เมื่อวันที่ 23 สิงหาคม 2569  ความสัมพันธ์ระหว่างอินเดียและญี่ปุ่นถูกจับตาอีกครั้งในมิติด้านพระพุทธศาสนาและวัฒนธรรม หลังคณะผู้แทนจากญี่ปุ่นจำนวน 75 คน เดินทางเยือนรัฐอุตตรประเทศ โดยมี โคทาโร นากาซากิ ผู้ว่าราชการจังหวัดยามานาชิของญี่ปุ่น เป็นผู้นำคณะ เพื่อสัมผัสสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์และพุทธศาสนา ทั้งเมืองกาสี สารนาถ และนโมฆาฏ ริมแม่น้ำคงคา

การเยือนครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการเดินทาง 2 วันในพื้นที่พาราณสี โดยคณะผู้แทนได้เดินทางไปยัง สารนาถ สถานที่ซึ่งพระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาและทรงประกาศพระธรรมครั้งแรก รวมถึงเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ โบราณสถาน และพุทธสถูปสำคัญ ก่อนเดินทางไปยังนโมฆาฏเพื่อชมพิธี คงคาอารตี (Ganga Aarti) ซึ่งเป็นหนึ่งในพิธีกรรมทางวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงของเมืองพาราณสี

ตลอดการเยือน คณะผู้แทนญี่ปุ่นได้รับการแนะนำถึงความสำคัญทางประวัติศาสตร์และจิตวิญญาณของสารนาถ ตลอดจนมรดกทางพระพุทธศาสนาของอินเดีย โดยผู้แทนญี่ปุ่นต่างแสดงความประทับใจต่อมรดกทางจิตวิญญาณและวัฒนธรรมของเมืองกาสี และความเชื่อมโยงทางประวัติศาสตร์ระหว่างอินเดียกับญี่ปุ่นที่มีพระพุทธศาสนาเป็นหนึ่งในสะพานสำคัญ

ไจวีร์ ซิงห์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมของรัฐอุตตรประเทศ กล่าวว่า การเดินทางเยือนสารนาถของคณะผู้แทนญี่ปุ่นถือเป็นโอกาสสำคัญในการต่อยอดความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมและพระพุทธศาสนาระหว่างอินเดียกับญี่ปุ่น ซึ่งมีรากฐานยาวนานหลายศตวรรษ พร้อมทั้งช่วยเปิดพื้นที่ให้นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นได้รู้จักแหล่งท่องเที่ยวทางพุทธศาสนาและมรดกทางวัฒนธรรมของรัฐอุตตรประเทศมากยิ่งขึ้น

ด้าน ยูมิ ไซโตะ หนึ่งในสมาชิกคณะผู้แทนญี่ปุ่น กล่าวถึงการเดินทางมาสารนาถว่าเป็นประสบการณ์ที่พิเศษอย่างยิ่ง โดยเฉพาะการได้ยืนอยู่บนผืนดินศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับการประกาศพระธรรมครั้งแรกของพระพุทธเจ้า และปัจจุบันได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก

การเยือนครั้งนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงการเดินทางท่องเที่ยว แต่สะท้อนบทบาทของ พระพุทธศาสนาในฐานะสะพานเชื่อมผู้คนและวัฒนธรรมเอเชีย ขณะที่อินเดียกำลังผลักดันเส้นทางท่องเที่ยวเชิงศาสนาและวัฒนธรรมให้เชื่อมโยงกับประเทศที่มีรากฐานทางพุทธศาสนาอย่างญี่ปุ่นมากขึ้น

สารนาถ ซึ่งเป็นหนึ่งในสังเวชนียสถานสำคัญของพระพุทธศาสนา จึงกำลังกลับมาเป็นจุดหมายสำคัญของนักเดินทางจากญี่ปุ่นและประเทศต่าง ๆ ในเอเชีย ไม่เพียงในฐานะโบราณสถาน แต่ในฐานะพื้นที่ที่ทำให้ผู้คนได้สัมผัสเรื่องราวของพระพุทธศาสนาและความสัมพันธ์ทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมายาวนานกว่าสองพันปี