อัตลักษณ์พระสมเด็จ!

ในบ้านเมืองพระเครื่องตอนที่แล้วได้อธิบายถึง "เอกลักษณ์"พระสมเด็จว่าในแต่ละพิมพ์แต่ละบล็อกนั้น จะมีเอกลักษณ์ของแต่ละพิมพ์ที่ชัดเจน ซึ่งหากนำพระพิมพ์ทรงเดียวกันมาเปรียบเทียบ ก็จะเห็นความเหมือนกัน เพราะเป็นพระที่ออกมาจากบล็อกแม่พิมพ์เดียวกัน แต่ถ้าหากพิจารณาต่อ เราจะพบว่า แม้พิมพ์ทรงจะเหมือนกัน แต่จุดอื่นๆกลับไม่เหมือนกันสักองค์เดียว เพราะนอกจาก "เอกลักษณ์" แล้ว ยังมีคำว่า "อัตลักษณ์" คู่กันอีกด้วย

พจนานุกรมให้ความหมายของคำว่า “อัตลักษณ์” ไว้ว่าคุณลักษณะเฉพาะตัว ซึ่งเป็นตัวบ่งชี้ของลักษณะเฉพาะของบุคคล สังคม ชุมชน หรือประเทศนั้นๆ เช่น เชื้อชาติ ภาษา วัฒนธรรมท้องถิ่น และศาสนา ฯลฯ ซึ่งมีคุณลักษณะที่ไม่ใช่ทั่วไปกับสังคม อื่นๆ หรือ เป็นลักษณะที่ไม่เหมือนกับของคนอื่นๆ “อัตลักษณ์” มาจากภาษาบาลีว่า อตฺต + ลักษณ โดยที่ “อัตตะ” มีความหมายว่า ตัวตน, ของตน ส่วน “ลักษณะ” หมายถึง สมบัติเฉพาะตัว หากมองเพียงแค่รูปศัพท์ “อัตลักษณ์” จึงเหมาะจะนำมาใช้หมายถึงลักษณะเฉพาะตัวของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

     หากตีความในมุมมองพระสมเด็จแล้วจะได้คำตอบว่า "อัตลักษณ์"พระสมเด็จคือลักษณะเฉพาะตัวที่ไม่เหมือนองค์ใดๆ

    ขอยกตัวอย่างเพื่อความเข้าใจที่ตรงกัน หากพระสองค์องค์มีเอกลักษณ์พิมพ์ทรงที่เหมือนกัน(เพราะใช้บล็อกเดียวกัน) แต่กลับมี"อัตลักษณ์"ที่ต่างกัน อย่างเช่น การกดตื้นลึกต่างกัน  ลักษณะและตำแหน่งมวลสารต่างกัน การหดเหี่ยวรอบๆมวลสารต่างกัน รอยปูไต่หนอนด้นก็มีทิศทางต่างกัน การตัดขอบก็แตกต่างกัน เพราะแต่ละองค์มี"อัตลักษณ์เฉพาะตัว" จะไม่มีเหมือนกันทุกจุดอย่างเด็ดขาด ดังนั้น หากพระสมเด็จสองค์ที่มี"เอกลักษณ์"คือพิมพ์ทรงที่เหมือนกัน และยังมี"อัตลักษณ์"คือจุดตำหนิ ตำแหน่งมวลสารและอื่นๆเหมือนกัน สันนิษฐานได้เลยว่าเป็นพระโรงงาน เพราะหากเป็นพระแท้ จะไม่มีทางท่จะมี"อัตลักษณ์"เหมือนกันอย่างเด็ดขาด

     หากนักสะสมท่านใด ครอบครงพระสมเด็จที่มี"เอกลักษณ์"พิมพ์ทรงถูกต้องแล้ว ท่านไม่ต้องไปเทียบกับองค์อื่นๆเพื่อให้เหมือนทุกจุด เพราะพระที่ท่านครอบครองจะมี"อัตลักษณ์"เฉพาะตัวที่มีเพียงองค์เดียวในโลกเท่านั้น