เมื่อวันที่ 27 เมษายน ศ.ดร.ยศชนัน วงษ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยภายหลังการประชุมเชิงปฏิบัติการ MOE Human Capital Blueprint Workshop ของกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ว่า การออกแบบสถาปัตยกรรมการศึกษาไทยและการพัฒนาทุนมนุษย์เป็นปัจจัยชี้ขาดอนาคตประเทศ เพื่อขับเคลื่อนไทยสู่ประเทศรายได้สูง ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีที่รวดเร็ว

ศ.ดร.ยศชนัน ระบุว่า ระบบการศึกษาต้องยืดหยุ่นและทันสมัย เนื่องจากองค์ความรู้จำนวนมากอาจล้าสมัยก่อนที่ผู้เรียนจะสำเร็จการศึกษา ดังนั้นการ “อัปสกิล” และ “รีสกิล” อย่างต่อเนื่องจึงเป็นหัวใจสำคัญ พร้อมเสนอให้มีการปรับปรุงหลักสูตรทุก 3-4 ปี หรือเร็วกว่านั้น เพื่อให้สอดรับกับโลกอนาคต

พร้อมกันนี้ ย้ำว่าการจัดทำร่างพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ไม่ควรมี “พระเอก” หรือแนวคิดใดเพียงฝ่ายเดียว แต่ต้องเปิดรับฟังข้อเสนอจากทุกภาคส่วน โดยกระทรวงศึกษาธิการจะทำหน้าที่เป็น “พื้นที่กลาง” รวบรวมความคิดเห็น เพื่อนำไปสู่กฎหมายที่สมบูรณ์และเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศ

“การปฏิรูปการศึกษาเป็นเรื่องที่รอไม่ได้ และต้องสำเร็จในรัฐบาลชุดนี้” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว พร้อมระบุว่าการพัฒนาทุนมนุษย์ต้องเริ่มตั้งแต่วัยเด็ก โดยเฉพาะทักษะพื้นฐาน เช่น ภาษาอังกฤษ และทักษะอนาคต รวมถึงการทำให้การศึกษาเป็นเรื่องที่ตอบโจทย์ชีวิต และเปิดโอกาสให้ทุกคนเรียนรู้ได้ตลอดชีวิต ไม่จำกัดอายุ

ด้านนายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ กล่าวว่า การยกร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติครั้งนี้เป็นความท้าทายสำคัญ โดยสะท้อนจากผลการประเมิน PISA ล่าสุดที่ไทยมีอันดับต่ำเมื่อเทียบกับหลายประเทศในอาเซียน ซึ่งไม่ใช่เพราะเด็กไทยขาดศักยภาพ แต่สะท้อนถึงปัญหาเชิงระบบที่ต้องเร่งแก้ไข

นายประเสริฐ ระบุว่า แม้ครูไทยมีความทุ่มเท แต่กว่า 40% ต้องใช้เวลากับงานเอกสารและภารกิจที่ไม่เกี่ยวกับการสอน จึงจำเป็นต้อง “คืนครูสู่ห้องเรียน” และผลักดันให้เป็นรูปธรรมในกฎหมาย

นอกจากนี้ ยังชี้ว่าตลาดแรงงานปัจจุบันเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ทักษะใหม่เกิดขึ้นทุก 3 ปี ขณะที่แรงงานไทยจำนวนมากยังอยู่นอกระบบ และมีเยาวชนจำนวนไม่น้อยหลุดจากระบบการศึกษา ทำให้แนวคิด “Credit Bank” และการเรียนรู้ตลอดชีวิตมีความสำคัญ เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนสามารถสะสมหน่วยกิตและกลับมาเรียนรู้ได้ตลอดเวลา

ทั้งนี้ กระทรวงศึกษาธิการเตรียมจัดทำ Blueprint เป็นกรอบยกร่างกฎหมาย และจะเปิดรับฟังความคิดเห็นจากทุกภาคส่วนในวันที่ 1 พฤษภาคมนี้ เพื่อผลักดันร่าง พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติให้ตอบโจทย์อนาคตประเทศอย่างแท้จริง.