เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2569 ตัวแทนศูนย์ประสานงานพลเมืองส่งเสริมธรรมาภิบาลต่อต้านการทุจริต (ศปสธ.) ในฐานะองค์กรผู้ร้องเรียน ยื่นหนังสือต่อ นางจุฑารัตน์ นิลเปรม รองประธานคณะกรรมาธิการการคมนาคม วุฒิสภา เพื่อขอให้คณะกรรมาธิการตรวจสอบความปลอดภัยของระบบระบายอากาศภายในอุโมงค์รถไฟ รวมถึงตรวจสอบเอกสารทางเทคนิค การเปลี่ยนแปลงแบบก่อสร้าง และกระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง ว่าดำเนินการถูกต้องตามข้อกำหนดและระเบียบที่เกี่ยวข้องหรือไม่ ตลอดจนมีข้อเท็จจริงหรือพยานหลักฐานที่อาจบ่งชี้ถึงการทุจริตหรือไม่

การยื่นหนังสือครั้งนี้สืบเนื่องจากข้อร้องเรียนเกี่ยวกับอุโมงค์รถไฟมาบกะเบา–ชุมทางถนนจิระ หรืออุโมงค์ผาเสด็จ ระยะทางประมาณ 5.7 กิโลเมตร และอุโมงค์รถไฟสายเด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ ระยะทางประมาณ 6.2 กิโลเมตร โดย ศปสธ. ระบุถึงข้อกังวลเกี่ยวกับการยกเลิกปล่องระบายอากาศตามข้อกำหนดเดิม และการนำพัดลมระบายอากาศมาใช้แทน ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการตรวจสอบและพิสูจน์ด้วยหลักฐานทางวิศวกรรมอย่างละเอียด

ประเด็นสำคัญที่ ศปสธ. ขอให้กรรมาธิการตรวจสอบ ได้แก่ สมรรถนะของพัดลมเมื่อเกิดเหตุเพลิงไหม้ ความสามารถในการควบคุมควันและความร้อน ความสอดคล้องระหว่างอุปกรณ์ที่ติดตั้งจริงกับข้อกำหนดใน TOR ตลอดจนเอกสารรับรองคุณสมบัติและผลทดสอบการทำงานของระบบ

หากระบบระบายอากาศไม่สามารถทำงานได้ตามสมรรถนะที่กำหนดในสถานการณ์ฉุกเฉิน อาจทำให้ควันและความร้อนสะสมภายในอุโมงค์ ส่งผลต่อทัศนวิสัยและการอพยพของผู้โดยสาร รวมถึงเพิ่มความเสี่ยงต่อชีวิตของประชาชนและเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงาน จึงควรมีการทดสอบและประเมินความปลอดภัยโดยผู้เชี่ยวชาญที่เป็นอิสระ

นอกจากนี้ ศปสธ. ขอให้ตรวจสอบว่าพัดลมที่ติดตั้งจริงตรงตามรุ่นและคุณสมบัติที่ได้รับอนุมัติหรือไม่ มีการเปลี่ยนแปลงรายการโดยผ่านขั้นตอนที่ถูกต้องหรือไม่ และมีเอกสารการตรวจรับงาน การเบิกจ่ายเงิน และการอนุมัติจากผู้มีอำนาจครบถ้วนหรือไม่ หากพบข้อบกพร่องหรือพยานหลักฐานที่เข้าข่ายการกระทำผิด ขอให้ดำเนินการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง

ศปสธ. จึงขอให้คณะกรรมาธิการการคมนาคม วุฒิสภา ใช้อำนาจหน้าที่เรียกหน่วยงานเจ้าของโครงการ ผู้ออกแบบ ผู้ควบคุมงาน ผู้รับจ้าง และผู้เกี่ยวข้องเข้าชี้แจง พร้อมนำเอกสารทางเทคนิคและเอกสารการจัดซื้อจัดจ้างมาแสดง เพื่อให้สามารถตรวจสอบข้อเท็จจริงได้อย่างครบถ้วน โปร่งใส และเป็นธรรม

ศปสธ. เน้นย้ำว่า ความปลอดภัยของประชาชนผู้ใช้บริการรถไฟต้องได้รับการพิสูจน์ด้วยหลักฐานและมาตรฐานทางวิศวกรรม ไม่ใช่เพียงการตรวจสอบว่ามีการติดตั้งอุปกรณ์ครบถ้วนตามรายการเท่านั้น โดยขอให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งตรวจสอบและประเมินความเสี่ยง เพื่อป้องกันเหตุร้ายแรงที่อาจส่งผลกระทบต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน

ทั้งนี้ ข้อกล่าวอ้างเกี่ยวกับความบกพร่องทางวิศวกรรมและความเป็นไปได้ในการทุจริตยังต้องได้รับการตรวจสอบจากหน่วยงานที่มีอำนาจ และยังไม่ถือเป็นข้อยุติว่ามีการกระทำผิดเกิดขึ้นแล้ว

ศปสธ. ขอให้คณะกรรมาธิการเร่งตรวจสอบและแจ้งผลการดำเนินการ เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ประชาชน และให้การดำเนินโครงการรถไฟเป็นไปตามหลักความปลอดภัย ความโปร่งใส และธรรมาภิบาล