“สว.กาญจนบุรี” ตั้ง 3 คำถามใหญ่ถึงรัฐบาล ปมแอปภาครัฐไทย ถามมีแอปกี่ระบบใช้งบรวมเท่าใด และมีแผนรวมศูนย์หรือไม่ ย้ำปัญหาระบบล่ม “ไทยช่วยไทยพลัส” ไม่ใช่ครั้งแรกของประเทศ เตือนรัฐดิจิทัลต้องไม่ทิ้งผู้สูงอายุและประชาชนที่เข้าไม่ถึงเทคโนโลยี

เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2569 ในการประชุมวุฒิสภา  นายชิบ จิตนิยม สมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี ขอหารือต่อที่ประชุมวุฒิสภา เรื่องการพัฒนาและบริหารจัดการแอปพลิเคชันภาครัฐของประเทศไทยในเชิงโครงสร้างและความคุ้มค่าของงบประมาณ เพื่อส่งไปยังนายกรัฐมนตรี โดยระบุว่าประเทศไทยกำลังเดินหน้าเข้าสู่ยุครัฐดิจิทัลภายใต้แนวคิด Thailand 4.0 และ Digital Government โดยมีเป้าหมายให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัลแบบบูรณาการ แต่ในทางปฏิบัติกลับพบว่า ระบบแอปพลิเคชันภาครัฐของไทยยังมีลักษณะกระจัดกระจาย ต่างหน่วยงานต่างพัฒนาแพลตฟอร์มของตนเองแยกจากกัน

ทั้งนี้ปัจจุบันประชาชนต้องใช้งานแอปภาครัฐจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็น "ทางรัฐ" "เป๋าตัง" "ThaID" "หมอพร้อม" รวมถึงแอปเฉพาะกิจของแต่ละกระทรวง กรม และหน่วยงานต่างๆ ซึ่งทำให้เกิดคำถามสำคัญว่า ประเทศไทยกำลังสร้าง "รัฐดิจิทัลแบบบูรณาการ" หรือกำลังสร้าง "หลายระบบที่แยกจากกัน"

“ท่านประธานครับ ปัญหาเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องที่เพิ่งเกิดขึ้น แต่เป็นปัญหาที่เกิดซ้ำแล้วซ้ำเล่าในทุกโครงการ ล่าสุดโครงการ "ไทยช่วยไทยพลัส" ที่เปิดให้ลงทะเบียนผ่านแอป "เป๋าตัง" เมื่อวานนี้ ก็สะท้อนปัญหาเดิมได้อย่างชัดเจน ระบบล่มตั้งแต่ช่วงเปิดลงทะเบียน ประชาชนจำนวนมากเข้าไม่ได้ สิทธิหมดไปกว่า 16 ล้านสิทธิภายใน 30 นาทีแรก ขณะที่อีกหลายคนยังรอเข้าระบบไม่ได้ ยังมีปัญหาสแกนใบหน้าไม่ผ่าน ยืนยันตัวตนไม่สำเร็จ และแบนเนอร์ของโครงการไม่แสดงในแอป ทั้งที่ผู้ใช้มีคุณสมบัติครบถ้วนแล้ว ผู้สูงอายุและประชาชนที่ไม่คุ้นเคยกับระบบดิจิทัล ยังคงต้องพึ่งพาเจ้าหน้าที่ธนาคารและบุคคลใกล้ชิดในการลงทะเบียน สะท้อนว่า "รัฐดิจิทัล" ที่เราสร้างขึ้น ยังทิ้งประชาชนบางกลุ่มไว้ข้างหลัง” 

นายชิบ กล่าวด้วยว่าปัญหาเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องใหม่ เคยเกิดขึ้นกับโครงการคนละครึ่ง ชิมช้อปใช้ และโครงการอื่น ๆ มาแล้วในอดีต คำถามคือ ทำไมเราจึงยังพบปัญหาเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่า และมีการแก้ไขในเชิงโครงสร้างอย่างจริงจังหรือไม่ ขณะเดียวกัน ภาครัฐยังใช้งบประมาณจำนวนมากในการพัฒนาและดูแลระบบต่าง ๆ ทั้งค่าพัฒนาแอป ค่าคลาวด์ ระบบความปลอดภัยไซเบอร์ และการเชื่อมโยงข้อมูล แต่จนถึงปัจจุบัน ยังไม่ปรากฏข้อมูลในภาพรวมว่า ประเทศไทยมีแอปภาครัฐทั้งหมดกี่ระบบ และใช้งบประมาณรวมเท่าใด 

“ผมขอหารือใน 3 ประเด็นสำคัญ คือ 1. ปัจจุบันประเทศไทยมีแอปพลิเคชันภาครัฐทั้งหมดจำนวนเท่าใด และใช้งบประมาณรวมในการพัฒนาและบำรุงรักษาเท่าใด 2.รัฐบาลมีแผนแม่บทในการบูรณาการหรือรวมศูนย์แอปภาครัฐให้เป็นระบบเดียวอย่างชัดเจนหรือไม่ และหากมี มีกรอบระยะเวลาอย่างไร 3.รัฐบาลจะมีแนวทางอย่างไรในการออกแบบระบบดิจิทัลภาครัฐให้ประชาชนทุกกลุ่ม โดยเฉพาะผู้สูงอายุ สามารถเข้าถึงสิทธิของรัฐได้อย่างเท่าเทียม และป้องกันไม่ให้เกิดปัญหาโครงสร้างเดิมซ้ำอีกในทุกโครงการที่จะตามมา” สมาชิกวุฒิสภา จังหวัดกาญจนบุรี ตั้งคำถามทิ้งท้ายไปยังรัฐบาล