เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม 2569  ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมด้วย นายดนุพร ปุณณกันต์ ผู้ช่วย รมต. ประจำ อว. นายศึกษิษฎ์ ศรีจอมขวัญ รองเลขาธิการนายกรัฐมนตรีฝ่ายการเมือง และนายฉัตริน จันทร์หอม เลขานุการ รมว.อว. ลงพื้นที่จังหวัดจันทบุรี เพื่อตรวจเยี่ยมการประยุกต์ใช้วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมในการยกระดับอุตสาหกรรมผลไม้เพื่อการส่งออก การบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทาน และกระบวนการแปรรูปทุเรียน

การลงพื้นที่ครั้งนี้ได้รับการต้อนรับจาก นายธวัชชัย นามสมุทร รองผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี รศ.พอพันธ์ สุทธิวัฒนะ รักษาราชการแทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี นายชณาดลย์ สัตธณภัทร ผู้อำนวยการสำนักงานวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่ 6 รศ.ดร.ธวัชชัย อ่อนจันทร์ ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) คณะผู้บริหารจังหวัดจันทบุรี และบริษัท เอมไทยฟรุ๊ต จำกัด ณ บริษัท เอมไทยฟรุ๊ต จำกัด และห้องเย็นเกาฟง อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี

ดัน “ทุเรียนไทย” ด้วยวิทยาศาสตร์และนวัตกรรม

ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวถึงเป้าหมายสำคัญของการลงพื้นที่ในครั้งนี้ว่า ทุเรียนไม่ใช่แค่ผลไม้เศรษฐกิจธรรมดา แต่คือ สินค้าเกษตรมูลค่าสูง ที่แฝงไว้ด้วยโอกาสในการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง การได้มาดูวงจรของทุเรียนตั้งแต่ต้นน้ำยันปลายน้ำ ตั้งแต่การบริหารจัดการสายพันธุ์ ไปจนถึงอุตสาหกรรมแปรรูปขั้นสูง ทำให้มั่นใจว่าวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมไม่ใช่เรื่องในห้องแล็บอีกต่อไป แต่อยู่ในสวนของพี่น้องเกษตรกรอย่างแท้จริง

เป้าหมายสำคัญของกระทรวง อว. จากนี้ คือการสนับสนุนให้ประเทศไทยมี เทคโนโลยีที่เป็นของตัวเอง โดยใช้ความหลากหลายและเอกลักษณ์ของผลไม้ไทยเป็นสารตั้งต้นในการพัฒนา โดย ศ.ดร.ยศชนัน ได้เน้นย้ำถึงความสำเร็จและแนวทางการพัฒนางานวิจัยที่สำคัญ ดังนี้

ยกระดับล้งยุคใหม่ด้วย AI - ภาคเอกชนไทยได้นำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามาช่วยตรวจสอบความสุกและคัดแยกกลุ่มน้ำหนักทุเรียนได้อย่างแม่นยำ พร้อมทั้งมีโรงงานแปรรูปมาตรฐานสากล ทั้งระบบ Freeze-Dried และการทอดระบบสูญญากาศ

เทคโนโลยีนิวเคลียร์เพื่อการส่งออก - การใช้รังสีเอกซ์ (X-ray) ในปริมาณที่ปลอดภัยเพื่อยืดอายุการเก็บรักษา ชะลอความสุก และกำจัดศัตรูพืชกักกัน ทำให้ผลไม้ไทยผ่านมาตรฐานที่เข้มงวดของสหรัฐอเมริกาหรือจีนได้ง่ายขึ้น รวมถึงความสำเร็จในการใช้รังสีแกมมาทำหมันแมลงวันผลไม้ นำร่องในจันทบุรีมากว่า 20 ปี ช่วยลดการใช้สารเคมีและลดต้นทุนให้เกษตรกร

นวัตกรรมตรวจสอบคุณภาพแบบไม่ทำลายเนื้อ - การใช้คลื่นความถี่ตรวจสอบทุเรียนอ่อน-แก่ คำนวณน้ำหนักเนื้อและความชื้นได้อย่างแม่นยำ ยกระดับจากการใช้ ‘ไม้เคาะ’ สู่มาตรฐานวิทยาศาสตร์ที่สากลยอมรับ และกำลังต่อยอดไปสู่ผลไม้ชนิดอื่น ควบคู่กับงานวิจัยเชิงรุกเพื่อป้องกันโรครากเน่าโคนเน่าในสวนทุเรียน

สร้างเม็ดเงินใหม่ด้วยเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) - สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) และเครือข่ายมหาวิทยาลัย สามารถสกัดเซลลูโลสและเส้นใยคุณภาพสูงจาก "เปลือกทุเรียน" ที่เคยเป็นขยะเหลือทิ้ง พัฒนาเป็นเยื่อกระดาษเกรดพรีเมียม บรรจุภัณฑ์รักษ์โลก และแผ่นวัสดุคอมโพสิตสำหรับเฟอร์นิเจอร์อีโค่ ช่วยลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ได้อย่างดีเยี่ยม

การแปรรูปขั้นสูง - ต่อยอดเนื้อทุเรียนสู่นวัตกรรมเครื่องดื่ม ทั้งน้ำทุเรียนพร้อมดื่มและทุเรียนผงชงดื่ม ที่ยังคงกลิ่นรสเป็นเอกลักษณ์และมีรสชาติที่นุ่มนวลลงตัว

"วันนี้เป็นอีกหนึ่งวันที่ผมมองเห็นโอกาสอย่างชัดเจน การนำวิทยาศาสตร์เข้ามาผนวกกับต้นทุนทรัพยากรที่เรามี จะไม่เพียงแค่ทำให้ทุเรียนมีมูลค่าสูงขึ้น แต่จะช่วยยกระดับชีวิตของเกษตรกร และขับเคลื่อนให้ประเทศไทยก้าวสู่การเป็นเมืองหลวงแห่งผลไม้นวัตกรรมได้อย่างยั่งยืน" ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวทิ้งท้าย

ด้าน นายธวัชชัย นามสมุทร รองผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี ระบุว่า จันทบุรีมีผลผลิตผลไม้มากกว่า 800,000 ตันต่อปี และเป็นศูนย์กลางรวบรวม-กระจายสินค้าผลไม้สำคัญของประเทศ การนำเทคโนโลยีมาใช้ตลอดห่วงโซ่อุปทาน ตั้งแต่การผลิต คัดแยก แปรรูป ไปจนถึงการขนส่ง มีส่วนสำคัญอย่างยิ่งในการสร้างความเชื่อมั่นในตลาดทั้งในและต่างประเทศ

ในโอกาสนี้ คณะของกระทรวง อว. ยังได้เยี่ยมชม “ห้องเย็นเกาฟง” ซึ่งมีความเชี่ยวชาญด้านการแปรรูปและแช่แข็งทุเรียนด้วยเทคโนโลยีไนโตรเจนเหลว (Liquid Nitrogen) เพื่อรักษาคุณภาพและรสชาติของสินค้า พร้อมระบบจัดเก็บและขนส่งแบบควบคุมอุณหภูมิที่ได้มาตรฐานสากล รองรับการขยายตัวของตลาดผลไม้ไทยในเวทีโลกได้อย่างเต็มศักยภาพ