ด้วยเทคโนโลยี ฟัซซี่ลอจิก (Fuzzy Logic) ทำให้การใช้ชีวิตประจำวันมีความสะดวกสบายขึ้นมาก  อาทิ หม้อหุงข้าว สามารถทำงานได้ดั่งใจนึก เครื่องซักผ้า สามารถคำนวณปริมาณน้ำและเวลาซักให้ได้อย่างเหมาะสม เครื่องปรับอากาศ สามารถปรับอุณหภูมิให้ได้ดั่งใจปรารถนา และมีการนำไปประยุกต์ในอีกหลายวงการ รวมทั้งด้านการแพทย์ 

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุกัญญา พงษ์สุภาพ อาจารย์ประจำคณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) โดย ดร.นายแพทย์ยงยุทธ พงษ์สุภาพ

ได้นำฟัซซี่ไปใช้ในการประเมินการตอบสนอง (Responsiveness) ต่อความคาดหวังสากลที่ชอบธรรม (Legitimate Universal expectation) 7 ด้าน ประกอบด้วย การให้เกียรติและเคารพในศักดิ์ศรีของความเป็นบุคคล (Dignity) การให้ข้อมูลเพื่อเพิ่มความเป็นตัวของตัวเองและมีอิสระในการร่วมตัดสินใจ (Autonomy) การรักษาความลับ (Confidentiality) การสื่อสารที่มีความชัดเจนและทำให้เกิดความเข้าใจซึ่งกันและกัน (Clarity of communication) 

การใส่ใจในทันทีในภาวะฉุกเฉิน/ระยะเวลาในการรอคอย/การเดินทางเพื่อมารับบริการ (Prompt attention, Short waiting times, and Convenient travel) สิ่งอำนวยความสะดวก/สภาพแวดล้อมความสะอาด/ความไม่แออัดในหน่วยบริการ (Amenities) และการมีทางเลือกในการเข้ารับบริการ (Choice) 

ซึ่งสังเคราะห์และนำเสนอโดยองค์การอนามัยโลก (WHO) มาประเมินระบบสุขภาพของไทย 3 ระบบ ได้แก่ ระบบสวัสดิการข้าราชการ ระบบประกันสังคม และระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้า โดยเก็บข้อมูลจากผู้รับบริการที่เป็นผู้ป่วยนอก รวมทั้งสิ้น 4,446 คน

ในการประเมินมีการจัดทำแบบสอบถาม 2 ชุด ประกอบด้วย แบบสอบถามประสบการณ์ตรง (Direct experience) จากการรับบริการในครั้งนั้น และแบบสอบถามมาตรฐาน หรือจุดยึดที่เป็นภาพตัวอย่างที่ใช้สำหรับเปรียบเทียบ  (Anchoring Vignette) 

ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ทำให้ทราบถึงการตอบสนองต่อความคาดหวังเมื่อเปรียบเทียบกับประสบการณ์ตรง ทำให้ทราบถึงสมรรถนะในการตอบสนองของระบบบริการ (System performance) ต่อความคาดหวังสากลที่ชอบธรรมของผู้รับบริการ ทำให้ได้ข้อสรุปที่สามารถนำไปใช้ในการปรับปรุงพัฒนาระบบสุขภาพได้ตามประเด็นที่ควรพิจารณาตามหลักสากลอย่างชัดเจน

แตกต่างจากการประเมินเฉพาะความพึงพอใจ ที่ประเมินบนฐานความต้องการของแต่ละบุคคล และเนื่องจากการตอบแบบสอบถามอาจจะได้ข้อมูลที่มีความไม่แน่นอนไม่ชัดเจน 

จึงเหมาะสมที่จะใช้เทคนิคฟัซซี่ในการประเมิน ซึ่งได้ผลประเมินดังนี้ ระบบสวัสดิการข้าราชการ ระบบประกันสังคม และระบบประกันสุขภาพถ้วนหน้า มีการตอบสนองต่อความคาดหวังสูงกว่าด้านอื่น ส่วนการใส่ใจในทันทีฯ ตอบสนองต่ำกว่าด้านอื่น

ติดตามข่าวสารที่น่าสนใจจากมหาวิทยาลัยมหิดลได้ที่ www.mahidol.ac.th