วันที่ 29 ต.ค.63 เวลา 14.00 น. นายสมเดช จิตรบุตร อายุ 60 ปี อยู่บ้านเลขที่ 10 ม.15 ต.คลองนครเนื่องเขต อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา นักอนุรักษ์ของเก่าโดยเฉพาะตะเกียงโบราณ ซึ่งมีอยู่ในความครอบครองเป็นจำนวนมากถึงกว่า 200 ดวง ได้กล่าวเปิดเผยต่อผู้สื่อข่าวว่า ในคืนวันที่ 31 ต.ค.63 ตั้งแต่ช่วงเย็นก่อนเวลาพลบค่ำเป็นต้นไป ตนเองพร้อมด้วยกลุ่มเพื่อนฝูงนักอนุรักษ์ตะเกียงเจ้าพายุโบราณ ในนาม “กลุ่มสืบสานตำนานตะเกียง”

 

และในฐานะเลขาของกลุ่ม ซึ่งมีสมาชิกกว่า 4 พันคน ได้เตรียมระดมตะเกียงเจ้าพายุโบราณนานาชนิด จำนวนมากถึงกว่า 3 พันดวง มาจุดที่บริเวณริมเขื่อนเลียบลำน้ำบางปะกงด้านหน้า รพ.พุทธโสธร อ.เมือง จ.ฉะเชิงเทรา เพื่อเป็นสิริมงคลถวายแด่องค์หลวงพ่อโสธร ซึ่งเป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองของเราชาว จ.ฉะเชิงเทรา และมีชื่อเสียงในระดับโลก เนื่องในโอกาสการจัดงานนมัสการหลวงพ่อโสธรครบรอบ 130 ปีในปีนี้

 

สำหรับตะเกียงโบราณที่จะนำมาจุดในคืนวันลอยกระทงในปีนี้ ล้วนเป็นตะเกียงทีมีอายุเก่าแก่ไม่ต่ำกว่า 100 ปี และเป็นที่นิยมของชาว จ.ฉะเชิงเทรา ในยุคนั้น ซึ่งถือว่าเป็นยุคเดียวกันกับการเริ่มต้นของการจัดงานนมัสการหลวงพ่อโสธร เพื่อใช้ในการส่องสว่างในช่วงเวลานั้น ซึ่งยังไม่มีไฟฟ้าใช้ โดยตะเกียงในแต่ละดวงนั้นมีมูลค่าตั้งแต่ 5 พันบาทขึ้นไปจนถึงราคานับหมื่นบาท จากเดิมที่ราคาในสมัยนั้นก่อนเพียงร้อยกว่าบาท

นอกจากการนำตะเกียงโบราณมาจุดเพื่อเป็นการเสริมบารมีถวายแด่องค์หลวงพ่อโสธรในเทศกาลเดือน 12 ที่มีการจัดงานนมัสการหลวงพ่อโสธรแล้ว ยังเป็นการอนุรักษ์ตะเกียงโบราณที่คนในยุคอดีตเคยใช้ในการส่องแสงสว่างแล้ว ยังเป็นการนำมาจุดให้แก่คนรุ่นลูกรุ่นหลาน หรือคนรุ่นหลังได้ดูและเรียนรู้ศึกษา และให้นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาได้เที่ยวชมตะเกียงเก่าแก่ ซึ่งเคยเป็นที่นิยมถูกใช้กันมาอย่างแพร่หลายยาวนานนับตั้งแต่ในสมัยอดีต ในพื้นที่ จ.ฉะเชิงเทรา อีกด้วย

 

จากความนิยมอย่างสูงสุดของตะเกียงเจ้าพายุในสมัยนั้น ยังได้ส่งผลทำให้คนไทยได้เริ่มผลิตตะเกียงเจ้าพายุใช้เอง จนมีชาว อ.บางคล้า ตั้งโรงงานผลิตตะเกียงเจ้าพายุขึ้นมาแทนการนำเข้ามาจากต่างประเทศ คือ ตะเกียงตรากระต่ายคู่บางคล้า ตีตราโลโก้ “ประมวญภัณฑ์ใช้ฮวด” เพื่อจำหน่ายให้แก่ชาวบ้านในพื้นที่ในราคาที่ถูกลง แต่ต่อมาโรงงานได้ถูกเพลิงไหม้ได้รับความเสียหายอย่างหนัก สุดท้ายจึงได้ปิดตัวลงไปในที่สุด ก่อนที่จะเข้าสู่ยุคของไฟฟ้าในปัจจุบันเมื่อกว่า 50 ปีก่อน นายสมเดช กล่าว

 

และกล่าวว่า สำหรับตะเกียงที่ถูกนำเข้ามาจำหน่ายจากต่างประเทศ และเป็นที่นิยมกันมาก คือ ตะเกียงเปโตแม็ก (Petromax) ไอด้าจากเยอรมัน ถูกนำเข้ามาจำหน่ายโดยห้างรัตนมาลาจำกัดสินใช้ (แยกพาหุรัต) ส่วนตะเกียงสแตนดาส (Standard) นั้นถูกนำเข้ามาจำหน่ายโดยห้างสีสง่า แต่ที่คนไทยนิยมใช้กันมากที่สุด คือ ตะเกียงเปโตแม็ก ยี่ห้อไอด้า ของห้างรัตนมาลา นายสมเดช กล่าว