อเพิ่มความน่าสนใจในการนำเสนอแหล่งท่องเที่ยวและเรื่องราวของท้องถิ่น

นอกจากนี้ ยังให้ความสำคัญกับแนวคิดการท่องเที่ยวอย่างรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งการลดผลกระทบจากกิจกรรมท่องเที่ยว การลดการปล่อยคาร์บอน และการใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรม

 

AI ไม่ได้แทนที่มัคคุเทศก์ แต่ช่วยให้ไกด์ไทยก้าวไกลกว่าเดิม

 

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่คณะพัฒนาการท่องเที่ยวต้องการสื่อสาร คือการสร้างความเข้าใจต่อบทบาทของ AI ในวิชาชีพมัคคุเทศก์

 

แม้ปัจจุบันเทคโนโลยีจะสามารถค้นหาข้อมูล แปลภาษา สร้างภาพ หรือช่วยออกแบบเส้นทางท่องเที่ยวได้อย่างรวดเร็ว แต่สิ่งที่เทคโนโลยียังไม่อาจทดแทนได้ทั้งหมด คือความเข้าใจบริบทของพื้นที่ การสื่อสารด้วยความรู้สึก การสร้างความสัมพันธ์ และการถ่ายทอดคุณค่าทางวัฒนธรรมผ่านประสบการณ์จริงของมนุษย์

คณบดีคณะพัฒนาการท่องเที่ยวจึงเน้นย้ำว่า AI ควรทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเสริมศักยภาพการทำงานของมัคคุเทศก์ มากกว่าการเข้ามาแทนที่บุคลากร โดยหัวใจสำคัญของวิชาชีพยังอยู่ที่ความสามารถในการเล่าเรื่อง สร้างประสบการณ์ และเชื่อมโยงนักท่องเที่ยวเข้ากับชุมชน วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อมอย่างมีคุณค่า

 

เปิดเวทีมองอนาคตมัคคุเทศก์ไทยในอีก 10 ปี

 

ภายในงานยังมีการบรรยายพิเศษหัวข้อ “Resilient Guide: อยู่รอด ปรับตัว และเติบโต” โดยอาจารย์อนุวัต เชื้อเย็น ผู้อำนวยการโครงการจัดตั้งศูนย์การศึกษาด้านการท่องเที่ยวเชิงศิลปวิทยาการอาหารนานาชาติ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

 

พร้อมการเสวนาหัวข้อ “มัคคุเทศก์ไทยในทศวรรษหน้า : ใครต้องทำอะไร ให้ไกด์ยังเป็นหัวใจของการท่องเที่ยว” โดยมีผู้แทนจากภาควิชาการและภาคอุตสาหกรรมเข้าร่วม ได้แก่ คุณพิกุล เรืองไชย นายกสมาคมมัคคุเทศก์เชียงใหม่ คุณอุดม ชิดนายี รองประธานสภาอุตสาหกรรมท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ และอาจารย์ ดร.กีรติ ตระการศิริวานิช คณบดีคณะพัฒนาการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยแม่โจ้

นอกจากนี้ ยังเปิดพื้นที่ให้ผู้ผ่านการอบรมนำเสนอผลงาน แลกเปลี่ยนประสบการณ์จากการเรียนรู้ และถ่ายทอดแนวทางประยุกต์ใช้เทคโนโลยีในการทำงาน ก่อนเข้าสู่พิธีส่งมอบผลงานและปิดการเสวนาวิชาการ

 

จากห้องเรียนสู่อนาคตท่องเที่ยวไทย

 

การพัฒนามัคคุเทศก์ยุคใหม่ไม่ใช่เพียงการเพิ่มทักษะการใช้งานเทคโนโลยี แต่ยังเป็นการปรับแนวคิดและรูปแบบการทำงานให้สอดรับกับพฤติกรรมนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนแปลงไป

 

หลักสูตรของมหาวิทยาลัยแม่โจ้จึงสะท้อนแนวทางการพัฒนากำลังคนที่เชื่อมโยงทั้งการศึกษา เทคโนโลยี และภาคอุตสาหกรรมเข้าด้วยกัน ผ่านการฝึกปฏิบัติจริงและการสร้างผลงานที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการประกอบอาชีพ

ภายใต้แนวคิด “พัฒนาคน – ใช้เทคโนโลยี – ยกระดับวิชาชีพมัคคุเทศก์” เพื่อผลักดันให้บุคลากรท่องเที่ยวไทยมีศักยภาพในการแข่งขัน สร้างมูลค่าเพิ่มให้กับเศรษฐกิจท้องถิ่น และพร้อมก้าวสู่การท่องเที่ยวแห่งอนาคตอย่างยั่งยืน

 

เพราะท้ายที่สุดแล้ว แม้เทคโนโลยี AI จะช่วยให้การเข้าถึงข้อมูลและการสร้างสรรค์สื่อท่องเที่ยวเป็นเรื่องง่ายขึ้น แต่เสน่ห์ของการเดินทางยังคงอยู่ที่ผู้คน เรื่องเล่า และประสบการณ์ที่ไม่อาจถ่ายทอดผ่านหน้าจอได้ทั้งหมด

 

และนั่นคือเหตุผลที่ “มัคคุเทศก์” ยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการท่องเที่ยว แม้โลกจะก้าวเข้าสู่ยุค AI อย่างเต็มตัว