คณะเทคโนโลยีการเกษตร จับมืองานศูนย์เครื่องมือกลาง มรภ.สงขลา เดินหน้า โครงการบริการวิชาการพื้นที่  ต.เกาะแต้ว ส่งมอบเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองคุณภาพดี 3 พันธุ์ สังข์หยด หอมเบา ยาเหวย ให้เกษตรกร ด้านชุมชนเผยความประทับใจ ได้รับความรู้ใหม่จากการลงมือปฏิบัติจริง   

 

มหาวิทยาลัยราชภัฏสงขลา (มรภ.สงขลา) ภายใต้การดำเนินงานของคณะเทคโนโลยีการเกษตร ซึ่งรับผิดชอบโครงการพัฒนากลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตและแปรรูปข้าวพื้นเมืองอินทรีย์ ตำบลเกาะแต้ว อำเภอเมืองสงขลา สู่วิสาหกิจชุมชนปีที่ 1: กิจกรรมที่ 1 “การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองอินทรีย์คุณภาพดีเพื่อสนับสนุนความต้องการของเกษตรกรเฉพาะพื้นที่” นับตั้งแต่ปี 2560 ทางคณะฯ ดำเนินโครงการบริการวิชาการอย่างต่อเนื่องแก่ชุมชน เพื่อเพิ่มทักษะวิชาชีพและพัฒนาอาชีพของกลุ่มเกษตรกรให้มีความมั่นคงและยั่งยืน ความมุ่งมั่นตั้งใจประการหนึ่ง คือ การอนุรักษ์และใช้ประโยชน์พันธุ์ข้าวพื้นเมืองโดยเกษตรกรในชุมชนมีส่วนร่วม

 

ดร.ภัทรพร ภักดีฉนวน อาจารย์ประจำคณะเทคโนโลยีการเกษตร มรภ.สงขลา กล่าวว่า กลุ่มเกษตรกรเกาะแต้วมีการปลูกข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่มีความหลากหลายพันธุ์ แต่ส่วนใหญ่ยังไม่ได้ให้ความสำคัญกับการคัดพันธุ์ข้าว การปรับปรุงสภาพ และเก็บรักษาเมล็ดพันธุ์อย่างถูกวิธี จึงทำให้พันธุ์ข้าวพื้นเมืองที่เกษตรกรในชุมชนเกาะแต้วปลูกนั้นมีการปะปนพันธุ์ ส่งผลให้ผลผลิตต่ำ และเกษตรกรไม่สามารถทราบศักยภาพของพันธุ์อย่างถูกต้องชัดเจน  ดังนั้น ในฤดูนาปี 2562 ตนและทีมนักศึกษาคณะเทคโนโลยีการเกษตร จึงได้บริการวิชาการโดยจัดทำแปลงสาธิตผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองคุณภาพดี ในรูปแบบเกษตรกรมีส่วนร่วม โดยบูรณาการความรู้เชิงวิชาการร่วมกับภูมิปัญญาท้องถิ่น

 

ผลการดำเนินงานบรรลุผลตามเป้าหมายที่วางไว้ คือ กลุ่มเกษตรกรชุมชนเกาะแต้วได้รับความรู้ความเข้าใจและฝึกปฏิบัติการปลูกข้าวแบบรวงต่อแถวโดยปักดำกล้า 1 ต้นต่อหลุม และการคัดพันธุ์ปนในระยะการเจริญเติบโตต่างๆ โดยสามารถได้เมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีความบริสุทธิ์ จำนวน 3 พันธุ์ คือ สังข์หยด หอมเบา และ ยาเหวย จากแปลงนาธรรมชาติที่ปลอดภัย ส่วนแนวทางการดำเนินงานต่อไปในอนาคตอันใกล้นี้ คือ การเพิ่มมูลค่าเมล็ดพันธุ์ข้าวที่มีความบริสุทธิ์ถูกต้องตามลักษณะประจำพันธุ์จากแปลงนาธรรมชาตินี้ โดยการขอรับรองมาตรฐานข้าวอินทรีย์ และนำไปสู่การผลิตเมล็ดพันธุ์เพื่อการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ข้าวอินทรีย์ระดับวิสาหกิจชุมชนต่อไป 

 

ขณะเดียวกัน งานศูนย์เครื่องมือกลาง สถาบันวิจัยและพัฒนา มรภ.สงขลา ได้ดำเนินกิจกรรมโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (อพ.สธ.) ในกิจกรรมปกปักพันธุกรรมพืช สำรวจเก็บรวบรวมพันธุกรรมพืช และวางแผนพัฒนาพันธุ์พืช ตามนโยบายสนับสนุนและส่งเสริมการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าว เนื่องจากเล็งเห็นถึงความสำคัญของสายพันธุ์ข้าวท้องถิ่นภาคใต้ในแหล่งที่ปลูก ซึ่งเป็นการอนุรักษ์พันธุกรรมข้าวพื้นเมืองไม่ให้สูญหายไปจากธรรมชาติ และยังเป็นแหล่งพันธุกรรมที่สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ในอนาคต

 

ทั้งนี้  มรภ.สงขลา ภายใต้การดำเนินงานคณะเทคโนโลยีการเกษตร พร้อมคณะดำเนินงาน อพ.สธ. ได้ส่งมอบเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองคุณภาพดี ที่เกษตรกรมีส่วนร่วมในการผลิตเมล็ดพันธุ์ ณ ตำบลเกาะแต้ว ทั้งยังได้ร่วมลงพื้นที่และสังเกตการณ์ในการให้ความรู้ความเข้าใจ และฝึกปฏิบัติการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองภายใต้การดูแลของนักวิชาการ ทำให้ได้เมล็ดพันธุ์ข้าวอินทรีย์ที่มีความบริสุทธิ์ถูกต้องตามลักษณะประจำพันธุ์และมีคุณภาพดี จำนวน 3 พันธุ์ ได้แก่ สังข์หยด หอมเบา และ ยาเหวย ส่งผลให้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวในชุมชนเกาะแต้ว มีแหล่งผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองอินทรีย์คุณภาพดีสำหรับการใช้เพาะปลูกในชุมชน

 

ผศ.ดร.ทวีสิน นาวารัตน์ ประธานอนุกรรมการโครงการ อพ.สธ. มรภ.สงขลา กล่าวว่า การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพื้นเมืองคุณภาพดีในรูปแบบเกษตรกรมีส่วนร่วม นับเป็นการตอบสนองต่อวัตถุประสงค์ของโครงการ อพ.สธ. ในการสร้างความเข้าใจและตระหนักถึงความสำคัญของพันธุกรรมพืชที่มีอยู่ในท้องถิ่น ซึ่งเกิดจากการร่วมทำกิจกรรมที่มีการร่วมคิด ร่วมปฏิบัติ อันนำมาซึ่งผลประโยชน์ต่อท้องถิ่นได้อย่างมั่นคง มั่งคั่งและยั่งยืน

 

 

 

Email ข่าวการศึกษา เยาวชน ศิลปวัฒนธรรม  saowaporn@hotmail.com   และ  bat_mamsao@yahoo.com