เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569  ที่ จ.เชียงราย  บนเวทีสัมมนาหอการค้าทั่วประเทศ ครั้งที่ 44 ณ หอประชุมมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ขึ้นกล่าวปาฐกถาพิเศษหัวข้อ “Unlocking New Growth : ศักยภาพใหม่แห่งการเติบโต” โดยได้ฉายภาพยุทธศาสตร์ระดับชาติ พร้อมส่งสัญญาณความร่วมมือครั้งสำคัญว่า ภาครัฐพร้อมจับมือและเป็นลมใต้ปีกให้ภาคเอกชน เพื่อฝ่าวิกฤตเทคโนโลยีดิสรัปชันไปด้วยกัน

ศ.ดร.ยศชนัน ระบุว่า ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงนี้ กลับเป็นโอกาสมหาศาลหากประเทศไทยสามารถเข้าถึงและพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีได้เอง พร้อมกระตุ้นให้ภาคธุรกิจร่วมกันตั้งเป้าหมายในระยะยาว

เพื่อตอกย้ำการทำงานร่วมกับภาคเอกชน ศ.ดร.ยศชนัน ประกาศชัดเจนว่า อว. พร้อมนำขุมพลังด้านนวัตกรรมและเทคโนโลยีพร้อมใช้ ไม่ว่าจะเป็น เทคโนโลยีการฉายรังสีเพื่อถนอมอาหารและช่วยเรื่องการส่งออกพืชผล นวัตกรรมชุดตรวจคุณภาพต่างๆ ไปจนถึงเทคโนโลยีการแปรรูปผลิตภัณฑ์ มาช่วยสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับธุรกิจ โดยจะดึงองค์ความรู้จากมหาวิทยาลัยและเครือข่ายอุทยานวิทยาศาสตร์ (Science Park) ทั่วประเทศ มาเป็นกำลังสนับสนุนหลักให้กับผู้ประกอบการและภาคเอกชนในทุกระดับ เพื่อให้สามารถแข่งขันและเติบโตได้อย่างแข็งแกร่ง

“ลองนึกภาพพวกเรานะครับว่า ในอีก 20 ปีข้างหน้า โลกจะต้องพึ่งพาเทคโนโลยีที่คิดค้นหรือพัฒนาขึ้นจากประเทศไทยตัวไหนบ้าง เรื่องนี้จะทำให้เราเปลี่ยนตัวเองจากคนที่ต้องเป็นผู้ตาม กลายมาเป็นคนที่คนอื่นต้องตาม” ศ.ดร.ยศชนัน กล่าว พร้อมย้ำว่าเมื่อเทียบกับหลายประเทศ ไทยมีต้นทุนทรัพยากรทั้งกำลังคนและเทคโนโลยีที่พร้อมสรรพ สามารถลงมือทำได้ทันที

สำหรับการขับเคลื่อน ศ.ดร.ยศชนัน ย้ำเป้าหมายสำคัญคือการรื้อระบบการศึกษาแบบเดิมๆ เพื่อเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการผลิตเด็กจบใหม่ให้เป็นเพียงผู้หางาน (Job Seeker) ไปสู่การเป็น "ผู้สร้างงาน" ที่สามารถตอบโจทย์ความต้องการของตลาดแรงงานแห่งอนาคต

“เราควรที่จะสร้างคนเป็น Job Creator ให้ได้ คำนี้มันมีมูลค่ามหาศาลมาก เมื่อไหร่เทรนด์เปลี่ยน เด็กคนนี้จะสร้างงานใหม่ จะสร้างเศรษฐกิจใหม่ขึ้นมาจากงานที่เขาทำ สตาร์ทอัพของเราจะไม่รอดด้วยตัวคนเดียว แต่จะเกิดโรงงานและเกษตรกรที่เข้ามาเชื่อมโยง ก็จะเกิดเศรษฐกิจอยู่ประมาณสักพันสองพันคน”

ทั้งนี้ อว. เตรียมผลักดันกลไกการนำประสบการณ์การทำงานจริงมาประเมินเป็นทักษะ และสามารถเทียบโอนกลับไปเป็นวุฒิปริญญาได้ ทำให้แรงงานทุกระดับสามารถอัปเกรดตนเองเพื่อรองรับอุตสาหกรรมใหม่ โดยไม่ต้องยึดติดกับสายการเรียนเดิม

ในประเด็นการสร้างเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ ศ.ดร.ยศชนัน มองว่าต้องดึง AI มาเป็นรากฐานเพื่อปลดล็อกศักยภาพคนไทย โดยให้สลัดแนวคิดการมีความรู้แบบผิวเผินทิ้งไป แล้วมุ่งสร้างความเชี่ยวชาญเฉพาะทางให้ลึกซึ้ง (Mastery) ไม่ว่าจะเป็นด้านการเกษตร การแพทย์ การต่อยอดข้อมูลดีเอ็นเอสู่อาหารเฉพาะบุคคล (Precision Food) รวมถึงเทคโนโลยีอวกาศ (Space Technology) ที่จะช่วยปูรากฐานด้านวิศวกรรมความแม่นยำสูง (Precision Engineering) กลับมาสู่การผลิตเครื่องมือแพทย์และยานยนต์ในประเทศ

ในตอนท้าย ศ.ดร.ยศชนัน ระบุว่าไม่มีใครสามารถคาดเดาได้ชัดเจนว่า "New Growth Engine" ที่แท้จริงในอนาคตจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร แต่สิ่งสำคัญที่สุดที่ต้องทำตั้งแต่วันนี้คือการสร้าง "คน" ให้พร้อมรับมือกับทุกสถานการณ์

“คนเรามันเก่งได้ศาสตร์เดียวโดยธรรมชาติ แต่ศาสตร์อื่นท่านต้องใช้ AI ทำให้ท่านเก่ง เราไม่รู้หรอกว่าหน้าตาจะออกมาเป็นยังไง แต่คนๆ นั้นต้องพร้อม ต้อง Resilient (ยืดหยุ่น) ที่จะเปลี่ยนแปลง ที่จะต้องค้นพบบางอย่างขึ้นมาใหม่จากสิ่งที่เป็นศูนย์ให้ได้ และทำให้ได้เร็วที่สุด” รองนายกฯ และ รมว.อว.กล่างปิดท้าย 

ทั้งนี้ ในวันพรุ่งนี้ (15 พ.ย.) ศ.ดร.ยศชนัน ยังมีกำหนดการลงพื้นที่เพื่อผลักดันการใช้วิทยาศาสตร์และนวัตกรรมแก้ปัญหาให้กับประชาชนในจังหวัดเชียงรายอย่างต่อเนื่อง โดยในช่วงเช้าจะลงพื้นที่สะพานมิตรภาพแม่น้ำสายแห่งที่ 1 อำเภอแม่สาย เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำและมอบนโยบายแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำสาย พร้อมมอบนวัตกรรมชุดตรวจสอบคุณภาพน้ำให้กับพื้นที่ จากนั้นจะเดินทางไปยังอำเภอแม่จัน เพื่อเป็นประธานส่งมอบเครื่องผสมปุ๋ยอัตโนมัติใน “โครงการปุ๋ยอินทรีย์สั่งตัดเพื่อ (เกษตรกร) ไทย” ให้แก่ 5 สหกรณ์การเกษตร และในช่วงบ่ายจะเดินทางไปที่ตำบลผางาม อำเภอเวียงชัย เพื่อรับฟังและมอบนโยบายการแก้ปัญหาฝุ่น PM2.5 ด้วยงานวิจัยและนวัตกรรม พร้อมมอบ “นวัตกรรมเตาไบโอชาร์พลังงานชุมชน BioCycle Kiln” เพื่อสนับสนุนเกษตรกรในการลดการเผาและบำรุงดินอย่างยั่งยืน